5089 x bekeken 46 reacties

'Minder melk en een hoger inkomen'

Henk Kooistra
Wanneer op de melkmarkt het aanbod te groot wordt en de prijs te laag, zou een systeem van drie prijssegmenten in werking moeten treden, betoogt Henk Kooistra, veehouder te Lellens (Groningen). Behalve voor de boereninkomens zou dat goed zijn om fosfaat te reduceren.

De aangeleverde melk bij verwerkers rijst de melkpan uit, terwijl tegelijkertijd de mestput bij de veehouder helemaal vol zit. allebei doen een aanslag op de portemonnee van de melkveehouder. Te veel melk, te veel mest, te veel fosfaat, te veel koeien, te weinig inkomen.

Wat te doen?

Voor een deel zijn deze problemen het gevolg van verkeerde prikkels bij de producent. Veehouders werken voor de bank, de voerleverancier en voor Jan en Alleman en willen aan het eind ook nog iets overhouden voor de dorpsgek, want dat zijn ze zelf. Bij dalende prijzen moet er meer worden geproduceerd, want anders komt laatstgenoemde droog te staan. En dus wordt er gemolken voor een markt die niet bestaat en waar ook verwerkers meer last dan lust van ondervinden. Bovendien vergroot het de melkplas, de fosfaatproductie en de mestberg in het algemeen en leidt die overmatige productie tot een voorraadvorming waar iedereen bij een aantrekkende markt nog veel last van gaat krijgen.

Drie prijsklassen

Ik stel daarom het volgende voor: Verwerkers van melk delen hun aanvoer op in drie prijsklassen. 40% van hun aanvoer zit in de hoge klasse, zijnde een eindproductenpakket met de grootste toegevoegde waarde, 40% is gemiddeld en 20% is de spotmelkklasse. Gemiddeld wordt voor de melk de garantieprijs betaald, maar het eerste deel brengt bijvoorbeeld €35/100 kg op, het tweede deel €30 en de laatste 20% €20. Overall is dat €30/100 kg melk. Uiteraard zijn dit maar aannames. De verwerker stelt zijn prijzen per segment zodanig vast, dat voor ieder deel nog winst kan worden gemaakt.

De veehouder kan in dit systeem zelf weer beslissen of hij het de moeite vindt om zijn productie te verhogen. Hij is daar nog steeds vrij in. Wel moet worden vastgesteld waar hij individueel recht op heeft en daarvoor gebruiken we bijvoorbeeld de productie van het afgelopen jaar. Die productie staat dan vast voor de verdeling van de segmenten voor de duur van de maatregel. Meer producties moet tegen spotmelkprijzen, maar productiebeperking valt ook in dat deel. Hij kan er ook voor kiezen om alleen voor de eerste twee delen te produceren, want het is voor hem de vraag of hij voor €20/100 kg wil melken.

De voordelen

Het bovenstaande treedt in werking wanneer de melkprijzen dalen tot een niveau van €5/100 kg beneden het vijfjarig gemiddelde en wordt weer losgelaten zodra die weer substantieel boven dat gemiddelde ligt. Een volgende keer dat het nodig is, beginnen we weer met de dan geldende producties. Tenzij men met een omgekeerd systeem de productie wil stimuleren, indien gewenst.

De voordelen mogen duidelijk zijn: de veehouder produceert weer gewoon voor de markt, zoals hij ook zou doen als hij zelf zijn melk moest afzetten. De verwerker wordt minder overlopen met melkhoeveelheden en kan zich richten op het vergroten van de opbrengst van het duurdere segment. Allerlei bergen verdwijnen en de melkprijzen kunnen gemakkelijker weer stijgen. Zelfs staatssecretaris Van Dam zal blij zijn, want de fosfaatproductie zal dalen en wellicht een gedwongen reductie overbodig maken.

Laatste reacties

  • kleine boer

    Maar dan niet alleen in Nederland lijkt me?

  • mtspopken

    Dit plan gaat alleen op als je bij een verwerker zit met een breed produktenpakket, want als je verwerker alleen foliekaas of melkpoeder maakt wordt dit lastig vrees ik.
    Ik zou niet weten waarom dit niet allen in nederland zou kunnen.
    Volgens mij zou je dit per verwerker kunnen regelen, wat heb je aan melk leveren waar je verlies op lijdt? Alleen een pens vol werk.

