Rundveehouderij

Foto & video 3809 x bekeken 2 reacties

Stal met zelfbedachte snufjes

Dré van Helmond bedacht zijn eigen ligboxen, ontwierp zijn drinkbakken en paste een industriële lichtnok aan. Ook draait de melkstal precies tegenovergesteld aan de meeste andere.

Foto

  • Dré van Helmond (62) heeft samen met zijn vrouw Petra (58), zoon Ton (33) en schoondochter Rianne (30) de leiding over Melkveebedrijf Van Helmond vof. Ze houden 160 melkkoeien en 140 stuks jongvee in Ommel (N.-Br.). De productie ligt op 6.400 kilo melk met 4,20 procent vet en 3,70 procent eiwit. Het melkquotum bedraagt 1.065.000 kilo melk. Bij het bedrijf hoort 92 hectare land waarop gras en mais geteeld worden. Daarnaast doet Van Helmond ook loonwerk. Naast het reguliere veehouderijwerk, zijn mesttransport in de regio en mais drogen zaken waarmee het bedrijf zich onderscheidt. Van Helmond heeft vier man personeel in dienst.



    Foto’s: Bert Jansen, tekst: Jacco Keuper

  • In 1969 zette Van Helmond een stal voor 88 koeien, terwijl hij er toen 42 hield. Die was al snel vol. In 1982 is de stal daarom vergroot tot 150 ligplaatsen. De oude stal is echter tot de draad versleten. Daarom bouwde Van Helmond een nieuwe stal, gebaseerd op de ervaring uit het verleden opnieuw met een dubbele capaciteit.

  • Van Helmond wilde een duurzame, diervriendelijke en goed geautomatiseerde stal bouwen. Er zijn zes rijen ligboxen: aan iedere kant van de smalle voergang drie

  • De melkveehouder heeft gekozen voor een Fullwood 32 stands Revolution-buitenmelker. ,,Bij een buitenmelker zit je niet opgesloten, je kunt als melker ook gemakkelijk even een koe halen. Dan kun je ook echt met één persoon melken.”

  • De veehouder ziet niet op tegen het feit dat de koeien uit beeld verdwijnen in een buitenmelker en dat daardoor de controle minder is. ,,Je kunt je dan met volle concentratie op het aansluiten richten en bent niet geneigd mee te lopen met de melkstal om dingen te corrigeren. Als echt een melkstel afvalt, zie ik dat hier op de monitor.”

  • Van Helmond is niet iemand die standaard dingen koopt, maar graag maatwerk in de stal heeft. Daarom heeft hij uitgebreid nagedacht over elk detail, bepaalde keuzes bewust gemaakt en waar nodig zelf ontworpen. Zo houdt de buis om de melkstal niet alleen de verlichting op hoogte en is de bedrading eraan opgehangen, het is tegelijk een ringleiding voor water. ,,Zo kan ik op elke gewenste plek een watertappunt maken.”

  • De vennoten melken allemaal wel eens. Om dan de juiste werkhoogte te hebben is er een ruime, in hoogte verstelbare vloer. Niet gekocht, maar zelf gebouwd van een schaarlift en traanplaat.

  • Het punt waar de koeien worden aangesloten zit rechts van de ingang. De carrousel draait niet zoals de meeste met de klok mee, maar tegen de klok in. De ondernemer heeft hier bewust voor gekozen. Op het bedrijf wordt geen inseminatie toegepast, maar zorgen stieren in de kudde voor nakomelingen. Door deze draairichting kan de veehouder tijdens het melken de dieren op dracht controleren. ,,Dat doen we nu ook in de melkstal, door het kalf ‘te stoten’ in de rechterflank van de koeien.”

  • Bij een buitenmelker spuit je met de waterslang mest en ander vuil naar het midden weg. De ondernemer heeft daarom voorop het platform een opstaande rand en gaten laten maken. Hieronder zitten afvoerleidingen die het vuile water naar de kant wegleiden.

  • Het middenterrein van de melkstal blijft daardoor schoon. Een bewuste keuze, want die plek is lastig te bereiken.

