Rundveehouderij

Foto & video 1817 x bekeken

Natuurpacht moet langduriger

Natuurboer Jan Ubels levert wekelijks luxe vlees. De gedreven ondernemer vindt dat verpachters meer zekerheid moeten bieden. Als hij de CRV Vleesveetrofee wint, wil hij het ook voor collega's regelen.

Foto

  • Jan (55) en Rita (50) Ubels runnen een professioneel vleesveebedrijf in het Drentse Anderen. Grootschalig natuurbeheer staat centraal in het bedrijf. Ze houden 900 stuks vleesvee. De maatschap heeft een erfpachtcontract voor 250 ha natuurgrond, 30 ha cultuurgrond in eigendom en pachten 170 ha grond bij.



    Foto’s en tekst: Jacco Keuper

  • Ubels is de enige Nederlandse kanshebber op de 'Vleesveetroffee' van fokkerijorganisatie CRV. De gedreven ondernemers willen die prijs (€5.000) en de publiciteit eromheen gebruiken om natuurorganisaties ervan bewust te maken dat natuurbeheer door zoogkoeienhouders alleen kan bij een duurzame relatie.

  • Ubels is één van de pioniers in de vleesveehouderij. In 1982 begon hij met een koppel Charolais. Tegenwoordig heeft het bedrijf 300 zoogkoeien, 300 vleesstieren en 300 stuks vrouwelijk jongvee.

  • Maatschap Ubels heeft twee medewerkers in dienst. Daarnaast helpen zoon Jos (22) en dochter Marleen (20) ook geregeld mee op het bedrijf.

  • Er is geen afkalfpiek, het hele jaar door worden er kalveren geboren. Vanwege het rendement kalven vaarzen al op tweejarige leeftijd af. Door het gespreide afkalfpatroon kan de ondernemer zijn afnemers wekelijks van stieren voorzien. Ubels kan op contractbasis stieren leveren aan het Boeuf d’Or-project.

  • Het afleveren gebeurt vanuit de drijfgang. Daar kunnen de dieren ook door een voetbad worden geleid of worden behandeld. Ook het wekelijks afleveren past goed in één van de beoordelingscriteria voor de trofee: economie. ,,Wij leveren ook als anderen dat niet kunnen.”

  • Ook onder de noemer economie valt de raskeuze. De dieren in de stal hebben alle kleuren. Ubels spreekt van een bedrijfsspecifieke kruising.

  • Hij kruist naar eigen zeggen het sterkste ras ter wereld (zijn oorspronkelijke Charolais) met het fijnste ras (Belgisch Witblauw). Dit geeft bespierde kalveren die wel gemakkelijk geboren worden en hard genoeg zijn voor het extensieve beheer, maar die ook gewild zijn bij de slager.

  • Op de kruislingvaarzen zet hij een Blonde d’Aquitaine-stier of kruising tussen Blonde en BWB. Dit geeft nog bespierdere nakomelingen. ,,Maar we gaan niet verder dan driekwart, anders lever je weer in op geboortegemak.” Stieren in deze laatste groep (r.)classificeren tussen E- en E+. Stieren van 50 procent (l.) zitten daar net onder.

  • Een andere beoordelingspunt voor de trofee is innovatiekracht van de bedrijven. Dat vind je op verschillende plekken in het bedrijf terug. Zo heeft Ubels een ammoniakarme potstal. De vloer achter het voerhek loopt schuin af en heeft een giergoot. Bij metingen bleek de ammoniakuitstoot 1,26 kilo per dier. Normatief stoten koeien 8,8 kilo uit.

  • Een andere vinding van eigen erf zijn de kettingafscheidingen in de potstal. Deze hebben als voordeel dat ze eenvoudig één voor één omhoog gehaald kunnen worden bij stijgend mestniveau. Daarnaast zijn ze ook diervriendelijk. De stieren kunnen er met de kop doorheen en zo fysiek contact maken met soortgenoten in het hok ernaast. Groepen stieren zijn daardoor ook probleemloos samen te voegen.

  • Ook op het punt ‘ecologie’ scoort het bedrijf goed. De ondernemers beheren 350 ha natuur. Door het beheer is het het enige gebied in Nederland waar beenbreek voorkomt. Ook de grauwe klauwier en een heel aantal graspieperpaartjes broeden in het gebied. De Ubels weiden niet alleen vee, maar houden ook singels en waterlopen bij. De veehouders kennen de verschillende dieren en planten in het gebied net zo goed als hun eigen vee.

  • Het natuurhooi wordt in grootpakbalen naar huis gehaald. Vanwege de transportafstand van de meeste gebieden is dit aantrekkelijker dan het gras inkuilen. Het product zit qua drogestofgehalte tussen kuilvoer en hooi in. Het wordt bewaard onder twee lagen plastic.

  • Ook op het vierde beoordelingspunt, maatschappelijk draagvlak, heeft de maatschap verschillende pijlen op de boog. De opvallendste is dat de maten zelf een wandelpad in het gebied hebben gelegd.

  • In het laagste deel van het gebied is 500 kuub zand gebracht om een bewandelbaar pad te krijgen, waardoor wandelaars dwars door het gebied kunnen lopen. Met opstapjes doorkruisen ze ook het begraasde deel, zonder dat koeien kunnen ontsnappen.

  • Ook is een voorde, een doorwaadbare plek in de beek, in ere hersteld. ,,Het Pieterpad liep hier over het asfalt voor de deur langs. Nu gaat het door het gebied. Dat is jaarlijks goed voor 25.000 wandelaars.”

  • Natuurcontracten zijn volgens Ubels vaak veel te kort. Zelf heeft hij een erfpachtcontract van 50 jaar gekregen. ,,Dan zie je dat je resultaat kunt boeken. Maar als je geen zekerheid hebt, kun je er ook niet in investeren.” De gedreven ondernemer is erop gebrand de trofee, een geldprijs van €5.000, te winnen. Maar niet voor zichzelf: ,,Ik wil daarmee natuurorganisaties overtuigen dat ze ook aan andere vleesveehouders meer zekerheid moeten geven dan contracten voor één of een paar jaar.”

  • Ubels is de enige Nederlandse kandidaat voor de Vleesveetroffee van CRV. Hij moet het opnemen tegen twee Belgische bedrijven. Stemmen op Ubels' bedrijf 'Het Andersche Diep' kan nog tot 12 februari.

Of registreer je om te kunnen reageren.