  • alco1

    Ik heb nog niet vaak zoiets doms gelezen.
    Als een fabriek één product maakt zal de hoogste uitbetaling ten koste moeten van de lagere klasse. Als je die maar goed laag maakt zal ongetwijfeld de melkplas aan die fabriek zakken. Maar het gevolg zal zijn. Onrendabele fabriek.
    Fabrieken die hun producten wel kunnen plaatsen zullen hier nooit aan meewerken.

  • melkveehouder .

    In andere bedrijfstakken zie je dat ondernemingen hun risico gaan spreiden door meerdere activiteiten te ontplooien. De akkerbouw is hier een afgeleide van. Ze produceren meerdere producten. Als het ene product tegenvalt, kan het andere product dit enigszins produceren. En hier gaat het nu fout. In de melkvee- en intensieve veehouderij is dit instrument niet voorhanden vanwege de doorgeschoten specialisatie. Men is gedwongen om voor meer te produceren voor minder. Een spiraal die leidt tot een 'survival of de fittest'. De bedrijven die overleven zijn de bedrijven met weinig vreemd vermogen, bedrijven met een fors lagere kostprijs dan de concurrentie (door bijvoorbeeld grond in eigendom in plaats van pacht) én diegenen die niet volledig afhankelijk zijn van de melkopbrengsten. Dat zijn de gemengde bedrijven, bedrijven met een lucratieve neventak of de (kleinere) bedrijven waarvan de ondernemer naast de melkveehouderij inkomsten geniet uit loonverband, of zich als ZZP'er kan verhuren.

  • melkveehouder .

    correctie: "als het ene product tegenvalt, kan het andere product dit enigszins compenseren".

  • Can

    Hoezo , verkeerde prikkels .
    De melkstallen stonden er al voor het quotum eraf was .
    Er was maar een prikkel , geen quotum.
    En in de wereld is voedsel genoeg .
    Het is de koopkracht die niet goed verdeelt is .
    Was die overal gelijk , was er ook meer vraag .

  • Bennie Stevelink

    Dit plan zal nooit werken.
    Ten eerste: als het laatste deel van de melklevering wegvalt hoe moet de coöperatie dan de meerprijs over het eerste deel betalen?
    Ten tweede: door de lagere melkaanvoer zal de kostprijs van de geproduceerde zuivelproducten toenemen waardoor de totale melk nog minder gaat opbrengen.
    Ten derde: er is geen enkele aanwijzing dat een dergelijke regeling in Nederland leidt tot een hogere melkprijs in de wereld.
    Ten vierde: 75% van de melk moet worden afgezet buiten Nederland waarvan een groot deel zelfs buiten Europa. Wij zijn dus afhankelijk van vraag en aanbod elders in de wereld en niet in Nederland.

  • oorspronkelijk

    bredere orientatie zal eenrichtingverkeer in denken omzetten in constructieve discussies, lees een boek
    B.V.Robert Gordon:"'The rise and fall of American Growth'"
    Carel v.Schaik evolutie+gedragsonderzoeker.met
    Kai Michel historicus in het boek
    HET OERBOEK v/d MENS DE EVOLUTIE v/d BIJBEL

  • A de v

    Of een regeling zoals beschreven gaat werken weet ik niet, maar een melkfabriek met een breed assortiment zoals bijv fc, heeft door aanbodregulatie wel degelijk invloed op de uitbetaalde prijs. Het is net als bij ons, de laatste liters of koeien brengen vaak minder op dan de kosten waardoor totale resultaat onder druk komt te staan. Een aanbod regulatie gaat de wereldmarktprijs niet verhogen (is een markt waar je het liefst weg blijft), maar kan je eigen prijs wel degelijk beinvloeden als je dit afstemt op de produkten met toegevoegde waarde die een plus geven boven de wereldmarktprijs. Ik denk dat het ononkoombaar is dat hier op enig moment sturing in komt.

