Rundveehouderij

Foto & video 2272 x bekeken 4 reacties

Veehouders hakselen mais zelf

Familie Theunissen in Ottersum kuilt al 30 jaar zelf mais in. Dat betekent voor de vier familieleden vijf dagen genieten van ronkende machines. En oeps, een ongeluk zit in een klein hoekje.

Foto

  • Familie Theunissen heeft een melkvee/akkerbouwbedrijf in Ottersum (L.). Ze melken 100 koeien met een gemiddelde productie van 8.800 kilo melk. Verder houden ze bijbehorend jongvee aan en is er een vleesstierentak. De akkerbouwpoot beslaat aardappelen en bieten. Naast het gewone boerderijwerk doen ze ook al het machinewerk en stalbouw in eigen beheer. De 40 hectare mais hakselen ze ook zelf. Daarbij zit Sjaak Theunissen (56) (r.) op de hakselaar. Zijn broer Jan (64) (l.) en zoons Henk (21) en Jaap (21) doen het transport en vastrijden van de kuil.



    Foto's en tekst: Jacco Keuper

  • Op een veebedrijf is er ook ander werk te doen. Voordat Theunissen kan gaan hakselen moet er 's ochtends eerst worden gemolken en gevoerd. Vandaag komt ook de dierenarts voor een bedrijfsbezoek.

  • Kolomboor, draaibank, smeerput: de ondernemers beschikken over een grote werkplaats. Hier wordt 's avonds bij terugkomst de hakselaar in geparkeerd.

  • Het onderhoud is echter een klus die ook 's ochtends voor vertrek plaats vindt. De Claas Jaguar 690 is niet meer de jongste (bouwjaar 1981), daarom hoort ook bijvullen van de radiateur er ook bij.

  • En natuurlijk even tanken. Hoeveel liter diesel de hakselaar dagelijks verstookt? Theunissen kan het niet exact zeggen.

  • Ook de shovel wordt even nagekeken.

  • Even voor tienen 's ochtends is alles startklaar en kan de tocht naar het perceel beginnen. Uiteraard de hakselaar voorop.

  • Het uitklappen van de zesrijige bek is handwerk.

  • Dan kan begonnen worden waar ze gisteravond gebleven waren. Als een perceel op afstand aan het begin van de avond klaar is, gaat Theunissen op een perceel dicht bij thuis nog een paar uurtjes door. Maar erg laat maken ze het nooit: ,,Bij ons gaan om 22.00 uur de lampen uit."

  • Hakselen doet Theunissen al 30 jaar in eigen beheer. Sjaak en Jan begonnen met een 2-rijige getrokken Taarup. Die werd ingeruild voor een 2-rijige Claas zelfrijder. Daarna volgden een 3-rijer en een 4-rijer van hetzelfde merk. Sinds 1998 hakselen ze met deze zesrijige Claas Jaguar 690.

  • Voor het transport worden de Miedema 130 kippers gebruikt die ook dienst doen bij de aardappelen en de bieten inzet worden. Houten opzetschotten vergroten de capaciteit.

  • De omstandigheden zijn prima. De banden blijven zelfs vrij schoon. Zelfs op een deel van het perceel waar dit voorjaar grond opgebracht is, is nauwelijks insporing.

  • De Miedema's worden getrokken door een aantal John Deere's van de 20-serie. De 6620 en de 6820 zijn vanwege de akkerbouwtak beide uitgevoerd met fronthef. Een 6520 met dezelfde kipper blijft vandaag in de schuur omdat vlak bij huis wordt gehakseld.

  • Links op het cabinedak zijn spiegels gemonteerd. Hiermee kunnen de trekkerchauffeurs op hun kipper kijken. Zo kunnen de karren mooi vol worden geladen.

  • Waarom Theunissen zelf hakselt? ,,We hebben het altijd zelf gedaan. Niet met een speciale reden, dat doen we gewoon zo." En dat doen ze met liefde, want Sjaak hoopt dat zijn zoons deze traditie voortzetten. Nou, dat zal geen probleem zijn. Ze krijgen het met de paplepel ingegoten.

  • Een voordeel van het zelf doen is wel dat je als veehouder het ideale hakselmoment kunt bepalen. Maar nog meer dat je zelf ook ziet wat er van het gewas geworden is. ,,Je kunt vanaf de hakselaar het product beoordelen. Zo kom je erachter dat in die ene hoek wat aan de bodemstructuur gedaan moet worden, of dat er op dat hoge deel wat meer kunstmest bij moet."

  • Één perceel is duidelijk droger dan de rest van de kuil. Hier is de bladvlekkenziekte flink ingeslagen.

