Rundveehouderij

Foto & video 2865 x bekeken 2 reacties

Welzijn voor boer en dier

Melkkoeien, een kinderdagverblijf en een gezin; om het allemaal voldoende aandacht te geven investeert Anton IJsseldijk in arbeidsefficiëntie. Ook koecomfort staat hoog in het vaandel.

Foto

  • Anton (45) en Alieke (38) IJsseldijk hebben een melkveebedrijf in Steenderen (Gld.) Ze melken een melkquotum van 803.000 kilo vol met 90 melkkoeien en houden 80 stuks jongvee. De productie ligt op 9.980 kilo met 4,18 procent vet en 3,62 procent eiwit. Bij het bedrijf horen 43 hectare grond. Daarvan is 38 hectare grasland en 5 hectare is verhuurd aan een akkerbouwer. Snijmais koopt IJsseldijk aan. Sinds 1 juni verhuisden de koeien van IJsseldijk van een oude ligboxenstal met 80 plaatsen naar een nieuwe met 150 plaatsen.
    Tweede tak op het bedrijf is een kinderdagverblijf met 36 kindplaatsen. In totaal verblijven wekelijks zo’n 100 kinderen in de leeftijd van nul tot vier jaar in drie groepen op het bedrijf.



    Foto’s: Hans Prinsen, tekst: Jacco Keuper

  • De nieuwe stal van IJsseldijk is opvallend open en zwaar geautomatiseerd. Ook is er veel aandacht voor koecomfort. Een concept dat tot de verbeelding spreekt, want de open dag die zijn voerleverancier onlangs voor hem organiseerde werd door liefst 1.500 personen bezocht.

  • De stal heeft drie dubbele rijen ligboxen, die aan beide zijden worden begrensd door een voergang.

  • Het automatisch voersysteem neemt Anton IJsseldijk het meeste werk uit handen. De ondernemer heeft becijferd dat zijn nieuwe stal totaal ruim 40 uur per week bespaart ten opzichte van vroeger. 35 uur besparing daarvan komt door de voerrobot, 7 uur door de kalverdrinkautomaat en een paar uur per week wordt bespaard door de mestschuiven. Toch is het niet zo dat de veehouder zich nu verveelt. Voorheen had hij vier dagen per week een medewerker, nu niet meer.

  • IJsseldijk koos bewust voor Trioliet, omdat dat systeem niet werkt met bunkers waar het voer los in gestort wordt, maar met pakken voer. De veehouder is zeer te spreken over het systeem. ,,Het draait fantastisch. Als het ureum laag is, geef je iets meer brok. Je kunt perfect bijsturen. En vier keer daags voeren is vooral bij warm weer ideaal. De voeropname bleef ook afgelopen zomer gewoon op peil.”

  • De koeien krijgen een sober rantsoen aan het voerhek. Dat bestaat slechts uit gras- en maiskuil. Anton: ,,Ik ben geen fan van bijproducten.” Bij de melkkoeien staan twee krachtvoerboxen, bij de droge koeien één. Via die stations kan IJsseldijk nog vier krachtvoersoorten verstrekken.

  • Een andere reden voor verregaande automatisering is het feit dat de veehouder rekening moet houden met zijn lichaam. ,,Ik heb een aantal jaar geleden een hernia overgehouden aan het voeren.” Daardoor kan hij niet gedraaid en achterom kijkend op de trekker zitten. Hij heeft daarom ook een Ierse trekker met omkeerinrichting aangeschaft. Hierdoor kan hij recht op de kuilvoersnijder of de krabbak kijken.

  • Het voer voor het jongvee wordt ook door de voerrobot gemaakt. Alleen is er uit kostenoverweging nog geen rail over het erf, waarmee de robot ook deze dieren kan bereiken. Het uitdoseren doet IJsseldijk zelf. De voermenger wordt opgetakeld zodat hij de krabbak eronder kan rijden. De automaat lost het mengsel in de bak, waarna de veehouder het naar de andere stal rijdt.

  • Ook het melken is geautomatiseerd. Het is in handen van twee Lely’s. De huidige 90 koeien kunnen de twee melkrobots op hun slofjes af. Ook als de maximale 150 koeien erin zouden zitten, is de huidige melkcapaciteit voldoende. Maar voor een eventuele uitbreiding is al wel ruimte voor een derde robot gereserveerd.
    IJsseldijk heeft zijn koeien niet in productiegroepen verdeeld. ,,Alleen droge en lacterende koeien lopen apart. Meer groepen is alleen maar werk. Als je de koeien in de droogstand goed verzorgt, dan heb je geen apart opstartgroep nodig.”

  • Ook het koeverkeer is veel makkelijker geworden. Vroeger moest hij een koe aan het voerhek of tussen de anderen in de boxen opzoeken en vervolgens zien mee te krijgen door de melkstal naar de bekapbox. ,,Dat was in je eentje niet te doen.” Nu geeft hij een attentie in de computer en dan zet de selectiepoort het dier vanzelf in de separatieruimte. Het dier is dan eenvoudig in de behandelbox te drijven.

  • IJsseldijk koos bewust voor een professionele box. ,,Deze is wat duurder, maar werkt een stuk handiger en sneller.”

  • Om veilig en met een rechte rug koeien droog te zetten, heeft hij een keldertje gemaakt naast de behandelbox. Deze is eenvoudig te openen en af te sluiten met een houten deksel.

