Rundveehouderij

Foto & video 1075 x bekeken 6 reacties

Maatlat maatgevend bij bedrijfsverplaatsing

Maatschap Van den Borne moet wijken voor industrie. Op hun nieuwe locatie staat een ruime stal met zeer overzichtelijke draaimelkstal. Maatlat Duurzame Veehouderij staat centraal in het ontwerp.

Foto

  • Hans van den Borne (29) heeft in maatschap met zijn vader Niek (63) en moeder Toos (60) een melkveebedrijf in Reusel (N.-Br.). Ze houden 90 melkkoeien, 90 stuks jongvee en 2.000 vleesvarkens. Het rollend jaargemiddelde ligt op 8.000 kilo melk met 4,20 % vet en 3,60 % eiwit. Het melkquotum bedraagt 710.000 kilo. De maatschap bewerkt 75 hectare grond, daarvan is 55 ha grasland en 20 ha mais.



    Foto’s: Bert Jansen, tekst: Jacco Keuper

  • Waar nu de bedrijfsgebouwen van Van den Borne staan, is over een paar jaar een groot bedrijventerrein. De ondernemers verplaatsen hun bedrijf daarom 800 meter. Op de nieuwe locatie, een voormalig varkensbedrijf, is een nieuwe stal gebouwd met 230 ligplaatsen. Hiervan zijn er 171 voor melkkoeien. Voldoen aan de Maatlat Duurzame Veehouderij (MDV) was een rode draad bij het ontwerp van de stal.

  • Al in 1996 is er sprake van uitbreiding van het industrieterrein in Reusel. In de verschillende plannen ligt het bedrijf van Van den Borne er middenin.Vanaf dat moment struinen Niek en later ook Hans met bovengemiddelde interesse allerlei open dagen af om plussen en minnen van verschillende stallen op een rij te zetten. Daarbij zijn twee hoofdregels boven komen drijven voor de ondernemers. Ze willen een ruime stal, die zonder ingrijpende verbouwing ook nog groeikansen biedt en absoluut geen melkrobot. ,,Storingen van een robot komen altijd ongelegen. Nu heb ik na het melken alle koeien gezien en is het werk bij de koeien ook echt klaar. Dan kan ik me ongestoord om de varkenstak gaan bekommeren of op het land aan het werk.”
    Nu houden ze zelf open dag. Donderdag 25 maart 2010 van 10.00 tot 16.00 uur is bezoek welkom aan de Hamelendijk 5.

  • De wens van veel ruimte en het feit dat ze uitgekocht zijn, maken dat de Maatlat Duurzame Veehouderij (MDV) een rode draad in het ontwerp is geworden. Dit maakt de stal in opzet duurder, maar heeft als voordelen dat willekeurig en volledig mag worden afgeschreven. Dit is bijvoorbeeld terug te vinden in de ruime looppaden. Achter het voerhek is een vier meter brede doorgang, tussen de boxrijen is die ruim drie meter breed.

  • De stal telt 171 ligplaatsen voor koeien. Deze zijn 1,15 meter breed. Dat is bijna 15 centimeter meer dan de huidige stal, met zijn leeftijd van 40 jaar behorend bij de eerste generatie ligboxenstallen in ons land. ,,Als je voor de Maatlat gaat moet je niet op een centimeter kijken”, reageert de ondernemer.

  • Als die ‘zee van ruimte’ ertoe leidt dat de koeien hun ligplek vervuilen omdat ze te ver naar voren of scheef in de boxen gaan liggen, kan er altijd nog een knieboom of band voor de schoftboom bevestigd worden. Voor het laatste zijn de voorbereidingen al gedaan; om de paar boxen zit een schoftboombeugel met lus voor een eventuele band. ,,Maar we gaan het eerst zo maar eens proberen.”

  • De montage van de stalinrichting deden vader en zoon zelf in de avonduren en tussen het andere werk door. Ze kregen daarbij hulp van een buurjongen. De ligboxen werden daarbij voorzien van een extra versteviging, want Van den Borne houdt van solide bouwwijze. ,,De hele rij boxen zit voor maar op één punt aan de muur vast. Als er een koe over de box zou gaan is alles krom.”

