Rundveehouderij

Foto & video 1105 x bekeken 3 reacties

Controle, voeren en onderhoud

De Van der Giezens bouwden een nieuw bedrijf voor 140 stuks melkvee. Het is zo ingericht dat ze hun eigen arbeid alleen nog maar inzetten voor controle, het voeren van het vee en om onderhoud te doen.

Foto

  • Harm (44) en Marjan (40) van der Giezen verplaatsten vrijwillig vanwege de aanleg van nieuwe natuur. Ze molken in Assen 75 koeien op 42 hectare, in Onderdendam (Gr.) bouwden ze nieuw voor 140 melkkoeien en 130 stuks jongvee. Twee Delaval-melkrobots melken de koeien. De totale investering in de bedrijfsgebouwen en betonnen erfverharding is ongeveer 1,5 miljoen euro. ,,We hebben jonge kinderen, één persoon moet alle werkzaamheden in zijn eentje kunnen uitvoeren.’’ Om dat mogelijk te maken, kent de stal flink wat handigheidjes, vooral rondom het drijven van het vee.

    Foto’s: Dennis Beek, tekst: Robert Bodde

  • Het nieuwe bedrijf is gebouwd op een nieuwe locatie. De Van der Giezens kochten daarvoor een akkerbouwbedrijf van 50 hectare met zware kleigrond. Alle grond ligt in een blok rondom de stal. Ideaal voor beweiding, maar de koeien staan jaarrond op stal. ,,Op deze zware grond past beweiding niet. Een flinke regenbui en de weidende koeien beschadigen de zode teveel.’’

  • De stal is volledig onderkelderd. De put is 2 meter diep. Heien was niet nodig, het kleipakket is minstens 20 meter dik. De diepe put was nodig om ruim een jaar mestopslag te kunnen realiseren. De gemeente Bedum staat namelijk geen bovengrondse mestopslag toe.

    Zoals nagenoeg alle nieuwe stallen van de laatste tijd, is gebouwd met prefab wanden. De van der Giezens kozen voor niet voor een steen-, maar voor een grintmotief. Ze wilden rood, maar dat is ruwer dan grijs grint. En dat gaf teveel kans op beschadiging van het windbreekgaas.

  • Het dak is van sandwichpanelen, dus geisoleerd. Dit omdat de dieren jaarrond opgestald zijn en vooral in de zomer niet teveel moeten opwarmen. De muurplaat ligt op 3,00 meter. De prefabwand is 1,50 meter, de luchtinlaat met windbreekgaas is 1,50 meter hoog. De sandwichpanelen steken 1,35 meter buiten de zijgevel. Dat voorkomt inregenen.

  • Het is een 3+2-rijige stal. Aan de zijde met de 3 rijen zitten alle melkkoeien, aan de 2-rijige kant de droogstaande koeien en het jongvee vanaf zes maanden leeftijd.

  • De ondernemers wilden één separatieruimte voor beide robots. Dat kan alleen efficiënt in een tandemopstelling. De separatieruimte is ongeveer 6 vierkante meter groot.

  • Vanuit de kleine separatieruimte zijn de koeien makkelijk in een van twee afzonderingsstallen te drijven. Deze twee ruimten zijn aan de ligboxenstal vastgebouwd en van binnenuit bereikbaar.

  • De eerste ruimte heeft drie boxen en volledig roostervloer. Ze wordt vooral gebruikt voor afzondering van tochtige koeien. ,,De tochtigheid is spectaculair verbeterd sinds we in februari de koeien overhuisden naar de nieuwe stal.’’, stelt Marjan. ,,We hebben het effect van overbezetting altijd onderschat wat dat betreft.’’ Wat ook meespeelt is de rust in de stal. ,,Door het melken met robots hebben de koeien niet meer de neiging in de benen te komen en naar de wachtruimte te gaan als iemand de stal inkomt.’’ Daardoor valt het afwijkende gedrag van de tochtige koeien ook veel duidelijker op.

  • De afkalfruimte meet 11,5 x 4,5 meter, waarvan 8,0 x4,50 meter bestaat uit een 30 centimeter dik zandpakket. De koeien gaan pas kort (enkele uren tot een dag) voor het afkalven erin. Ook koeien met beenproblemen kunnen erin, maar daar dokteren de ondernemers niet te lang mee. ,,Opruimen bespaart vaak een leidensweg, dat is meer dierwelzijn dan doormodderen.’’

  • Achter het voerhek in de afkalfstal is eerst 3 meter roostervloer. Dat is een van de weinige afwijkingen op het bestek geweest tijdens de bouw, oorspronkelijk zou de hele ruimte een zandgrond hebben. ,We kwamen erover aan de praat in ons bouwteam van ons tweeën, de aannemer en AgriPon Makelaars Bouwmanagement dat de bouw begeleidde. Koeien schijten tijdens het vreten, dan moet je daar roosters plaatsen’’, aldus Harm.

  • Een idee dat Marjan opdeed bij een varkenshouder: plastic schuifdeuren. Houten deuren rotten snel in de vochtige omgeving bij de robots waar dagelijks met de hogedrukspuit gereinigd wordt. Let ook op de vloer bij de robots: er is een epoxylaag op aangebracht om het reinigen te vergemakkelijken.