  • Schraar

    Prima voorstel Henk, al zou ik het simpeler houden en niet met % werken, maar gewoon uitgaan van de productie van vorig jaar dezelfde maand: Een A prijs voor de hoeveelheid die vorig jaar dezelfde maand geleverd is en de B prijs = spotmarktprijs voor de extra liters.
    Wat je benoemd is precies waar het over gaat: melkveehouders moeten een prikkel krijgen om marktgericht te produceren, dus hun hoeveelheid afstemmen op de vraag in de markt. Als je een gemiddelde melkprijs krijgt van 27 cent is er geen prikkel om te minderen. Als je voor een gedeelte 32 cent krijgt en voor de rest 15 cent zal het snel gedaan zijn met de extra liters.

  • xw

    Heej Oorsponkelijk. goed advies van je. Kom op boeren, gooi af die oogkleppen . Begin maar met het lezen van het laatste boek wat oorspronkelijk adviseert. Dat is Nederlandstalig en dus te doen/haalbaar. Toevallig is het vorige week zondagmorgen 21-03-´16 op Ned. 1 besproken bij VPRO boeken. Ik ben het tussen de bedrijven door aan het lezen. Ik zeg doen, verruim Uw blik, laat uw ogen openen.

  • Schraar

    Alco en Bennie, jullie reactie is alleen gebaseerd op angst!
    Angst voor anderen en wie er wel niet allemaal zou kunnen profiteren als we de productie naar beneden brengen.
    Ik vind dit werkelijk onbegrijpelijk. We komen om in de melk, er zijn fabrieken die het niet meer eens zelf kunnen verwerken en het naar de spotmarkt moeten brengen of weer duur investeren om nog meer te kunnen verwerken, hoezo duurdere kostprijs voor de eerste liters??
    En als het verwerkt is moeten de laatste liters in de opslag omdat er helemaal geen vraag naar is, welk marktaandeel verlies je dan??
    Alle fabrieken in Europa worden geconfronteerd met hetzelfde probleem en ik weet zeker als de grote jongens (FC en Arla) het voortouw nemen fabrieken in heel Europa zullen volgen.

  • xw

    Nogmaals, volg het advies van Oorspronkelijk 09.54 en zie onder ogen, dat we werkelijk verkeerd bezig zijn. Eigenlijk zijn we een stel dwazen (neem me niet kwalijk)

  • Bennie Stevelink

    @xw, waar vind ik dat boek. Wat is het boeknummer?

  • xw

    www.uitgeverijbalans.nl
    isbn978 94 600 3046 8

  • Bennie Stevelink

    @xw, bedankt.

  • landboer

    Hopelijk dat dat boek Bennie uit zn tunnelvisie haalt....
    En het laatste deel kost nu geld , omdat Fc er 28 voor betaald en 20 vangt....(reactie op 8.51)

  • farmerbn

    Cooperatief Frankrijk heeft voordat het quotum eraf ging dit systeem van a en b prijs al ingevoerd. A prijs voor de melkhoeveelheid gelijk aan het oude quotum en b prijs voor de rest. Als er meer vraag komt naar melk wordt de hoeveelheid a gewoon verhoogd. Als de b prijs maar laag genoeg wordt dan remmen de boeren vanzelf af. Wintertoeslag kun je afschaffen want je kunt dan gewoon de b prijs flink verhogen.
    Lactalis ( privé-bedrijf) heeft geen a en b prijssysteem (hebben geen afnameplicht). Die boeren mogen alleen hun oude quotum volmelken en 28 cent boete betalen bij overschrijding. Lactalis profiteert giganties op dit moment. Ipv 30 cent te betalen aan hun boeren , kopen ze nu spotmelk in Oost-Europa voor 10 cent. Als straks de spotmelk boven de boerenprijs komt zullen ze de boeren vragen extra te leveren (voor 30 cent). Lactalis mag de Nederlandse boer wel bedanken.

  • xw

    Landboer, die reactie waar jij naar verwijst, omschrijft in het kort enigszins de waanzin waar we mee bezig zijn. Als ik jou was zou ik dat boek ook kopen en... lezen!

  • Bennie Stevelink

    @landboer, je haalt twee dingen door elkaar: onvoldoende verwerkingscapaciteit en overvoerde markt. FC moest de voorgaande maanden veel melk op de spotmarkt dumpen omdat ze het zelf niet konden verwerken. Deze situatie is inmiddels voorbij.
    Wat overblijft is de lage prijs omdat wereldwijd de markt overvoert is. Dat los je niet op met het systeem wat in het bovenstaande artikel wordt voorgesteld.

