Commentaar

2666 x bekeken 30 reacties

'Het is tijd voor een sectorbreed toekomstplan'

Het huidige verdienmodel van de Nederlandse melkveehouderij, kostprijs drukken door gestaag te groeien, is volgens Rabobank onhoudbaar.

Prijsbederf door te veel melk, mestafzetkosten lopen gierend uit de klauwen en de kosten voor fosfaatrechten zullen de kostprijs pijlsnel opjagen. Nieuwe stallen die nu nog niet vol staan, zullen niet vol komen. Groei is niet of nog nauwelijks realiseerbaar. Verlies van derogatie ligt voor de hand, het maatschappelijk en politiek draagvlak is sterk tanende. Daarmee dreigt de melkveehouderij zich volgens Rabobank-topman Ruud Huirne in het rijtje glastuinbouw en varkenshouderij te moeten scharen; sectoren waar een grote uittocht aanstaande of al gaande is.

Rabobank behandelt ondernemer coulant

'Eigenbelang' is dan de eerste reactie van veehouders op de diverse fora. Zeker, Rabobank heeft er belang bij dat de sector gezond blijft. Maar van het afboeken van een miljard op de financiering die ze in de melkveehouderij heeft uitstaan, zal de bank echt niet omvallen. Ze gaat, hoezeer de volksmond ook anders beweert, uiterst coulant om met ondernemers die hun ambities niet konden waarmaken. Ondernemers waarvan, en dan citeer ik Rabo’s standaard vaststellingsovereenkomst 'de voor de financiering gestelde zekerheden te gelde zijn gemaakt en de opbrengst niet voldoende was om de financiering volledig te voldoen' worden niet failliet verklaard. Ze worden begeleid naar een nieuwe toekomst. Ze landen niet in de schuldsanering en hoeven met hun gezinnen ook niet rond te komen van €70 leefgeld per week. Dat is wel het lot van mkb'ers die failliet gaan.

Niet aanmodderen, maar plan maken

De sector heeft nog steeds een stevig eigen vermogen van ruim 60%. Vanuit die positie is nog actie mogelijk: investeren in markten en het mestprobleem tackelen. Huirne roept de sector op net als in de varkenshouderij en tuinbouw een sectorbreed toekomstplan op te stellen en niet vijf jaar aan te modderen tot het te laat is om nog te kunnen ingrijpen. Zijn analyse snijdt hout, samen aan de slag dus!

Laatste reacties

  • Schraar

    Het sectorplan van de NMV, DDB en EMB lag jaren geleden al klaar: Flexibele regulering, waarmee het aanbod aangepast kan worden aan de vraag, hiermee de melkprijs binnen een bepaalde bandbreedte houdend op kostendekkend niveau.
    Gevolg; economisch gezonde gezinsbedrijven, geen overschotten, geen fosfaatrechten en geen boeren met te grote lege stallen die in dat geval nooit gebouwd zouden zijn. De belangrijkste reden om de quotering te behouden en flexibiliseren was omdat we anders de varkenshouderij en tuinbouw achterna zouden gaan, een gezonde landbouw kan gewoon niet zonder regulering.

    Maar de beleidsbepalende kliek; LTO, NZO, RABO, WUR, CDA wilde anders. Het melkquotum moest en zou er van af, er lagen onbeperkte mogelijkheden op de wereldmarkt en die moesten benut worden (wat met een flexibele regulering ook gewoon kan, maar daar wilde men niets van weten). Boeren zijn op het verkeerde been gezet en de gevolgen zijn bekend.
    En nu wil Huirne het paard achter de wagen spannen en moet er een sectorplan gemaakt worden. Had eerder eens geluisterd en nagedacht!

  • Bennie Stevelink

    Veel ellende had men kunnen voorkomen als er een grondgebonden begrenzing van de melkveehouderij was gekomen, al enkele jaren voor het einde van het melkquotum zoals LTO Noord wilde. Natuurlijk is melkquotum, dier- of fosfaatrechten eenvoudig en een harde begrenzing maar het heeft grote nadelen. Het veroorzaakt op de eerste plaats een sterke verhoging van de kapitaalsintensiteit. Boeren houden onvoldoende investeringscapaciteit over voor grond. Hierdoor kan de melkveehouder op de grondmarkt de concurentie niet aan met akkerbouwers en boomkwekers die steeds meer grond aan de melkveehouderij onttrekken. Bij ons in Twente is de afgelopen 25 jaar mede als gevolg van het melkquotum veel grond van stoppende melkveehouders in handen gekomen van boomkwekers. Terwijl overal de coniferen groeien wordt mais aangevoerd uit Duitsland omdat in Twente zelf te weinig grond beschikbaar is. Als alle grond die vroeger voor melkveehouderij werd gebruikt nog steeds voor de melkveehouderij beschikbaar was hadden wij een voeroverschot. Met grondgebonden begrenzing hoeft de boer nergens anders in te investeren dan in grond en blijft de grond binnen de melkveehouderij.
    Wordt vervolgt.....

