Rundveehouderij

Foto & video 2678 x bekeken 12 reacties

Van Rabo naar Noors melkveebedrijf

Zo zit je nog achter je bureau en zo run je 2.000 kilometer noordelijker je eigen boerderij. Bij beginnend melkveehouder Sjaak Mocking dient de ene na de andere ramp zich aan!

Foto

  • Dit is Sjaak Mocking met zijn gezin voor hun boerderij in Jørem, gemeente Grong in Noorwegen. Links van Sjaak (46) staan Corrie (50) en Jolien (14). Rechts Joost (17) en Jelle (15). Op 11 juni 2009 zijn ze in Jørem gaan wonen.



    Foto’s: Familie Mocking en Vera Wijnveen.

    Tekst: Vera Wijnveen

  • De boerderij had bij overname een quotum van 81.170 liter. Sjaak Mocking kocht gelijk quotum aan, zodat er vanaf maart dit jaar 120.000 liter wordt gemolken. Vanaf maart 2011 is dat 150.000 liter. Mocking wil met de huidige stal op termijn doorgroeien naar 180.000 liter. Links is de grupstal en rechts de ruimte met de twee torensilo’s.

  • Bij de boerderij hoort 460 hectare grond, waarvan 13,2 hectare weide is. De rest is bos en niet-geclassificeerd terrein (moeras, rotsen). Daarnaast wordt er nog 4 hectare grasland gehuurd. De woning rechts (oker) hoort er ook bij. Deze moet gerenoveerd worden voordat zij bewoonbaar is. Dat is een langetermijnproject.

  • Inkomsten verkrijgt Mocking ook uit de jacht- en de zalmrechten. Deze laatste worden verhuurd aan vissers. De rivier Namsen waaraan de boerderij ligt, is een walhalla voor zalmvissers.
    Het verhuurde zalmrecht geeft een vrijstelling voor de zondag. Dan mag de familie Mocking wel een hengel uitwerpen.

  • Met de verhuisdozen nog onuitgepakt is het vanaf de eerste week keihard werken. Mocking stelt een prioriteitenlijst op, waarvan de eerste snede binnenhalen de belangrijkste is. Daarna wordt de stal schoongemaakt en gerenoveerd. Tussendoor ook nog even enkele weides omheinen, want de koeien zijn nog nooit eerder naar buiten geweest.

  • Voordat er geoogst kan worden, moet eerst alle oude kuil uit de silo worden verwijderd. Uit de ene silo wordt nog gevoerd, in de andere ligt een meter oude kuil te rotten. De silo’s zijn 6 meter diep en met de silogrip kost het meerdere dagen voordat alles eruit is gehaald. Ook wordt de bodem van de silo aangepakt.

  • Zo wordt boven de put waarin de perssappen worden afgevoerd, een fijnmazige stalenmat neergelegd met een houten pallet er overheen. Tegen de pallet worden boomstammen of houten balken geplaatst. Dat vormt een soort wiel. Dit zorgt voor een betere afvoer van de perssappen naar het putje om vervolgens in de gierkelder te worden gepompt.

  • De buren hebben de snede al een week binnen als het gezin Mocking op 19 juni eindelijk kan beginnen. Ze moeten 10 hectare binnenhalen. De overige 7,2 hectare zijn opnieuw ingezaaid, waarvan 4,5 hectare met eenjarig Italiaans raaigras.

  • Er wordt geoogst met een maaikneuzer. Het gras gaat ongedroogd met toegevoegd zuur de silo in. Dat is vrij standaard in Noorwegen.

  • Door het lange gras, de onervarenheid in het op deze manier oogsten, het breken van de kettingen van de opraapwagen en nog wat ongemakken duurt het twee weken voordat alles binnen is.

  • Joost en Jelle helpen flink mee.

  • Niet al het gras past in de silo’s. De resterende hectares gaan in ronde balen. Omdat het niet donker wordt, werkt de loonwerker door. Deze foto is om 12 uur ’s nachts genomen.