  • Van Helmond beloont liever dan te drijven. Daarom heeft de wachtruimte geen opdrijfhek, maar wordt lokbrok in de melkstal verstrek.

  • De hoeveelheid krachtvoer kan per koe verschillen. De dosering is per koe geprogrammeerd. Gekoppeld met de koeherkenning krijgt iedere koe precies wat haar toekomt. De brok valt uit een dosator in de bakjes die eronderdoor draaien.

  • De melkstal is strak afgewerkt. Er zit plaatwerk van rvs onder het platform. Hier steekt alleen een slang met een klem uit voor de monstername en de biestemmer.

  • De melkstal is rond, het gebouw waar deze in zit niet. Toch zijn er nauwelijks loze ruimtes. Aan de zijkant zijn een kantoor, machinekamer en hygiënesluis ingericht.

  • De melk wordt opgeslagen in een staande melktank naast de stal.

  • De koeien moeten achteruit van het platform stappen. Daardoor is uitloop van de melkstal eerst ruim. Daarna volgt al snel een trechter, zodat koeien elkaar niet op houden.

  • De terugloopgang na en de hellende wachtruimte voor de melkstal zijn uitgevoerd met betonnen wanden. ,,Bij boeren die een hekwerk hebben, zie je dat ze er platen voor maken zodat koeien elkaar niet zien. Anders houdt dit het koeverkeer alleen maar op."

  • De kalveren tot 14 dagen oud komen ook in de stal. Deze zitten naast de terugloopgang, vlak achter de melkstal. ,,Dan hoef je niet ver te lopen met de melk."

  • De terugloopgang eindigt in een selectiepoort. Linksaf en rechtdoor gaan de koeien de stal in. Rechts zit een separatieruimte waar ook een bekapbox kan staan. De ruimte heeft geen strohok of zandbed, maar gewoon ligboxen. ,,Ik ben geen zorgboer", aldus Van Helmond.

  • Voor de selectiepoort zit een slimmigheidje van de leverancier: een poortje waarmee de voorgaande koe wordt aangetikt om de poort te verlaten voordat de volgende kan instappen.

  • Aan de andere kant van de voergang zijn wel drie strohokken. Hierin kalven de koeien af. Voer verstrekken kan in de smalle voergang overdwars en uitmesten gaat eenvoudig met de shovel door de roldeur in de zijwand. De droge koeien zitten naast de afkalfstal, dus die kunnen eenvoudig doorschuiven.

  • De ligboxen zijn een eigen ontwerp. Ze steunen op één poot, voorin de box. Van Helmond heeft ze niet alleen zelf ontworpen, maar ook zelf geproduceerd. Speciaal daarvoor heeft hij een buigmachine aangeschaft. Daarmee heeft hij de voordien verzinkte buizen in de juiste vorm gebogen.

  • Ook de boxen zijn doordacht. Honderden ligboxen voorboren en vastschroeven op het betondek kost veel tijd. Van Helmond laste stalen hulzen op een strip en stortte die mee in het beton. De boxpoten zijn eenvoudig in de hulzen te steken en aan elkaar te bevestigen.

  • Vanwege het koecomfort koos de veehouder voor diepstrooiselboxen. Door de dikke pvc-buis blijft het strooisel erin.

  • De ligboxen staan op 112,5 centimeter. De ruimte tussen de boxen is met 3 meter smaller dan de meeste nieuwbouwstallen die nu worden opgeleverd. Van Helmond bouwde bewust geen stal volgens de Maatlat Duurzame Veehouderij (MDV). ,,Drie meter tussen de boxen is voldoende voor goed koeverkeer. Bij meer ruimte worden de roosters minder belopen, koekt de mest aan en ontkom je niet aan geregeld schoonspuiten. Daar heb ik geen zin in."

  • Ook de waterbakken zijn een eigen ontwerp. De veehouder heeft ze door een naburige smid laten maken. ,,Ze zijn groot en kosten weinig omdat we zijn uitgegaan van de standaardmaat van het staal." De stop voor de waterafvoer is een kunststof dopje dat is volgestort met beton.