  • Voor de rij boxen is ruimte nodig zodat de koeien makkelijk kunnen gaan staan. Normaal volstaat een halve meter, de ondernemers maakten deze ruimte dubbel zo breed. Daardoor ontstaat een controlegang waardoor rond de melkkoeien te lopen is. Die wordt ook veel gebruikt, meer dan vooraf verwacht.

    De ondernemers maken minstens vijf keer per dag een controleronde vanaf de melkrobots via de controlegang naar de voorgevel, via de voergang naar de andere eindgevel en voor de koeien langs terug naar de tandemruimte.

  • Nog een handigheidje: bij de eindgevels is een 40 cm brede opening gemaakt in de scheidingswand van de boxen. Daar is makkelijk de roostervloer op te lopen zonder het voerhek open te maken of over het voerhek te klimmen.

  • Om koeien in de boxen te houden en niet de controlegang op te laten gaan is uit voorzorg een geel lint gespannen. Gaan koeien toch de controlegang op, dan kan een man ze weer in de groep drijven. Bij de laatste box voor de muur zitten daarvoor inschuifbare buizen.

  • De boxen zijn het nieuwste type van De Boer, de HighNeckRail. De schoftboom zit op 1,25 meter boven de vloer van de box. De koe kan daardoor een flinke ‘wip’ maken bij het opstaan zonder de schoft keer op keer te beschadigen. De knieboom begrenst de positie waar de koe gaat liggen.

  • Uitgangspunt bij de bouw was minimale arbeidsbehoefte. Toch strooit Van der Giezen de boxen dik in met zaagsel. ,,Of het helemaal nodig is voor het ligbed is de vraag’’, zegt Marjan. ,,de koeien liggen zacht op het Dunlop matras. Het instrooien is puur voor de arbeidsvreugde. Harm wil geen besmeurde koeien.’’

  • In deze stal staan bij de melkkoeien 4 waterbakken. De rand zit op een hoogte van ongeveer 1,60 meter boven de roosters zodat de koeien staand moeten drinken om vermorsen te voorkomen. ,,Open water is belangrijk, en vooral snelle aanvoer ervan.’’ Om voldoende druk en doorstroming te hebben is een drukvat geplaatst in de ruimte boven de robots.

  • De stal is erg licht doordat over de hele 68 meter lengte van de stal een 2,5 meter brede lichtplaat is geplaatst. ,,De lichtstraat brandt overdag zelden’’, merkte Harm al in de eerste drie maanden dat de stal in gebruik is.

    De natriumlampen branden op basis van een oog dat de lichthoeveelheid in de stal meet. ,,We kunnen 200 lux doen, maar ik heb het idee dat die hele grote hoeveelheid licht een beetje een hype is van de laatste jaren’’, signaleert Marjan. ,,Hoeveel lux we geven weet ik niet. Maar de lampen branden niet maximaal. Voor ons is het voldoende als er geen schaduwplekken zijn.’’ Dat de sandwichpanelen erg licht zijn, speelt daarbij natuurlijk ook een rol.

  • De nok is van het Oostra-type, waarbij de opening gevormd wordt door een overstekende plaat. Dat voorkomt inregenen in de stal.

  • Arbeidsverlichting: bij de sleufsilo’s zijn afgekeurde betonnen trappen geplaatst, afkomstig van een plaatselijke producent. De kosten, enkele honderden euro’s per stuk, zijn gering ten opzichte van het gemak.

  • Om ziekterisico’s te minimaliseren zit het jongvee tot 6 maand in 2 groepen in de loods. Boven de jongste dieren (tot 8 weken leeftijd) is een plafond geplaatst om teveel afkoeling te voorkomen. De pot is bij de jongste dieren 10 centimeter diep. Het uitmesten gaat met een shoveltje.

  • De mestpot is bij de kalveren van 2 tot 6 maand 30 centimeter diep. Let op de hekken. Deze kunnen draaien, waardoor de dieren op te sluiten zijn op de helft van het oppervlak. Dat is makkelijk bij het uitmesten. Een man kan zo de dieren verplaatsen, wat aansluit bij de bedrijfsopzet dat één man het bedrijf moet kunnen runnen.

    De Van der Giezens houden 30 mei 2008 van 10 tot 16 uur open dag.

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Boer

    Super goed bedacht allemaal, en helemaal mooi als het ook nog eens werkt. Wel een uitdaging om zoveel koeien helemaal alleen te doen. En 70 koeien op 1 robot, is dat het hele jaar goed te doen? Succes met de nieuwe stal... Groeten

  • no-profile-image

    Allart

    Prima reportage met foto’s.
    Je kunt goed zien dat er bij de bouw er van is over nagedacht om alle dagelijkse
    Werkzaamheden vlot en snel te laten verlopen.

  • no-profile-image

    Jaco en Heleen

    Ha Harm en Marjan,
    Wat een leuke reportage en mooie foto's!
    Maarre, hoezo kun je niet beweiden op deze zware kleigrond? Kijk maar eens door het raam naar buiten........:)

Of registreer je om te kunnen reageren.