  • Bij de overname was er nauwelijks materieel aanwezig. De vorige eigenaar leende bij boeren in de buurt. Mocking schafte wel het één en ander aan, zoals een tweedehands kunstmeststrooier, een giertank en een mestpomp. “Het zijn wel oudjes, maar de prijs is er dan ook naar. Als ze het twee à drie jaar uithouden, ben ik mooi de koopman geweest.”

  • Sjaak Mocking: “We besloten om de trekker na de eerste snede een grote onderhoudsbeurt te geven om kleine mankementjes te verhelpen. Maar wat denk je? Tijdens het uitrijden van de mest krijgen we een lekke voorband, natuurlijk op vrijdagmiddag na vier uur. Dan ben je dus mooi uitgewerkt. We moesten vier dagen op de banden wachten!”

  • Tijd om de afrastering te maken. Het heeft al zes weken niet geregend en met temperaturen rond 22 à 24 graden is de grond kurkdroog. Zwaar werk. Op één dag slaat Sjaak wel 250 palen de keiharde grond in. Eind juli gaan de koeien eindelijk naar buiten. Sjaak zelf heeft de boel flink overbelast en loopt aan beide handen een kanaaltunnelsyndroom op. Beide handen moeten onder het mes en dat zal binnen vier maanden gebeuren. Rustig aan doen dus.

  • Nog meer pech! Sjaak: “De oude Case heeft geen voorlader en dat hebben we geweten ook. Op een dag liep de versnellingsbak vast. Een Noors gezegde luidt: een trekker zonder frontlader is een olifant zonder slurf. Je kunt gewoonweg niet zonder. Wat te denken van de hopen sneeuw die in de winter weggeschoven moeten worden? We waren ons al aan het oriënteren, maar door dit defect namen we sneller een besluit. Op basis van huurkoop heb ik deze Case JXU 95 met frontlader aangeschaft.”

  • Een late eerste snede betekent automatisch een late tweede snede. Sjaak kan pas half augustus beginnen. Ter vergelijking: zijn buren begonnen twee weken eerder. Het weer is met zo nu en dan een buitje redelijk te noemen. De pech slaat echter opnieuw toe. De maaikneuzer vertoont kuren, waardoor het werk drie dagen stil ligt. Als Sjaak eindelijk verder kan, begint het te regenen. En niet zo zuinig ook. Dat levert veel vertraging op. Voor Sjaak was het erg wennen om met regen in te kuilen. Begin september is de tweede snede binnen.

  • Dan is er eindelijk tijd voor de stalrenovatie. Eerst wordt alles grondig schoongemaakt. Deze foto is gemaakt vóór de schoonmaak.

  • En zo ziet de stal er ná de schoonmaak uit. Nu is goed te zien hoe diep de gaten zijn en waar de vloer verzakt is.

  • Sjaak heeft er wel even over nagedacht om een nieuwe vloer bovenop de oude te storten, maar dat was toch te ingrijpend. Hij vult de gaten op met kant-en-klare mortel. Daarna wordt de hele vloer ingesmeerd met puur cement. Het ‘brandingeffect’ zorgt ervoor dat het nieuwe cement zich beter aan de oude ondervloer hecht.

  • Na het vereiste aantal dagen uitharden, behandelt Mocking de vloer met een soort egaline.

  • Bij overname van de boerderij lagen de koeien nog op het kale beton. Dat mag tegenwoordig niet meer, de verplichte aanschaf van koematrassen is meegenomen in de verkoopprijs. “De renovatie van de vloer heeft een maand geduurd. Er waren meer wachtdagen door het drogen en het uitharden dan echte werkdagen, maar we zijn zeer tevreden met het resultaat”, aldus Sjaak.

  • De winter valt en een temperatuur van min 10 is vrij normaal in het deel waar Mocking met zijn gezin woont. Min 35 hebben ze ook meegemaakt. In deze wintermaanden is er weinig inkomen, want Sjaak melkt maar vijf koeien. Dit komt doordat de vorige eigenaar de maanden voor de overname even wat extra liters ging leveren. In drie maanden tijd vulde hij 45 procent van het quotum! Een behoorlijke strop, maar Sjaak relativeert: “Zulke verrassingen kom je bij een overname tegen.”