  • Diepstrooiselboxen ziet de veehouder niet zitten vanwege het werk. Collega’s waren lovend over koematrassen van Kraiburg. Daarom koos hij daarvoor. Op het gestorte boxdek ligt een in plastic verpakte schuimlaag. Een rubber rand achter zorgt ervoor dat die op zijn plek blijft. Daaroverheen zit een topmat.

  • Ook door de stal te isoleren scoor je punten voor de MDV. Maar Van den Borne wilde het ook zelf. ,,Ik zag bij andere stallen dat het daardoor op warme dagen wel 10 tot 15 graden koeler is in de stal. Daarnaast wilde ik ook geen lichtplaten: die worden hard en waaien kapot.”

  • Het licht komt nu in de stal door een lichtstraat in de nok. ,,Deze is geïsoleerd en zo sterk dat je eroverheen kunt lopen.” Van den Borne koos voor de melkwitte variant. ,,Helder wit heb je ook. Dan is het net een gewoon raam, maar dan heb je ook meer kans op brandglaswerking.”

  • Daarbij koos de ondernemer bewust voor wit ventilatiegordijn. Dit oogt lichter. Het doek wordt automatisch bediend door een klimaatcomputer.

  • Een blik door de roosters of in de mixput leert dat er flinke mestopslag aanwezig is. De stal is volledig onderkelderd, met een effectieve diepte van 2,35 meter. ,,Op de oude locatie hebben we slechts anderhalve meter en dan ben je de hele winter aan het overpompen. Hier hebben we bijna jaarrond opslag onder de stal.”

  • De koeien moeten vlot kunnen drinken, vindt Van de Borne. Daarom heeft hij voorraadbakken gemonteerd. Zelfs bij de droge koeien. Ook dat met het oog op de toekomst. Als die diergroep opschuift bij een eventuele uitbreiding, hoeft de drinkwatervoorziening niet aangepast te worden.

  • De waterleiding is niet weggewerkt in de kelder maar loopt door de stal aan een geplastificeerde draad. Het is geen standaard thyleenslang, maar ook hier een robuustere variant: de waterslang is voorzien van een aluminium behuizing die vervolgens geplastificeerd is. ,,Mocht die toch gaan lekken, dan zie ik het tenminste. Als de leiding in de kelder ligt niet.” De leiding is niet geïsoleerd, maar wel voorzien van een rondpompsysteem.

  • De krachtvoerboxen zijn eenvoudig, en kunnen slechts één voersoort opslaan en doseren. Van den Borne voert nu nog met een krabbak, maar wil een voermengwagen aanschaffen en bijproducten gaan voeren. ,,De verreiker is er al. Die heb ik voor de bouw al aangeschaft, want daarbij kwam die ook erg goed van pas.”

  • Opvallend is wel het lage bevestigingspunt van de sensor bij de krachtvoerboxen. Omdat Hans in de toekomst zijn aandacht over de varkens en koeientak zal moeten verdelen, investeert hij nu in stappentellers. Die doen ook de koeherkenning en aansturing van de krachtvoerboxen. De koeien krijgen nog wel een halsband met nummer om, zodat ze in de stal ook op wat grotere afstand nog op het oog duidelijk herkenbaar zijn.

  • Net als de kelder, de boxdekken, de muurtjes in de stal en het erf, is ook de voergang gestort. De voergoten zijn voorzien van een gladde coating. Op de plek van de oversteek is de coating ingestrooid zodat juist een stroef oppervlak ontstaat.

  • De gemeentelijke regels schrijven een maximale nokhoogte van 10 meter voor. Bij stallen van meer dan 60 meter schrijft de welstand echter een verspringende daklijn voor. Daar mag de nokhoogte maximaal tien procent afwijken. De achterste 57 meter zijn 33 meter breed, de voorste 33 meter is 39 meter breed.

