Rundveehouderij

Foto & video 1079 x bekeken 1 reactie

Met de RMO de bergen in (2)

Weblogger Vera Wijnveen volgt RMO-chauffeur Marcus Pasveer. Hij rijdt soms uren over kronkelige Noorse bergweggetjes voor een paar honderd liter melk. Deel 2 start op de melkfabriek van Tine.

Foto

  • Marcus Pasveer is chauffeur op een melkwagen van Tine en ik vergezel hem op een melkronde door de Noorse Gudbrandsdalen. In het eerste deel haalden we onder meer de melk op bij een nogal tegenvallende samdrift (maatschap) en heel verrassend, bij een gecombineerd geiten- en melkkoeienbedrijf. Wat zal de rest van de melkronde brengen? Maar eerst rijden we naar de melkfabriek, want er zit 17.000 liter in de compartimenten.



    Foto’s: Vera Wijnveen en Marcus Pasveer.

    Tekst: Vera Wijnveen.

  • Dit is de fabriek Øst Frya van Tine in Ringebu. Het is de grootste producent in Noorwegen van rømme (zure room) en Yoplait-yoghurt en het is de enige locatie waar Cottage Cheese wordt geproduceerd. Er zijn 300 boeren die melk leveren aan Øst Frya.

  • De wagen wordt grondig schoongespoten.

  • Uit de vier compartimenten wordt melk gepakt voor de antibiotica- en smaaktest. Deze wordt in de twee buisjes gedaan. Eentje wordt bewaard in het archief (de koelcel), tot de week erop. De andere neemt Marcus mee en wordt direct gebruikt voor het testen.

  • Ook de monsterpotjes worden in de koelcel bewaard. Zo kan bij eventuele antibiotica in de tank achterhaald worden welke boer de schuldige is.

  • De helft van het buisje wordt gebruikt voor de smaaktest, de andere helft gaat in het potje voor de antibioticatest. In de afgelopen jaren heeft Marcus nog nooit meegemaakt dat er antibiotica in de melk zat.

  • Dit zijn de apparaatjes die testen of er antibiotica in de melk zit. Is de uitslag positief (lees: wél antibiotica), dan moet Marcus de test overdoen. Maar dan van ieder compartiment afzonderlijk.

  • De slang wordt vast aangekoppeld, maar eerst is het wachten op ‘groen licht’. Pas als de uitslag van de antibioticatest oké is, gaat de melk de wagen uit.

  • We wachten in de kantine waar je uit de goedgevulde koelkast pakken mag, zoveel je lust. Er is yoghurt… en yoghurt… en nog veel meer yoghurt. Ondertussen kijk ik de map van Marcus door die gevuld is met reportages uit de tijd dat hij voor Boerderij door Europa struinde.

  • Nieuwe (melk)ronde, nieuwe kansen! De tweede fellesfjøs (gemeenschappelijke stal) ziet er een stuk hoopvoller uit dan de vorige. Hij is nog geen halfjaar geleden in gebruik genomen en de beide boeren hebben gezamenlijk €1,3 miljoen geïnvesteerd. Het quotum is 650.000 liter. Jaarlijks wordt er 30.000 kilo vlees aan de slachterij geleverd.

  • Dit zijn Jon & Jon (Jon Valdemar links en Jon Arne Gunstad). Wanneer ze horen dat ik uit Nederland kom, wijzen ze vol trots op de Lely-melkrobot en steken hun duim op. “Mag ik wat foto’s maken voor een weblog?” vraag ik. “Wat schuift het?” is het grinnikende antwoord. Grappig, dat liedje kennen ze hier dus ook! Een paar maanden later zie ik beide heren breeduit in de krant staan en lees ik dat ze helemaal niet zo veel te grinniken hebben. Als de plannen doorgaan, komt er een weg, dwars over hun land. Het gaat om de E6 die vanaf Oslo helemaal naar het noorden loopt. Die wil men bij Ringebu omleiden.

  • Zoals dat altijd gaat, wanneer er veel tegenstrijdige belangen spelen, weet iedere partij wat het beste is voor de economie en het milieu. Voor de beide boeren die van het totaal aan 80 hectare 24 hectare in de buurt van het nieuwe traject hebben, betekent dit een inkomensderving van 15 procent. Dit is berekend op basis van het inleveren van 12 hectare. Afhankelijk van hoe de weg precies komt te lopen, kan dit lager maar ook hoger uitvallen.
    De inkomensderving is gebaseerd op het verlies van 70.000 liter melk en 4.500 kilo vlees.

  • Vanachter het bureau wordt er van alles bedacht om de boeren tegemoet te komen zoals het advies voer elders te kopen, bijvoorbeeld in Sør-Trondelag waar ik woon. Dat is per auto al gauw een vier uur durende rit. Kosten en milieu spelen blijkbaar geen rol! Jon & Jon, hopelijk kiezen de Fylkesmannen (Provinciale Staten) voor één van de aangedragen alternatieven wat het traject betreft, zodat jullie verlies aan land tot een minimum beperkt zal worden.

  • Onderonsje op het erf van een bedrijf waar het quotum 62.000 liter is. Waar doen ze het van! Wanneer de boerin hoort dat ik uit Nederland kom, vertelt ze vol trots dat haar zoon net met een Poolse vrouw is getrouwd. Maar hoe ziet de toekomst eruit? Want de grupstal gaat een keer verdwijnen… er wordt nu gesproken over 2024.