  • Ook in de kalverstal is aan arbeidsverlichting gedaan. Sinds kort is het verstrekken van melk geen handwerk meer, maar wordt dat gedaan door een kalverdrinkautomaat. Anton schat dat deze investering hem iedere dag drie kwartier arbeidstijd scheelt. Volgens zijn vrouw is dat nog voorzichtig geschat. Zij houdt de tijdwinst op een uur per dag.

  • De jonge kalveren komen na de eenlingboxen in strohokken. Die zijn nog niet helemaal klaar. ,,Er moet nog een hek tussen het ligbed en de roostervloer. Dan lopen ze minder stro op de roosters.”

  • Koecomfort vindt IJsseldijk ook erg belangrijk. Daarom wilde hij per se zand in de boxen. ,,Een koematras is minder comfortabel dan zand. Bovendien is het anorganisch, daardoor hebben mastitisverwekkers minder overlevingskansen dan in bijvoorbeeld zaagsel.”

  • Het cycloonzand komt van een zandwinning 30 kilometer verderop. IJsseldijk brengt het met een bak met afvoerband in de boxen.

  • Drie keer per dag krabt hij de mest uit de boxen.

  • De mestschuiven lossen door stortopeningen in een put achter de stal. Deze is over de volledige lengte voorzien van afneembare betonplaten. IJsseldijk schat dat hij het bezonken zand eens per jaar uit de kelder moet laten scheppen. Ook de 2.900 kuub grote mestsilo die ernaast staat, is voorzien van een ruime opening, zodat er een bobcat door naar binnen gezet kan worden als dat nodig is.

  • Achterin de kelder waar het zand bezinkt, zit een anderhalve meter hoge muur. Deze werkt als overstort. De dunne mest die daaroverheen loopt, wordt door een flinke pomp rechtstreeks in de mestsilo gepompt. Ook hierbij is IJsseldijk op het ergste voorbereid: de persleidingen zijn eenvoudig te ontkoppelen.

  • Bovendien kunnen zandboxen alleen met een dichte vloer. ,,Doordat er een beetje zand op ligt, is de vloer stroef. Daar lopen die dieren graag op.” Ook heeft hij inmiddels ervaren dat je koeien minder hoeft te bekappen, omdat de klauw door de stroeve ondergrond harder slijt dan op roosters.

  • Voorin de stal zit een ziekenboeg, die volledig is ingestrooid met zand. De koeien kalven echter af in het stro (linksboven). Dat is makkelijker schoon te maken dan een zandbed. Bovendien gaan zand en een vochtig kalf dat nog door de moeder wordt droog gelikt ook niet samen. Of zoals Anton het verwoordt: ,,De koeien zouden ervan gaan knarsetanden.”

  • De ligboxen staan met 117 centimeter tussenruimte al niet krap afgesteld. Droge koeien verdienen met hun dikke buiken eigenlijk nog meer ruimte. Daarom heeft de veehouder de boxmaat bij die groep op 125 centimeter gezet. Verder liggen ook zij dik in het zand en krijgen ze uitloop naar de weide. Ook de lacterende koeien wil IJsseldijk vanaf volgend jaar weidegang bieden. ,,Voor het dierwelzijn: een koe hoort in de wei. De maatschappij roept het, en daar heb je rekening mee te houden.” IJsseldijk is zich daar zeker van bewust. Ouders die kinderen brengen voor de opvang, beginnen al in februari te vragen wanneer de koeien de wei in gaan.

  • De stal is aan alle kanten open. Alleen de machineruimtes zijn dicht. De 5 meter hoge zijwanden zijn voorzien van een ingenieus ventilatiesysteem. Dat kan op elke gewenste hoogte hangen en zowel van onder naar boven als andersom op en afrollen. Het doek gaat vanzelf dicht als het hard waait, maar is ook handmatig te bedienen.

  • Kinderdagverblijf ‘t Holthuisje vierde onlangs zijn vijfjarig jubileum. Alieke IJsseldijk werkte daarvoor op een kinderdagverblijf en zag het verschil tussen wat de kinderen daar geboden kon worden en wat ze haar zoon thuis kon bieden. Daarom werd de oude deel verbouwd tot kinderopvang.

  • De oude ligboxenstal en de voormalige jongveestal zijn van buiten grondig opgeknapt. Grote hekken voorkomen dat de kinderen op minder veilige gedeelten van het erf komen.

  • Tot voor kort kon IJsseldijk twee groepen kinderen ontvangen. Sinds kort is een derde lokaal in gebruik. Het gebouw is netjes afgewerkt en ook hier is de link met de landbouw duidelijk te zien.

  • De kinderen zitten niet alleen binnen om de boerderij van achter glas te bekijken. Iedere dag gaan de overalls aan en spelen de kinderen buiten en bij de kalfjes.

  • De kinderen gaan ook de nieuwe stal in. De klinken van de deuren daar zitten daarom ook op een voor kinderen onbereikbare hoogte.

  • In de stal is speciaal voor de kinderopvang een loopbrug en plateau gebouwd. De kinderen kunnen zo van bovenaf op de koeien kijken. Het platform is bewust langer gemaakt dan een zolder boven de robots. Hierdoor kunnen de kinderen ook zien hoe de koeien gemolken worden.

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Harry

    WOW! Wat een super stal!!!
    Als je het zand voor de boxen zo dicht bij huis kunt halen is er geen twijfel meer mogelijk om dit zo te doen.

  • no-profile-image

    harm

    Wat een tijdsbesparing 35 uur/week op voeren = 5 uur /dag!!!
    Tijdsbesparing op melken is mij nog niet
    duidelijk ?

Of registreer je om te kunnen reageren.