  • Bennie Stevelink

    Vervolg:
    Grondonttrekking aan de melkveehouderij veroorzaakt intensivering, ook als het aantal koeien gelijk blijft. Ook kunnen melkquota, dier- of fosfaatrechten worden gekocht door boeren in gebieden die al erg intensief zijn waardoor lokaal de veeintensiteit nog hoger wordt. Dit veroorzaakt dat voer en mest op steeds grotere afstand moeten worden aan en afgevoerd. Het veroorzaakt maatschappelijke weerstand, een slecht imago en de melk wordt gelabeld als "industriemelk" die aan de onderkant van de markt moet worden afgezet. Het veroorzaakt lokaal problemen met ammoniakemissie en fijnstofuitstoot. Bij grondgebonden begrenzing zullen de koeien door natuurlijke bedrijfsontwikkeling zich juist bewegen in de richting waar grond is: de intensieve gebieden worden na verloop van jaren minder intensief.

    In de aanloop naar de afschaffing van het melkquotum moest er een nieuwe begrenzing komen. ZLTO wilde onder geen beding een grondgebonden begrenzing. Er moest en zou groei van de melkveestapel komen in Brabant. Of deze groei wel of niet rendabel was werd niet naar gekeken. Alle nadelen van een niet-grondgebonden begrenzing zoals ik hiervoor heb uitgelegd werd blijkbaar ook niet naar gekeken. Groei in Brabant ten koste van alles.

    wordt vervolgt.......

  • Bennie Stevelink

    Vervolg:
    De fosfaatrechten werden pas ingevoerd nadat er al voor gek en onwijs veel te grote stallen waren gebouwd waar men rechten aan kan ontlenen. Nu moeten boeren die niet gegroeid zijn rendabele koeplaatsen inleveren om Brabantse boeren onrendabele grondloze koeien te laten houden.
    Hoe meer ik hier over nadenk hoe meer verontwaardiging ik voel. De politiek met Helma Lodders voorop, ZLTO, de NMV met hun melkquotum, ze hebben het einde van het melkquotum beleidsmatig ingevuld op het niveau van een banenrepubliek. Ze laten met z'n allen geen greintje verontwoordelijkheidsbesef jegens de sector zien. Als Helma Lodders, ZLTO en de NMV per se een niet-grondgebonden begrenzing wilden had deze ingevoerd moeten worden ruim voordat het melkquotum eindigde en voordat er voor gek en onwijs nieuwe onrendabele stallen waren gebouwd.

  • A de v

    Bennie, de melkveehoudérs zonder mestoverschot (de zogenaamde rendabele koeien) worden al ontzien met de fosfaatkorting, maar in grote lijnen ben ik het wel met je betoog eens, alleen vraag ik me af hoe de grondprijs ontwikkeld zou zijn bij grondgebondenheid. Ook dan gaat gelden wat de gek er voor geeft, maar maatschappelijk zouden we er een stuk beter voor hebben gestaan.

  • buitenok

    Zo ist wa Bennie

  • Bennie Stevelink

    @A de v, bij een niet-grondgebonden begrenzing zoals melkquotum, dier- of fosfaatrechten zal de grond vanuit de melkveehouderij misschien wel iets goedkoper zijn maar zal nog steeds duur blijven vanwege de vraag vanuit de akkerbouw en boomkwekers. Het extra kapitaal wat bij grondgebonden begrenzing in grond gaat zitten zal veel lager zijn dan het kapitaal wat in melkquota, dier- of fosfaatrechten gaat zitten. Omdat een melkveehouder in dat geval nergens anders in hoeft te investeren dan in grond kan hij daar ook meer voor betalen.