  • Ook de meeste tussenhekken maakte Van Helmond zelf.

  • Lage bouwkosten was één van de doelstellingen, maar de veehouder beknibbelde niet op alles. Zo investeerde hij bewust in isolatie van het dak en de topgevels. ,,Dat geeft veel minder condens, een drogere stal met een veel aangenamer klimaat.

  • De aangevoerde lucht komt door ruime ventilatieopeningen in de zijgevel.

  • De afgewerkte lucht stroomt naar buiten door de nok. Deze is ook iets anders dan gebruikelijk. Van Helmond koos voor een standaard industriële lichtnok. Die laat veel licht door en is niet duur. De veehouder heeft ophangbeugels laten maken zodat de nok 20 centimeter boven de golfplaten hangt. Voor inregenen is de veehouder niet bang. De nok is 3 meter open en de koepel 4 meter breed.

  • Niet alleen met drok in de melkstal, ook het ruwvoer moet een stimulans zijn voor de koeien om door de melkstal te gaan. Daarom wil Van Helmond voeren tijdens het melken. Om dan toch niet met twee man aan de slag te moeten, is het voeren geautomatiseerd.

  • De ondernemer koos bewust voor Rovebec. Deze is goedkoper dan concurrenten en deugdelijk, omdat die niet met accu's maar met een vaste stroomvoorziening naast de geleiderails werkt. Hij is niet bang voor broei in de drie stortbunkers. ,,Broei kan ik met mijn aantal dieren makkelijk voorblijven."

  • Achter de stal staan een aantal krachtvoersilo’s. Ook is er een silo voor tarwegistconcentraat. ,,Wij kuilen als loonwerker eerst bij onze klanten. Daarom hebben we zelf wat grover gras in de kuil. Daar past het vochtige bijproduct prima bij.”

  • De voerrobot verdeelt het voer op een smalle voergang. Aan beide zijden is geen voerhek, maar een nekbuis. Dit is niet alleen goedkoper, het werkt ook makkelijker. ,,Hoe verder de koeien kunnen reiken, hoe minder voer ik naar hen toe moet vegen.”

  • Om de koeien van de rechterkant van de voergang bij de melkstal te krijgen, moeten ze de voergang oversteken. Dit gebeurt op één vaste plek. Hier heeft Van Helmond een brug laten monteren die hij kan ophalen voordat de koeien oversteken. ,,Anders schuiven de koeien het voer toch naar het vervuilde gedeelte toe.”

  • De stal is volledig onderkelderd. Dit bleek goedkoper dan afzonderlijke putten storten. In totaal zit er 4.500 kuub mestopslag, verdeeld over drie circuits van ongeveer 400 meter lang.

  • Als mesttransporteur ziet Van Helmond dat veel kelders lang niet leeg kunnen. Om te zorgen dat de mest in zijn enorm lange kelders goed verpompbaar blijft, heeft de ondernemer drie automatische mestmixers in de kelders. Die slaan iedere dag even aan om de mest homogeen te houden.

  • Het oog wil ook wat. Daarom geen standaard houten deuren in de stal, maar kunststof deuren met glas die je ook in de woningbouw tegen komt. ,,Het oogt mooier, maar is niet duurder dan een houten deur."

  • De veehouder woont aan een drukke fietsroute. Daarom zit ook in de melkstal een pui met veel glas. Zo kunnen toeristen de melkstal goed bekijken.

Laatste reacties

  • no-profile-image

    tinus

    Mooie stal, het heeft wel een tijdje geduurd maar het resultaat mag er zijn.
    Hier kunnen jullie wel weer 40 jaar mee vooruit.
    Veel succes ermee.
    tinus

  • no-profile-image

    auke

    Mooie foto,s echt een mooie koeien stal,
    komen er ook nog foto,s van als tie af is
    mvg auke
    nog veel sucses er mee

Of registreer je om te kunnen reageren.