  • De kleine staldeur naar de machinekamer zal het meest gebruikt worden als in- en uitloop. Direct naast die deur is ook de besturingskast van de verlichting geplaatst. Omdat de Maatlat ook eisen stelt aan de hoeveelheid lux koos Van den Borne voor natriumlampen en een tijdschakelaar. ’s Morgens om zes uur gaat de verlichting automatisch aan tot een sensor meldt dat het buiten licht genoeg is. De lichtsensor schakelt de verlichting ’s avonds ook weer aan, waarna de tijdklok deze om 22.00 uur weer dooft.

  • De melktank is kort en hoog en kan 14.500 liter melk bergen. Deze is slechts een paar honderd euro duurder dan een lange, lage tank van 12.500 liter. Door dat geld uit te geven bespaarde de ondernemer op de bouwkosten van het tanklokaal, want dat kon een stuk kleiner blijven.

  • De veehouders melken nu nog in een 2x4-visgraat. Over een paar weken is de melktijd van 2,5 uur naar minder dan een uur per keer verlaagd. Ze kozen namelijk voor een 24 stands Fullwood Mercury carrousel. Een binnenmelker dus. ,,Ik heb in zowel buitenmelkers als binnenmelkers gemolken om te ervaren hoe een draaimelkstal is. Hier heb je overzicht. Bij een luchtzuiger hoef je niet helemaal om de stal heen, maar kun je binnendoor steken.”

  • Met het overzicht zit het sowieso wel goed. Bijzonder aan dit nieuwe type melkstal is namelijk dat er geen grote kabelgoot bovenlangs loopt. Al het instrumentarium is weggewerkt in de pilaren op het platform. Daardoor heeft de melker goed zicht op de dieren.

  • De koeien komen recht op de melkstal aan, maar moeten met de kop naar de buitenkant om gemolken te kunnen worden. Ze moeten dus een draai maken als ze het platform opstappen. Om ze daarbij te begeleiden is een band met veer gemonteerd. Daarnaast kunnen de hekken bewegen. Ze sturen de koeien in de juiste richting, door ze op te sluiten als ze op het platform staan en ruimte te geven voor het verlaten van het platform.

  • Voor een vlotte aanvoer van koeien is een hellende wachtruimte voor de melkstal geplaatst. Daarbij staan de koeien altijd met de kop naar de melkstal gericht.

  • Ook hier is de voorliefde van de ondernemers voor robuuste bouw zichtbaar. De wachtruimte is voorzien van een zwaar uitgevoerd opdrijfhek. De afscheiding langs de terugloopgang is affabriek voorzien van staalkabels. De gaten in de staanders zijn opgeboord en de kabels vervangen door gegalvaniseerde buizen.

  • Het opdrijfhek is niet voorzien van een mestschuif. Dat betekent niet dat Van den Borne van plan is deze ruimte met de hand schoon te maken. ,,We zijn in de veronderstelling dat de mestrobot die de roosters reinigt ook deze ruimte mee pakt. Het is nog niet eerder geprobeerd om deze schuif op een helling te laten lopen, maar we gaan ervan uit dat het lukt.”

Laatste reacties

  • no-profile-image

    harm

    Erg mooi en degelijk gebouwd, je hoort steeds vaker dat de melkstal de voorkeur
    geniet boven een AMS

  • no-profile-image

    jentsje bootsma

    Een hele mooie stal. met veel ruimte en licht. en zeker een hele mooie binnenmelker. succes ermee

  • no-profile-image

    dick

    Een hele mooie stal! Ik heb ook het idee dat je met een carroussel zeker zo goed af bent als met een AMS. Ideaal dat je dan gewoon alle koeien twee keer per dag ziet. Problemen vallen volgens mij dan heel gauw op!

  • no-profile-image

    Melkstal-fan

    Je hoort idd. steeds vaker dat een melkstal het wint van een melkrobot. Het ziet er prachtig uit allemaal en ook zeer degelijk! Veel geluk in jullie nieuwe stal!

  • no-profile-image

    jan

    heeft iemand een idee wat deze stal per koe plaats kost? het is idd een zeer mooie stal, succes ermee!

  • no-profile-image

    Eppie

    Waarom is er niet gekozen voor een transparant zijl i.p.v wit. Transparant laat immers daglicht door!

Laad alle reacties (2)

Of registreer je om te kunnen reageren.