  • 344412

    Er moet wel iets komen om de melkproductie te remmen bij afnemende vraag, nu wordt de productie gestimuleerd bij zowel afnemende als aantrekkende vraag. Per saldo steeds lagere relatieve prijs t.o.v. de inflatie. Een spiraal die op de een of ander manier doorbroken moet worden. Lijkt me iets voor de linkse jongens en meisjes in de politiek om op te lossen, hebben we als boeren daar ook eens wat aan, tegenover alle kostprijsverhogingen uit dat kamp.

  • Irene Muskee

    We kunnen hier in Nederland de produktie wel laten zakken , te weten dat we 80% exporteren en ook nog buiten Europa .
    Alle landen zullen Nederland dankbaar zijn omdat zij de produktie laten zakken en de rest zal de produktie aanvullen tegen dan misschien een oplopende prijs.
    Als we wat willen doen zal wereldwijd wat gedaan moeten worden en anders springt er iemand anders in.
    Ook Amerikaanse toestanden van 30 % koeien afslachten zal ons ook niet in dank worden afgenomen de dure opfok en dierenwelzijn , premie voor langere levensduur en een gevecht met PvdD. allemaal weerstand waar we jaren voor gevochten hebben gaan we nu ineens overboord gooien.
    En trouwens wie heeft er er al jaren hard geroepen dat er meer zuivel nodig is ( alle grote mannen met pakken LTO, Rabo , zuivelfabrieken , enz enz.) en dan nu de schuld bij de veehouders neerleggen. heren bedankt!!

  • Peltjes

    En zo is het Irene.

  • hoving1

    Het grootste probleem is altijd het samen eens worden.
    Als je het eens wordt kun je iets bereiken.

  • kleine boer

    precies irene

  • A de v

    Onze melkprijs wordt niet alleen gemaakt door de wereldmarktprijs. Een groot deel van de melk gaat in de toegevoegde waarde produkten. Bij een overaanbod moet er een gezonde balans blijven tussen de melk de nodig is voor deze produkten en het afvoerputje wat wereldmarktprijs heet,. Momenteel loopt er steeds meer melk via dat afvoerputje weg waardoor er een steeds lagere prijs uitbetaald wordt. Laat die amerikanen of niew zeelanders maar melken voor deze prijs. Ze mogen van mij dat gat opvullen als het hier wegvalt. Stijgt de wereldmarktprijs, dan gaat ie bij ons 2x zo hard omhoog met onze hoogwaardige produkten.Zelfs de opec komt er achter dat blind olie op blijven pompen om marktaandeel te behouden een zinloze weg is. Waarom zou dat niet voor ons gelden.

  • Can

    Er wordt ontzettend veel geïnvesteerd in de groeimarkt ,Azië en India.
    Vooral door de grote bedrijven in Europa en Amerika , inclusief banken .
    Deze houden bij elkaar de wereld goed in de gaten .
    En hebben dit (kunnen )voorzien .
    Door snelle groei in China en India in productie en verwerking met westerse kennis , werkt export naar deze landen problemen met zich mee.
    Maar bank en bedrijfsleven verdient aan beide kanten .
    Om ergens veel in te investeren , eigen of geleent geld maakt niet uit .
    Huiswerk door de boer in dit geval is niet goed gedaan ,
    Concurrentie wereld wijdt.
    Groei in productie wereld wijdt , etc
    De boer heeft zijn kans berekening fout gemaakt .

  • alco1

    Je kunt boeken lezen, waardoor je leert begrijpen waarom mensen zo simpel leren denken.

  • Can

    Meeste kapitaal wordt geïnvesteerd in Azië .
    Deze hebben moderne bedrijven neer gezet en groot .
    Inclusief verwerking.
    China is meester in het na doen , en daarna doen ze het beter en goedkoper .
    Die hebben in verloop van tijd alleen voer nodig .
    Wat nu al met schepen vol naar Azië vertrekt .
    Ze kopen wat ze ergens anders goedkoper kunnen vinden en doen de rest zelf .
    Koolzaad olie en meel ,erwten , hooi etc.
    Van alles gaat er naar toe .