  • De rijsnelheid ligt laag. Niet alleen omdat de capaciteit van de hakselaar een stuk lager is dan die van moderne machines, maar het is ook een bewuste keuze. ,,Je moet vooral geen haast hebben. Daar komen alleen maar brokken van." Sjaak doelt erop dat hij als hakselaarchauffeur continue aan het opletten en corrigeren is.

  • In opperste concentratie rijdt Sjaak dan ook zijn rondjes. Steeds turend op de bek en af en toe een vluchtige blik naar de kipper links naast zich. ,,Gister lag er nog een emmer met allerlei troep erin in de mais." Glunderent vervolgt hij: ,,Dit is toch mooi werk?!" Sjaak doet neits liever dan op de machine zitten. Zijn bietenrooier is een nog grotere trots. ,,Een ander heeft een caravan, ik heb mijn rooier. Geweldig om daarmee over het veld te gaan, bunker vol.."

  • Als de kanten los zijn wordt het perceel in steeds gedeelten vrijgemaakt. Daarbij komt het bij de laatste baan precies uit op zes rijen. Dom geluk of..? Nee, het zaaien gebeurd met cultuurwielen op dubbellucht. Aan de smalle, iets diepere spoortjes, kan Sjaak afleiden hoe de banen lopen.

  • Hakselen vlak bij huis. Over de kipper kun je de kuil zien groeien.

  • Tegenwoordig is een rijenonafhankelijke bek de standaard. De oude Claas heeft nog ene kettingbek. ,,Geen probleem hoor. Dit gaat net zo goed. Waarom zouden we dan nog een dure bek erbij aanschaffen?"

  • Bij terugkomst van de kuil heeft Jan koffie meegenomen. De pauze gebeurt op het veld.

  • En als je dicht bij huis bent kunnen ook de anderen wel even komen voor een gezamenlijke pauze. Dat levert in ieder geval een leuk totaalbeeld van de hele hakseltrein op.

  • Achterop de hakselaar zit een groot metalen stootblok in de trekbek. Omkoppelen om de kanten los te maaien gebeurt niet meer. Gewoon de bak een flink stuk kippen en dan achteruit de hakselaar volgen.

  • Ook een doorsteek wordt zo gemaakt. Joop gebruikt bij dit klusje de spiegels nauwelijks, volgt zijn vader door onder de kipper door te kijken. De positie van de kipperwielen tussen de rijen is daarbij een belangrijke maatgever.

  • Maar ook de mobilofoons zijn erg handig. Zonder elkaar te zien kunnen de chauffeurs met elkaar communiceren. En in de tijd voor de mobile telefoon was het ook het communicatiemiddel met de thuisbasis.

  • Voordat de chauffeurs kunnen storten, moeten ze achteruit voor de maiskuil van afgelopen weekend langs manoeuvreren.

  • De wagens rijden niet op de kuil. Het afkippen gebeurt op vlakke ondergrond, vooraan de kuil.

  • Vervolgens neemt de shovel moeiteloos bijna de volledige inhoud ineens mee de kuil over.

  • Daarna is het slechts nog een beetje bijwerken.

  • Hoe stressvrij je ook werkt, een ongeluk zit in een klein hoekje. Theunissens eigen shovel, een 3 maanden oude Liebherr 524, staat bij de dealer ter reparatie omdat hij de kipper heeft geraakt. Gelukkig was een vervangende machine, een Liebherr 538, snel gehuurd. ,,Maar het is wel lastig, want je kunt dan ineens ook geen voer meer laden."

  • De huurmachine heeft een paar kleine nadelen waar chauffeur Henk zich overheen moet zetten. Een van de klemmen van de dubbellucht heeft de onhebbelijkheid af en toe los te springen. En de veiligheidsvoorziening dat er een pieper gaat bij het achteruitrijden, wordt na een dag heen en weer rijden op een kuil ook wel erg irritant.

  • Langzaam vult zich de kuil: nog een 20-hectare te gaan. In totaal beslaat de operatie een dag of vijf. Jammer dat het dan alweer voorbij is? Joop: ,,Ach, dan gaan we weer verder in de aardappelen."

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Klaas

    Stoer hee! Gaaf om te zien. En om te doen...

  • no-profile-image

    Ex-hakselaar

    Mooi man. Zo deden wij dat vroeger ook, met drie bedrijven samen. Helaas kunnen de meesten het zich niet meer veroorloven zo te werken. Gevolg van de vooruitgang.......

  • no-profile-image

    .

    Henk Besteed maar meer tijd aan het afstuderen!!!

  • no-profile-image

    Jeroen

    Ha die Henk,
    Mooi werk, kijk alleen wel uit dat de leraar je nog herkent straks. Zelf mais hakselen is volgens mij overigens juist goedkoper dan de loonwerker. Voorwaarde is wel dat je zelf technisch aangelegd bent en gedurende enkele dagen aan personeel kunt komen.

Of registreer je om te kunnen reageren.