Rundveehouderij

Foto & video 3588 x bekeken

Ligboxenstal zonder mestopslag

De familie Berends heeft in de nieuwe stal bezuinigd op de zijwanden en de mestopslag. Maar juist niet op de melkstal en arbeidsefficiëntie.

Foto

  • Tonny (56) en Marianne (58) (niet op de foto) Berends zijn met hun zonen Rick (28) en Jordy (23) (niet op de foto) de stuwende krachten achter vof Berends Dairy in Warnsveld (Gld.). Ze melken 103 koeien met een gemiddelde melkproductie van 8.500 kilo met 4,41 % vet en 3,56 % eiwit. Ze bewerken 63 ha grond; 17 ha mais en 46 ha gras.



    Foto’s: Ronald Hissink, tekst: Jacco Keuper

  • Sinds februari 2009 hebben de firmanten een gloednieuwe ligboxenstal in gebruik. Met de wetenschap dat beide zoons boer willen worden, is de stal op de groei gebouwd. Bij het ontwerp stonden kostenbesparing en arbeidsefficiëntie centraal.

  • Al voor de bouw stond het vast dat de nieuwe stal een 0-4-0 opstelling zou krijgen. De ondernemers zijn hiervan gecharmeerd omdat het overzichtelijk is. Bovendien is er veel kopruimte in de boxen omdat ze niet voor een muur staan.

  • De vloer is geïnspireerd op stallen die ze in het buitenland zagen. ,,We hebben het idee dat de koeien er beter op lopen, dan op roosters.” De looppaden zijn achter het voerhek 4 meter breed en in het midden zelfs 4,5 meter. De vloer ligt op 1 procent afschot dat naar een giergoot in het midden loopt. Deze laat tevens de ketting van de mestschuif verdwijnen in de vloer, zodat koeien zich er niet aan kunnen bezeren.

  • Het ruitprofiel is niet tijdens het storten aangebracht, maar er nadien ingeslepen.

  • De stal is op verschillende plekken voorzien van sproeinozzles. Deze maken de vloer nat en vlak voordat de mestschuif aan zijn werk begint. Dit en een aantal andere voorzieningen (zoals een drinkbak voor iedere 20 koeien), zorgen dat deze stal meer dan 66 punten haalt voor welzijn en ammoniakemmissie op de Maatlat Duurzame Veehouderij. Daardoor kan de stal volledig worden afgeschreven.

  • De mestschuif lost de mest in een stortput voor in de stal. Deze 300 kuub is de enige mestopslag in de stal. Dit om kosten te besparen, want zo hoeven ze niet te investeren in een stalvloer én een keldervloer. Vanaf de stortput wordt de mest via een ondergrondse leiding naar de oude ligboxenstal gepompt. Ook heeft Berends nog 850 kuub opslagruimte op een nabijgelegen bedrijf. ,,Als we verder groeien, moeten we mest afvoeren. Daarvoor hoeven we ook niet te bouwen, want dat kun je op elk moment doen.”

  • Dat er op de kosten is gelet, is af te lezen aan de stal. Deze is volledig open, zijwanden en een achterwand ontbreken. Wel is er net boven de voergang een kleine opstaande rand. Deze is van prefabwanddelen die deels in de grond verzonken zijn om zo ook als vorstrand voor de vloer te dienen. ,,Dan kunnen we altijd nog gaas monteren als het nodig zou blijken.”

  • Ook is geen geld gestoken in het isoleren van het dak. Tonny: ,,Het is hier hooguit één of twee weken zo warm dat dit nodig is.” De lichtplaten zijn daarentegen wel duurder uitgevoerd. De geïsoleerde lichtplaten laten wel licht door, maar werken niet als een brandglas.

  • Ondanks de kostenbewustheid bij het plannen van de stal, hangt er geen voerbuis maar is er een zelfsluitend voerhek. ,,In de toekomst wordt er steeds meer geënt. Dat is nu al vijf keer per jaar. Bovendien moeten we maandelijks 25 tot 30 koeien vastzetten vanwege de bedrijfsbegeleiding. Die koeien passen niet allemaal in de separatieruimte. Daarom hebben we een voerhek.”

  • De stalindeling brengt ook arbeidsefficiëntie. Door de beide voergangen en de open gevel kan met de voerwagen eenvoudig worden rondgereden.

  • Het voetbad ligt buiten, achter de stal. Zo houdt de bak de doorstroom van koeien na de melkstal niet op en sta je tijdens het melken niet in kwalijke dampen.

  • De stal is ‘gepast diervriendelijk’. Zo zijn er ruime diepstrooiselboxen, waar de koeien lekker in kunnen liggen. ,,Maar we willen geen verpleeghuis voor oude koeien bouwen. De koe moet wel in ons systeem passen.”

  • Berends koos voor een 36-stands buitenmelker. Die kreeg de voorkeur boven automatisch melken. De ondernemers becijferden dat ze uiteindelijk drie robots nodig hadden. Tonny: ,,Deze melkstal is net zo duur en heeft zoveel capaciteit dat we erin kunnen groeien. Ook met een robot heb je werk als je de capaciteit wilt benutten. We kunnen met drie personen afwisselend melken.”

  • Op de melkstal heeft Berends niet bezuinigd. Deze is voorzien van indexeringshekjes. Als een koe er niet uit is, blijft de beugel bij de uitgang van de melkstal gesloten en komt de koe nogmaals aan de melker voorbij.

  • Ook is de melkstal voorzien van de modernste soft- en hardware. Zo hangt er een touchscreen achter de melker. Hierop kan hij de gegevens van alle koeien op het platform in één oogopslag zien. Attenties zijn zo eenvoudig en snel te zien op de plek waar de melkstellen worden aangesloten. Bovendien komen er bij attentiekoeien ook gesproken aanwijzingen, vergelijkbaar met navigatiesystemen in auto’s, uit speakers in de melkstal.

  • Omdat met meerdere personen met verschillende lichaamslengtes wordt gemolken, is er ook een beweegbare vloer gemonteerd op de plek van aansluiten.

  • Bij de ingang van de melkstal is de vloer voorzien van rubber. ,,Hier moeten de koeien draaien om op het platform te stappen. Dat geeft minder belasting op de klauwen.” Zowel het platform als de toeloop worden automatisch bevochtigd om te voorkomen dat de mest er vast op kleeft.

  • Na het 20 jaar niet gedaan te hebben, voert Berends weer krachtvoer in de melkstal. Reden is dat er bij de buitenmelker direct na het voorbehandelen wordt aangesloten. De koeien moeten de melk dus snel laten schieten. ,,Brok helpt daarbij.”

  • Brok geeft wel stof, die vooral in de binnenste ring terecht komt. Omdat je daar lastig in kunt komen voor een schoonmaakbeurt, ligt er ook in de binnenring een reinigingsleiding met sproeinozzles.

  • In de wand voor de melkstal zitten twee grote roldeuren. Die zijn puur voor het werkplezier. Ze geven licht, frisse lucht en een ruimtelijk effect als ze open staan.

  • Sprayen of dippen lukt niet bij een buitenmelker. Daarom is er in de selectiegang na de melkstal een sprayautomaat geplaatst.

  • Uiteindelijk kostte de stal ongeveer €4.500 per koe. Dit is inclusief de melkstal en een deel erfverharding, maar exclusief btw.

  • Vandaag is er een open dag in deze bijzondere stal. Alles moet er spik en span bijliggen, dus krijgen de koeien nog even een wasbeurt. Lees meer over de open dag»

Of registreer je om te kunnen reageren.