  • landboer

    Juist A de v ,exact mijn mening!
    Nee Bennie dat haal ik niet door elkaar ,maar ik denk dat de laatste melk van FC -al verwerken ze die zelf- evengoed weinig meer oplevert dan de spotmarkt, tenslotte kunnen ze niet overal babypoeder van maken,en foliekaas of poeder levert niks op,in mijn opinie gaat de prijs van de eerste melk naar beneden om voor de laatste melk evenveel te kunnen betalen.

  • Can

    Eenigste wat zeker is voor de melkvee bedrijven is consumptie melk.
    Dit is lokale afzet en beperkt houd baar .
    Na verwerking en export is concurrentie het probleem .
    En is een merk product in eens geen extra waarde meer , maar een vreemdt iets op het schap in een land ver weg.
    Dat concurreert tegen een eigen merk dat goedkoper is .
    En een geen garantie is voor succes.

  • alco1

    De FC gaat echt geen melk opnemen waarop verlies geleden wordt.
    A de v Correct dat melk toegevoegde waarde moet hebben en het afvoerputje een zinloos produceren is.
    Heeft de FC dat? Nee.
    Er zijn wel fabrieken waar dit wel zo is en alleen daar kan een kentering komen.
    De keiharde werkelijkheid wat wereldmarkt heet.

  • oorspronkelijk

    indicatoren van afgelopen decennia
    rond de eeuwwisseling
    laatste onderzoek door overheid gedaan hi tech en lage kosten bedrijf,kostprijs €0,38 en €0,34
    discussies over afschaffen quota eind 90er jaren.
    volatiele markt kan zakken tot FL0,50/FL0,55.
    quote van onze grote voetballer:JE KUNT BETER TEN ONDER GAAN MET JE EIGEN VISIE DAN MET DE VISIE VAN EEN ANDER
    P.S.
    triest dat mensen elkaar bestrijden in crisis tijd je kunt niemand de schuld geven sommige dingen overkomt je.

  • Farmer4life2

    @alco1
    Dan had je naar de ledenvergadering van RFC moeten gaan. Er is welgeteld 3 miljard kg melk die RFC afneemt en verwerkt, die NIET bijdraagt aan de garantie prijs.

    Die werkt zelfs de garantie prijs tegen.

    De melkprijs is het grote stuur tegen de melkplas. Hoe lager hij wordt hoe minder melk er komt. Waardoor het op een gegeven moment weer in balans is. Vrijemarkteconomie betekend dat er voor een goede prijs vraag en aanbod in balans moet zijn. Helaas zit Nederland in de middagklasse qua kostprijs waardoor we het hier moeilijk hebben.

  • Bennie Stevelink

    Dat kan niet @ farmer4life. De garantieprijs is het gewogen gemiddelde van noord-west Europa. Je bedoelt waarschijnlijk dat drie miljard liter niet bijdraagt aan de prestatietoeslag. Daar lijdt FC verlies op.
    Daar kunnen ze op twee manieren op reageren: deze drie miljard liter niet meer inkopen door productiebeperking bij de aangesloten boeren of voor deze drie miljard liter toegevoegde waarde afzet vinden zodat ze wél positief bijdraagt aan de prestatietoeslag. FC kiest voor het laatste.

  • Bennie Stevelink

    @alco 26-3 20:20, ik verwacht in dat boek te lezen wat de nadelen zijn van het huidige systeem in de landbouw. Dat er nadelen zijn aan het huidige systeem kunnen ze mij gemakkelijk van overtuigen want daar ben ik nu ook al lang van overtuigt.
    Tegelijk verwacht ik in dat boek geen uitvoerbare oplossing te vinden. Als die er zou zijn hadden wij die al lang gehad.

  • alco1

    Farmer. Er zijn boeren die een kostprijs berekening hebben van ong. 30 cent per liter. Toch zijn er nu verschillende boeren die drie maal daags zijn gaan melken.
    Dom zou je zeggen.
    Echter is de kostprijs van de laatste liter slechts twee dubbeltjes.
    Zo is het ook bij de FC.
    Niet vol draaien betekend hogere kostprijs van het basis aandeel, waarmee je je juist uit de markt werkt.
    Het verhaal wordt anders als de fabrieken de stroom niet aan kunnen en af moeten zetten op de spotprijs.