    Daarnaast zal bij een grondgebonden begrenzing de melkveehouderij zich op een maatschappelijk gewenste en economisch rendabele manier ontwikkelen. Bij een niet-grondgebonden begrenzing zoals melkquota, dier- of fosfaatrechten zal grond aan de sector worden onttrokken, bedrijven worden intensiever, voer op grote afstand aanvoeren en mestverwerking. Dit leidt tot een torenhoge kostenstructuur waarmee wij niet concurerend zijn met het buitenland. We komen in precies dezelfde situatie terecht als de varkenshouderij die ook niet kan concurreren tegen landen waar voer en mestplaatsing naast de deur is en waar tevens door lage vee- en bevolkingsdichtheid weinig milieuinvesteringen nodig zijn.

  • eg wel

    @Bennie,
    Jou jovialiteit met L.T.O. Noord is enorm.
    Je vergeet te vertellen dat L.T.O./N.Z.O al in 2002 heeft getekend voor het sectorale fosfaat plafond en dus 12 jaar de tijd heeft gehad om er iets mee te doen. Ze hebben er vast heel heel veel over gepraat, in plaats van te luisteren, en stappen te ondernemen.

  • eg wel

    @Bennie 08.53,
    De prijs van grond zal bij grond-gebondenheid enorm stijgen(niet in te schatten)
    Stoppende boeren zullen geen of weinig grond verkopen(goede belegging)
    Op grond kan niet afgeschreven worden, d.w.z. bij een goed jaar veel belasting betalen, er zal echter wel afgelost moeten worden.
    Voor stads uitbreiding, natuur en aanleg van wegen zal er grond onttrokken worden.

  • gvleemingh1

    Bennie Stevelink, pleit jij nu voor grondgebonden fosfaatrechten.

  • Bennie Stevelink

    @eg wel, jij ziet het fosfaatplafond dus als het probleem? Zonder fosfaatplafond kunnen wij onbegrensd koeien houden waarvoor het voer uit het buitenland moet worden aangevoerd en de mest moet worden verwerkt. We krijgen een torenhoge kostenstructuur die niet concurrerend is met het buitenland. Daarnaast hou jij geen rekening met ammoniakemissie en fijnstof. Ook ga jij er aan voorbij dat de melk die op deze manier geproduceerd wordt gelabeld wordt als industriemelk die qua opbrengst aan de onderkant van de markt zit.
    Je kunt toch op je vingers natellen dat een melkveehouderij die zich op zo'n manier ontwikkelt niet rendabel zal blijven.

  • eg wel

    @ Bennie,
    Ik geef aan dat grondgebonden ook problemen met zich mee brengt en niet uitsluitend zaligmakend is.
    Door de stijging van de grondprijs/huurprijs krijg je ook een torenhoge kostenstructuur, waardoor concurrentie met het buitenland moeilijk wordt.

  • A de v

    @egwel, dat denk ik ook. Het blijft investeren in gebakken lucht voor zowel fosfaatrechten als te hoge grondprijzen voor zowel koop als huur, die geheel uit de pas lopen met het rendement. Alleen de maatschappelijke acceptatie zal beter zijn bij volledige grondgebondenheid.

  • H.Grotenhuis1

    @gvleemingh1
    Volledig grondgebonden is de enigst goede outlook; op de goede cultuurgronden zullen de bemestingsnormen dan wel omhoog gaan.
    Wat er aan mineralen afgehaald wordt (en via organische stof wordt opgebouwd) kan er ook weer worden opgebracht, dus een beetje het NZ-systeem met alles meten zowel kwantiteit als kwaliteit.

  • Bennie Stevelink

    @A de v, het extra kapitaal wat in grond gaat zitten zal nooit hoger zijn dan het kapitaal wat in melkquotum, dier- of fosfaatrechten gaat zitten. Ook al zou het kapitaal wel hetzelfde zijn dan nog is er een groot economisch voordeel. Met grond heb je ook meteen voer en mestplaatsing en een uitgangspositie voor weidegang.
    Met het kopen van melkquotum, dier- of fosfaatrechten moet je ook nog voer kopen en mest verwerken en je moet de melk aan de onderkant van de markt afzetten. Je krijgt een structureel hoog kostenniveau tegen lagere opbrengsten.

  • A de v

    @bennie, het probleem is dat de grondprijs in nederland op zo'n hoog niveau ligt dat die voor de melkveehouderij niet economisch te rekenen is. Dus om te denken dat je met grondaankoop economisch gunstiger gaat melken dan met fosfaatrechten in combinatie met voeraankoop en mestafzet, is maar zeer de vraag. Feit blijft dat het maatschappelijk meer geaccepteerd wordt en dat is moeilijk in geld uit te drukken. Dit laatste is aan de melkfabrieken om dit om te zetten in een hogere melkprijs.

