Rundveehouderij

Foto & video 1161 x bekeken

Sneeuw ruimen om te kunnen voeren

Witte dagen voor kerst dit jaar. Zeker in het noorden van het land ligt een dik pak sneeuw. Het geeft boeren extra werk. Zo pendelt de Fendt van Christ Rijkers tussen sneeuwschuif en voermengwagen.

Foto

  • Christ Rijkers melkt 150 koeien in het Groningse Beerta. De 305-dagenproductie bedraagt 9.200 kilo melk met 4,50 % vet en 3,50 % eiwit. Ook houdt hij 100 stuks jongvee en bewerkt hij 60 ha grond. Het bedrijf is in verband met Blauwestad verplaatst van Finsterwolde naar Beerta. Daar is in 2001 een compleet nieuw bedrijf gebouwd.



    Foto's: Koos van der Spek, tekst: Jacco Keuper

  • In de noordelijke provincies viel veel sneeuw. Op 17 december 2009 viel er een pak van 30 centimeter. Daarna viel er dagelijks 10 tot 15 centimeter bij. Het betekent werk aan de winkel voor Rijkers. Voordat hij kan voeren moet hij eerst het erf begaanbaar maken.

  • Rijkers woont als enige aan een polderweg van 1.200 meter lang die buiten de strooiroute valt. Daarom kocht hij al tijdens de bouw in 2001 deze Nido sneeuwschuif. ,,Dat is onze verzekering dat ze de melk komen halen en de post komen brengen." Met de aankoop had hij wat geluk: ,,Er waren tien schuiven afgekeurd bij Rijkswaterstaat. Die stonden bij mijn mechanisatiebedrijf. Daar heb ik er één van gekocht."

  • De professionele sneeuwschuif werkt volgens Rijkers een stuk gemakkelijker dan een 'modderschuif'. Over die laatste rolt de sneeuw heen. Door de ronde vorm en de mogelijkheid om de schuif schuin te zetten loopt de sneeuw mooi voor het blad weg. Zo kun je snel grote oppervlakken sneeuwvrij maken. ,,Het is een kwestie van gas geven, zeker op de weg." Het erf kost wat meer tijd, omdat het meer steken en draaien is. Daar schuift de melkveehouder de sneeuw op grote bulten op uithoeken van het erf.

  • Meestal is de behandeling eens daags voldoende, maar als het veel sneeuwt schuift Rijkers 's ochtends en 's avonds. In een uur tijd zijn zowel de weg als het erf schoon. Vervolgens veegt Rijkers de sneeuwschuif af voordat hij deze weg zet. ,,Anders krijg je het smeltwater in de schuur bij het stro als het boven nul begint te komen."

  • Even de pootjes er weer onder zetten en de hydrauliekslangen afkoppelen: na gebruik zet Rijkers de schuif weer in de werktuigenberging. Hij zou ook buiten kunnen staan, maar dan loop je het risico dat je bij de volgende sneeuwbui eerst de schuif uit moet graven.

  • Schuif eraf, trekbek eraan! De Fendt pendelt op deze winterse dagen heen en weer tussen de sneeuwschuif en de voermengwagen.

  • De kalverhandelaar komt ondertussen het erf opdraaien. Dan blijkt het nut van de sneeuwschuif alweer. Ook het manoeuvreren van een auto met aanhanger en het tillen van een kalf gaat op een schoon erf stukken makkelijker dan in een dikke laag sneeuw.

  • Het is alleen geen weer om lang te praten. Terwijl de sneeuw naar beneden dwarrelt worden de schetsen overhandigd en gaan boer en handelaar weer snel aan hun eigen werk.

  • Rijkers koppelt de mengwagen aan. Dagelijks draait hij drie mengsels.

  • Ook het laden van de wagen gaat aangepast bij winterweer. Graskuil met sneeuwresten legt hij eerst opzij. Die laadt hij straks in de wagen voor het jongvee. Die krijgen een luchtig rantsoen met hooi en de vierde snede. De koeien krijgen in de mais en bostel soms al wat bevroren stukken voer in het mengsel. Om de pens niet van streek te brengen laadt Rijkers voor het melkvee daarom niet nog meer 'koud voer' bij.

  • Voor de stal liggen ook dikke bulten sneeuw. In de stal is er nog geen centje pijn. Pas bij meer dan 15 graden vorst moet de veehouder maatregelen nemen om bevriezing van waterleidingen te voorkomen.

  • Het omkoppelen is even werk, maar bij het voerladen blijkt het voordeel. De voerwagen is goed bereikbaar. ,,Als het overdag een beetje dooit, krijg je voorin de silo wel opvriezend smeltwater. Het blijft dus wel oppassen als je komt aanrijden."

  • Krijt, mineralen, zout en magnesium: de kleine componenten van het mengsel liggen onder dak. Hier geen last van de sneeuw.

  • Om de pens te prikkelen voegt Rijkers ook gehakseld koolzaadstro toe aan het rantsoen voor zijn koeien.

  • Aan de rand van het erf is goed te zien hoeveel sneeuw er is gevallen. Het deert Rijkers niet. Hij kan zijn stal probleemloos bereiken.

  • De sneeuw heeft een bijkomend voordeel: je gaat met brandschone banden de voergang op. ,,Normaal hebben we ook een schoon erf hoor. Zeker op klei moet je zorgen voor een verhard erf, anders vind je het geheid op de voergang terug."

  • Rijkers is trouwens niet de enige die zich een weg moet banen door de sneeuw om te voeren. Op een ander erf zag fotograaf Koos van der Spek deze zelfrijdende voermengwagen van Werner Donselaar. Die kampte ook met de sneeuwval en met name de sneeuwduinen die op de weg en vooral de boerenerven ontstonden als gevolg van de wil.

  • Donselaar voert in loonwerk op verschillende veehouderijbedrijven. Om zijn afspraken na te komen moet hij een voor Nederland niet alledaagse stunt uithalen: hij monteerde sneeuwkettingen om de banden van zijn voermengwagen.

Of registreer je om te kunnen reageren.