  • alco1

    @Bennie. Economie boeken leren je allemaal dat het aanbod afstemmen naar de vraag de beste prijs garantie geeft.
    Dat systeem werkt bij een afgeschermde markt. Coca Cola, BMW. e.d.
    In de landbouw met zijn miljoenen producenten is zoiets een utopie.
    Velen blijven echter in de droom van boeken, zonder hier eens de reacties begrijpelijk te lezen.

  • oorspronkelijk

    deze boeken geven in historisch opzicht oorzakelijke verbanden
    met ook huidige knelpunten
    zoals migratie,concentratie van mensen en dieren.
    economie: Gordon kijkend naar de laatste eeuw en de conclusie trekt dat de gerealiseerde groei nooit meer haalbaar zal zijn.
    daarnaast voltrekt zich in de samenleving een roep om ciculaire economie.
    de Rockefellers uit olie
    shell in windenergie
    de grootste co2 uitstoot in 66miljoen jaar
    misschien moet je dan oude economische zekerheden minder frequent als verdediging hanteren.
    en openstaan voor meer bescherming van de basis AARDE

  • alco1

    @Oor.... verschuilt zich al in wat een ander schrijft!
    Hitler heeft ook een boek. Ook de Waarheid?????
    Het communisme ook. Ook jouw toekomst denken????
    Leer eens te lezen en te begrijpen wat anderen hier schrijven en geef daar een wederwoord op. i.p.v dat hallucinerende gezwets.

  • landboer

    Nou alco de laatste regel die je hier schrijft kun je ook op je zelf toepassen...

  • DJ-D

    Alco1 heeft 99 van de 100 keer het bij het rechte eind. Als je tenminste voor het algemene belang bent. Helaas hebben veel te weinig mensen zo'n visie.

  • hkooistra

    Beste reageerders: jullie moeten beseffen, dat we ook in het huidige uitbetalingssysteem gedeeltelijk een goede prijs ontvangen, gedeeltelijk een matige en gedeeltelijk een slechte. We zien dat niet, omdat de verwerker er een eenheidsprijs van maakt. Mijn voorstel heeft uitsluitend de bedoeling, om dat inzichtelijk te maken en om bovendien niet de CEO van de verwerker te laten beslissen over de grote van de melkplas, maar de boer zelf. Het zal in een uitgebalanceerd systeem een hoger rendement geven voor zowel boer als verwerker. En daar is het toch om begonnen!

  • A1967

    U zegt het zelf, de boer beslist over de grootte van de melkplas, als een grote groep beslist om volop voor de lage prijs te melken zoals nu gebeurt wordt het gedeelte van de hoge prijs te duur en zal niet overeind blijven, maw woorden geen verbetering ten opzichte van de huidige situatie.

  • arink

    bioboer Lievelde.
    Allemachtig wat een hoop nondiscussie over melkprijs en productie, het is toch zo klaar als een klontje dat de gangbare melkveehouderij enorm doorgeschoten is in het anoniem produceren van melk, haar eigen markt niet meer kent, en als een dolle stier melk produceert terwijl we van alles veel te veel hebben. Melken is gedegradeerd tot louter een economische activiteit, terwijl het toch bedoeld is om mensen te voeden nietwaar? Het lijken de geprivatiseerde spoorwegen wel, die rijden geen treinen om mensen te vervoeren, maar om winst te maken. Te zielig voor woorden.

  • Foxxy

    @arink, dolle stieren produceren geen melk ;-)
    Dankzij specialisatie in melkvee (vroeger waren boerderijen veelal gemengde bedrijven) hebben sectoren zich afhankelijk gemaakt van bijvoorbeeld slechts melkgeld als inkomen!
    Meer inkomen is dus meer melken!
    We lopen nu dus tegen het feit aan,dat er geen afzet voor is!
    Ik geloof dat biologische -en geitenmelk vanzelf dezelfde problemen gaat ondervinden!

    Ons specialisme is wereldwijd gegroeid, en we zijn de consumptie inderdaad uit het oog verloren! Dus feitelijk pleit ik onbedoeld voor een wereldwijd melkquotum!

Laad alle reacties (42)

Of registreer je om te kunnen reageren.