  • Bennie Stevelink

    @A de v, voor zowel akkerbouwers als melkveehouders geldt dat grond pas rendeert nadat deze is afgelost. Vanaf dat moment heb je lage kosten en hebt je eigen vermogen opgebouwd omdat je op grond niet afschrijft. Melkquotum, dier- of fosfaatrechten kopen voor koeien waarvoor je een stal moet bouwen, voer moet kopen, mest moet verwerken levert tot in lengte van dagen een hoge kostprijs op. Uit een berekening van Flynth blijkt dat als je er ook nog vreemde arbeid voor moet inhuren je zelfs bij een melkprijs van ruim boven de 35 cent nog geld achteraan gooit.
    Grondgebondenheid levert dus een renderende melkveehouderij op voor de langere termijn terwijl grondloze melkveehouderij in de toekomst de concurrentie steeds slechter aankan. De grondloze melkveehouderij komt in dezelfde situatie als de varkenshouderij die de concurrentie steeds slechter aankan tegen varkenshouders in het buitenland die voer en mestplaatsing naast de deur hebben. De Nederlandse varkenshouders hebben het nog een tijd vol kunnen houden doordat zij betere technische resultaten hadden die grote invloed hebben op de kostprijs. Het is echter een questie van tijd dat ze in het buitenland dezelfde technische resultaten halen met een veel lagere kostenstructuur.

  • A de v

    @bennie, de angel in jouw bewering zit hem in het feit dat grond pas gaat renderen op het moment dat het afgelost of grotendeels afgelost is. Dat laatste is niet makkelijk omdat grond fiscaal niet afgeschreven kan worden. Alles moet dus uit het netto resultaat betaald worden en dat valt niet mee bij een grondprijs die economisch niet rendabel te rekenen is. Aankoop van grond gaat eigenlijk aktijd ten koste van het netto resultaat of het moet uit eigen vermogen betaald worden. Maar ik ben met je eens dat op de lange of zeer lange termijn het een goede investering is.

  • Peltjes

    Bennie je hebt helemaal gelijk. Toen de grond de helft koste van nu, riepen de intensieve boeren al dat grond kopen niet uit kon, melkquotum wel. Korte termijn denken dus, en nu worden ze ook nog eens de hand boven het hoofd gehouden met fosfaatrechten en subsidies op mestverwerking.

  • Peltjes

    Dagblad Trouw vandaag met vette kop op voorpagina "Intensieve landbouw urgenter probleem dan opwarming."

  • Bennie Stevelink

    De eerste zin in het artikel van Robert Bodde (kostprijs drukken door gestaag te groeien) geeft precies aan waar het mij om gaat. Dit loopt niet oneindig door. Je kunt hier drie verschillende grenzen in onderscheiden:
    De eerste is de grootte van het eigen bedrijf. Als je de grens van eigen arbeid overschrijdt zal er nog maar weinig kostenvoordeel zijn.
    De tweede grens is de veeintensiteit in de regio in relatie tot de beschikbare grond. Als er teveel vee in een gebied is in relatie tot de beschikbare grond moet bv mais op grote afstand worden gekocht die vanwege de transportkosten veel duurder is. Op het moment dat die grens wordt gepasseerd moet echter ook voor de mais die je bij de buurman koopt eenzelfde hoge prijs worden betaald. Hetzelfde geldt voor mestafzet: zolang je het in de buurt kwijt kunt kost het €7 per M3 . Moet mest verwerkt worden voor €20 dan kost afzet in de buurt ook €20.
    De derde grens is de veeintensiteit tav de gehele regio. Die is van belang ivm ammoniakemissie en fijnstof. In landen met een lage veeintensiteit kunnen ze zonder dure emissiebeperkende maatregelen onder de ammoniaknorm blijven.

    Voor studenten van Wageningen of een HAS is het verband tussen veeintensiteit en kostprijs misschien een interessant afstudeeronderwerp.
    Het staat voor mij in ieder geval vast dat het omwille van de kostprijs niet zinvol is de veeintensiteit verder op te voeren.

  • eg wel

    Uiteraard brengt afbetaalde grond het meeste op.
    Het duurt echter een generatie voor het zover is.
    Het statement dat grondgebondenheid een renderende melkveehouderij oplevert, geld dan ook voor de volgende generatie.

  • H.Grotenhuis1

    @ A de v
    De NL-melkveehouderij is verslaafd aan geleend geld, geld lenen kost geld (de reeele rente is altijd nog ergens tussen 2 tot 3%) en verhoogd dus de kritieke melkprijs.