  • In eerste instantie zou de grupstal in 2012 al uit het (Noorse) agrarische beeld verdwijnen en waren alleen de ecologische boeren vrijgesteld. Al snel gold die vrijstelling ook voor die boeren met het aantal koeien beneden de 35 stuks. Volgens mij hebben we het dan over bijna alle Noorse boeren, maar goed… die regel is toch opgeschort tot 2024. En ook voor 2024 heeft men het erover bedrijven met een stal gebouwd na 1994, en met minder dan 35 koeien, vrij te stellen.

  • Dus als deze vrijstelling er doorkomt, betekent dat de redding van veel kleine boerderijen. Maar we leven nu, vandaag, 27 juni 2009… de koeien zijn net buiten en het jongvee zal later op de dag naar buiten gaan. Mooi zo! In het middelste hok tel ik zes vreetplaatsen en zeven stuks vee, of is het acht? De hoogste tijd voor meer ruimte en beweging!

  • Op een hoogte van 523 meter zit er 623 liter melk in de tank.

  • Deze prachtige stabbur is gebouwd in 1780. De eigenaar, die mijn interesse merkt, is wel bereid tot een praatje, maar er is weinig tijd. Er zit maar 160 liter in de tank, nog van die laatste paar koeien voordat ze naar de seter zijn verhuisd. Een seter is een bergboerderij waar zomers het vee naar toe wordt gebracht. Het seterseizoen start, afhankelijk van waar de seter zit, eind juni en duurt tot en met augustus.

  • Marcus vertelt dat deze seter een uur verderop ligt, en onder een andere melkronde valt. De 85 jaar oude moeder van de eigenaar zwaait daar de scepter. Iedere derde dag staat zij trouw de melkwagen op te wachten, haar keteltje gevuld met heet water om de tank alvast schoon te spoelen. Ze wilde graag dat Marcus een keer bleef eten, een uitnodiging die hij heeft aangenomen.

  • We naderen een seter. Er zijn 1.237 seters in Noorwegen, waarvan er 190 toebehoren aan een samdrift, de overige 1.047 zijn dus van éénpersoonsbedrijven. Op de grootste seter die Marcus tegenkomt op zijn rondes, haalt hij gemiddeld 6.000 liter per keer op.

  • De eigenaar is een Duitser die vertelt dat er in de zomermaanden 130.000 liter op de seter wordt gemolken. Na het melken gaan de 64 koeien door de twee smalle deuren weer naar buiten.

  • Marcus leegt voor het laatst de kleinere tank, die vervangen wordt door een grotere.

  • Lichtgebouwde, maar doeltreffende houten constructie.

  • Eenvoudige 2x4-swingover melkstal in de seter.

  • Een laatste blik in de spiegel…

  • Na de seter komen we bij een oude grupstal die is opgefleurd met deze muurschildering.

  • Bij het volgende bedrijf stuit ik op deze David Brown. Wat zegt Marcus hierover? Die weet namelijk alles van oude trekkers. “De David Brown is een veel verkochte trekker in Noorwegen. Op deze 990 zie je ook al Case staan. Het is dus één van de laatste modellen in de witte kleur. Case heeft David Brown overgenomen in 1972. Eerst werd er samengewerkt, maar later is de David Brown verdwenen.”

  • Het laatste bedrijf is wel even schrikken. Wat een smeerbende! Het is een oude grupstal waar een gedeelte van de goot al roosters heeft en het andere gedeelte nog met de originele deksels functioneert. Veel extra werk.

  • In de winter wordt het ’s morgens om half 9 licht, en ’s middags om 3 uur kan het, afhankelijk van het weer, alweer donker zijn. Marcus werkt van 6.00 tot 18.00 uur en rijdt dus echt de halve dag in het donker. Per oktober worden de 12 banden vervangen door winterbanden. Evengoed blijft het opletten geblazen om de wagen op de smalle weggetjes te houden en te zorgen dat je niet in de berm komt. Daar liggen bergen opgeworpen sneeuw door de sneeuwschuiver.

  • Op oudejaarsdag had Marcus pech. Hij kwam met één wiel vast te zitten. Met hulp van de boer duurde het een uur voordat het wiel weer uitgegraven was en hij zijn tocht kon hervatten. Dus hoe sprookjesachtig deze foto er ook uitziet en hoe geweldig het in de zomer is… in de winter is het soms behoorlijk afzien!



    Bekijk deel 1 van deze serie »

    Lees ook de weblog van Vera over deze rit »

    Download deze foto als wallpaper »

Eén reactie

  • no-profile-image

    Vera, Jij schrijft regelmatig over de boerderij in Noorwegen.

    Nu heb ik een vraag over de seters in Noorwegen.

    Ik heb een website met veel wandelinfo www.pietsmulders.nl en
    wil daar op de Noorwegen–pagina bij praktische info
    een korte duidelijke beschijving geven van een seter.

    Als ik iets lees over seters in het Noors, Engels of Duits, dan is al snel de chaos compleet.


    Weet jij een duidelijke definitie in het Nederlands of Engels van het Noorse woord seter. ???
    Ik veronderstel dat het de bergweide samen met de gebouwtjes is.

    Bedoel je alleen het gebouwtje, dan zeg je seterhytte ??

    Het Noorse seter is in het Engels mountain summer farm ??
    In het Nederlands zeggen we seter ?? en in het Duits die Alm ??

    Het Noorse setergrend is in het Engels mountain summerfarming area,
    in het Nederlands: setergebied.

    Het Noorse setervoll is in het Engels mountain pasture ?? ,
    in het Nederlands bergweide ??

    Heb je toevallig ooit ergens een goede introductie gelezen over seters ???

    Ik heb al gekeken in wikipedia en
    in de begeleidende boekjes van Maihaugen,
    maar nog niets goeds gevonden.


    Bij voorbaat hartelijk dank !

    Piet Smulders

Of registreer je om te kunnen reageren.