  • Omdat de melk in de zomermaanden een extra toeslag heeft, ging Mocking deze maanden voor de volle mep. Dit hield in dat er vanaf oktober rigoureus geminderd moest worden. Niet-drachtige koeien zijn afgevoerd, nieuwmelkers zijn verhuurd aan collega’s en miljonairs (koeien met een hoog celgetal) zijn drooggezet. Sommigen hebben wel een halfjaar drooggestaan.

  • Voorjaar 2010 lijkt het erop alsof het tij zich ten goede keert. Komend vanaf een gemiddeld celgetal van 180.000 heeft Sjaak Mocking dit kunnen verlagen tot 38.000. Een knappe prestatie. Maar in mei slaat het noodlot toe. In twee dagen tijd hebben drie koeien mastitis. Sjaak vermoedt dat het aan de pulsatoren ligt. Eén daarvan is net vernieuwd, maar de problemen blijven. Het eerste weekend van juli is met zeven mastitisgevallen een absoluut dieptepunt.

  • De dealer is al verschillende keren langs geweest, maar kan niet vinden wat nu precies de oorzaak is. Ze zeggen toe een aangepaste rekening te zullen sturen. Dan weet je als boer wel dat er wat aan de hand is. De veearts is heel duidelijk. “De koeien zijn niet ziek en de monsters wijzen ook uit dat er niets besmettelijks heerst. Het kan niet anders of het ligt aan de melkapparatuur, of het nu de pulsatoren zijn of iets anders.”

  • Het duurde meer dan een maand voordat de problemen met de pulsatoren waren opgelost. Toen viel de vacuümpomp uit en koos Sjaak ervoor deze te laten repareren. Ook na de reparatie bleef de pomp kuren vertonen. Uiteindelijk is er een nieuwe pomp geplaatst.

  • Maar ondertussen heerst er weer volop mastitis. Sjaak: “In totaal heb ik met 14 koeien nu 16 behandelingen achter de rug. Ik word er helemaal gek van! Het is dat ik een goede productie weet te halen, maar het zal erom spannen of ik het quotum vol krijg.”

  • Mocking vervolgt: “Daarom heb ik de knoop doorgehakt en besloten tot vernieuwing van de volledige apparatuur. Ook nieuwe leidingen met een grotere diameter, zodat ik van twee naar drie melkstellen kan. Ik heb gekozen voor Westfalia met een automatisch wassysteem. De melkstellen zijn voorzien van automatische afname en melkmeting.”

  • Wat de mastitis betreft, was het een beroerde tijd voor Mocking, maar hij laat de kop niet hangen. “We kijken naar alle mooie en goede dingen. Familieleden hebben hier de vakantie doorgebracht en geholpen met een aantal klussen. Dat is zo geweldig, dat heeft ons enorm goed gedaan!”

  • Zo heeft Sjaak Mocking er vijf koeplaatsen bij gemaakt, zodat er op de grup 25 plaatsen zijn. Eerder stonden op deze plek de eenlingboxen voor de kalveren. Zij zijn verhuisd naar de silo, daar is ook een nieuw hok gemaakt.

  • Bij de nieuwe koeplaatsen koos Sjaak bewust voor een iets hogere rand. Bij de oude koeplaatsen ligt er te vaak kuil op de mat. Links achterin de silo, is het nieuwe kalverenhok.

  • Dit is de trots van Sjaak. Het is koe Mina die de vorige lactatie 9.375 liter gaf (305 dagen) en de lopende lactatie over de 10.000 zal gaan. En dat voor een driespeen! Een dochter van Mina is meer dan welkom, dus is zij geïnsemineerd met gesekst sperma van Braut, één van de betere NRF-stieren (klik op ‘traits’ voor de index).