    De intensieve melkveehouderij heeft in NL geen perspectief, maar dat zit jammer genoeg nog niet goed tussen de oren en ogen van diverse bestuurders en agrarische belangenbehartigers.

  • Bennie Stevelink

    @eg wel, jij gaat er steeds vanuit dat jij de enigste in de regio bent die meer koeien gaat houden dan hij grond heeft. Maar wat gebeurd er als iedereen meer koeien gaat houden dan hij grond heeft? Dan gebeurd precies datgene wat ik in mijn vorige reactie heb uitgelegd: door te hoge regionale veeintensiteit rijst de kostprijs de pan uit en komt iedereen in moeilijkheden.

  • Farmer4life2

    Dat de grondprijs zal stijgen is niet het ergste.
    Op grond kun je ook als onderpand voor lenen.
    Plus. Je haalt er voer af en mest op.
    Je past weidegang toe en krijgt subsidie.
    Evt beheersvergoedingen etc.

    Bij grond investeer je in dood geld. Maar in Nederland is het enige wat nog telt "grond" niemand komt bij je voor melk, mest, voer, arbeid of andere dingen. Maar met grond komt iedereen bij je.

    Quotum of fosfaatrechten zijn niets meer dan leveringsrechten. Geen plaatsingsruimte.
    Grond blijft.

    Ii ben eens met Bennie.
    Maar.... denk niet dat je zó even de oplossing hebt waarmee we het "oude quotum tijdperk" weer behalen. We zullen efficiënter moeten produceren.

    Denemarken de tweede

  • hansvanbergen

    Misschien moet je je mening wat meer baseren op feiten en cijfers. Bijna alle melkveebedrijven zijn al intensief met name in de noordelijke provincies. Gelukkig maar want er zijn zoveel akkerbouwers die helemaal geen mest hebben!

  • Bennie Stevelink

    Het gaat er niet om @Hans of een bedrijf intensief is. Een bedrijf mag best intensief zijn. Het gaat er om of de regio intensief is. In de VS zijn bedrijven met wel 2000 koeien op een paar hectare, maar die zitten wel in een extensief akkerbouwgebied. Ze zorgen er wel voor dat ze in een gebied zitten waar ze voer en mestafzet naast de deur hebben. In Nederland hebben we geen extensieve akkerbouwers (graantelers) voor wie het interessant is om voedergewassen voor melkveehouders te telen. In Nederland leidt een te intensieve regio tot sterke stijging van de kostprijs.

  • eg wel

    @Bennie,
    Ik heb 2 koeien per ha.
    Graag een beetje voorzichtig met je conclusies.
    Ik pleit hier niet voor mijzelf, maar voor het voortbestaan van de Nederlandse melkveehouderij.

  • Bennie Stevelink

    Ik pleit ook voor het voortbestaan van de melkveehouderij. Feit is dat wanneer een regio te intensief wordt de kostprijs scherp omhoog gaat waardoor velen in dat gebied niet meer kunnen concurreren met het buitenland. Je krijgt een permanente crisis.

  • Gerardone

    Ik heb al de reactie eens doorgelezen het is allemaal hebben hebben meer meer groter en meer hier ga nooit uit komen dat is ons geleerd dat groei de enigste oplossing is maar het is het enigste doodlopend eind voor de sector !
    Men praat ook graag over een gezond bedrijf nou geef daar maar is een definitie van ? Het quotum tijdperk heeft de sector daar gebracht waar je nu staat niet kosten dekkend of te wel de sector is te duur voor de kost. de subsidie is weg gevallen van de stoppende of niet groeiende boeren in het quotum tijdperk
    Maar de boeren zitten weer te slapen en binnen eigen potje te roeren en te praten daar ligt niet het probleem!
    Het probleem ligt in de media en de politiek en als je daar niet op ageert zul je slaaf van de bank en samenleving/overheid blijven
    Sector breed plan zit alleen in minder minder en gelijke monniken gelijke kappen
    de sector zal met de politiek moeten gaan praten, over geen groei maar een eerlijke boterham daar is politiek/overheid niet blij mee wat immers voor 50 % van de betalingsbelans word door de agrarische sector positief bijgedragen dit kan dan dan wegvallen word dan gedacht, maar dat hoeft niet zo te zijn .
    en sector zorg dat je je eigen vermarkting in je handen neemt laat dit niet aan de grote winkel concerns over ze zijn niet voor niets zo groot!!

Laad alle reacties (26)

Of registreer je om te kunnen reageren.