  • Hier geeft Sjaak een demonstratie pendelen. Een zwaaiende pendel betekent drachtig, een pendel die stil blijft hangen betekent niet opgenomen. Dit kan Sjaak al een paar dagen na de inseminatie bepalen, wat met een grupstal erg gemakkelijk is.

  • In een grupstal is tochtsignalering veel moeilijker dan in een loopstal. Ondanks de aanwezigheid van stieren in de stal hebben sommige koeien onduidelijke of helemaal geen tochtsignalen. Door te pendelen heeft Sjaak nauwelijks ‘uitlopers’.

  • Toen de foto’s werden gemaakt, waren Jelle en Jolien op kamp in Zweden. Joost speelt hier met Ramp, een Hamilstøver, een van oorsprong Zweedse jachthond voor de hazenjacht. Hij heeft het wel naar zijn zin in Noorwegen. Hij heeft zelfs al een Noorse vriendin. Een bezoek aan het wildpark vindt hij geweldig, om de beren, wolven en allerlei wilde dieren van zo dichtbij te zien. En wat hij mist? “Appelmoes, want die is hier niet te eten! En satésaus. Dat kennen ze hier niet. Die moet uit Nederland komen.”

Laatste reacties

  • no-profile-image

    ronald

    jonge jonge wat een onderneming heel knap wat hier uit de grond word gestampt succes verder in noorwegen .

  • no-profile-image

    frans-joseph elderink

    Mis ik iets?? Vera Wijnveen schrijft alsof "pendelen" de gewoonste zaak van de wereld is maar ik wist niet wat ik zag. Alstublieft verklaar u nader, bij ons komt nog steeds ouderwets de veearts voor controle. Ik denk net als bij vele melkveehouders. Dit is wereldnieuws! Waar koop ik zo´n pendel en moet ik hier voor op cursus. Momentje , ik klim eventjes weer op mijn stoel....
    Graag ontvang ik meer informatie!!

  • no-profile-image

    casev

    Intressant om dit soort pionier verhalen te lezen. Uit `n 1e wereldland nog wel liefst :)

  • no-profile-image

    gerard

    Voor mij ook een beetje extra info over dat pendelen aub, moest dat werken was dat wel een wereldwonder!

  • no-profile-image

    Vera

    Namens Sjaak, iedereen bedankt voor de leuke reacties. En wat het pendelen betreft; Sjaak heeft mij meer info gestuurd, zodat er binnenkort een blog over het pendelen komt. Groet

  • no-profile-image

    wat

    Voor het pendelen is hier wat extra info
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Ideomotorisch_effect

    leuke reportage!

  • no-profile-image

    frans-joseph

    Fijn om te weten dat je er op terug komt Vera.
    Ik ben erg benieuwd. Wel graag goed onderbouwd met cijfers als het kan.

  • no-profile-image

    Vera

    Hallo Frans-Joseph, de blog is af en gaat binnenkort naar de redactie. Wat cijfers betreft, moet ik je teleurstellen. Die zijn er niet. In dit geval is het een kwestie van 'zien met eigen ogen, en uitproberen'. Het kost je niets! Veel succes!

  • no-profile-image

    Marieke van den Berg

    Moet je Manuel toch een dagje door de stal laten rennen met een pendel meneer Elderink =)

  • no-profile-image

    fj

    Die is te klein.

  • no-profile-image

    boerin

    Er is wereldwijd veel onderzoek gedaan naar het slaagpercentage van pendelen. Nog nooit is er een slaagpercentage hoger dan kans aangetoond.
    Wat wel zou kunnen is dat Sjaak in zijn onderbewustzijn weet of een koe drachtig is of niet (hoe, dat weet ik ook niet, misschien signalen op het moment van insemineren) en dit via zijn pendel naar zijn bewustzijn overbrengt.

  • no-profile-image

    Vera

    Het pendelen houdt de gemoederen wel bezig :0) Volg de discussie op de melkquotumstartpagina:
    http://melkquotum.startpagina.nl/prikbord/13069725/pendelen-om-drachtigheid-te-bepalen#msg-13069725

Laad alle reacties (8)

Of registreer je om te kunnen reageren.