Redactieblog

5390 x bekeken 20 reacties

'Volgende melkprijscrisis voorkomen'

De melkprijs begint aan te trekken en voor de melkveehouderij gloort er licht aan het eind van de tunnel. Daarmee zou een eind komen aan de 2e crisis binnen 8 jaar.

Wat deze crisis in ieder geval heeft geleerd, is dat de afschaffing van de quotering niet betekent dat de bomen in de zuivelsector tot in de hemel groeien.

'Markt moet gewoon zijn werk doen'

Enkele jaren geleden ging de stemming wel in die richting. Het idee was dat de productiegroei mee zou vallen, dat de markt de extra productie makkelijk op zou kunnen nemen en dat het Nederlandse marktaandeel zou toenemen. En, zo was de gedachte, als de melkprijs eens laag wordt, moet de markt gewoon zijn werk doen; dan komt het vanzelf goed. Aan de narigheid die dat proces veroorzaakt bij veel veehoudersgezinnen, zoals onlangs indringend onder de aandacht gebracht door José Bongen, werd gemakkelijk voorbijgegaan.

Produceren, concurreren en exporteren

Tot medio vorig jaar waren, zowel bij de meeste regeringen als bij grote delen van het bedrijfsleven, maatregelen om het aanbod aan melk enigszins te beperken, niet bespreekbaar. Vooral de zuivelorganisaties hebben zich daar altijd stevig tegen verzet. Zeker voor de Nederlandse zuivelindustrie bleef het adagium: produceren, concurreren en exporteren, ook als je er niet veel aan verdient.

Tegen die achtergrond is het opmerkelijk dat FrieslandCampina in korte tijd twee keer het verminderen van de melkproductie heeft gestimuleerd, overigens om uiteenlopende redenen. Ook de Europese Commissie en de landbouwministers hebben na lange en moeizame discussies bescheiden maatregelen getroffen ter vermindering van de productie.

Kentering in onbegrensd geloof in marktwerking

Er lijkt dus sprake van een zekere kentering in het onbegrensde geloof in de werking van de markt. Nu de vooruitzichten voor de melkprijs verbeteren, is het dan ook zaak om na te denken over meer structurele instrumenten ter ondersteuning van de melkprijs, voordat de volgende crisis komt. Daarmee zouden narigheid voor veehouders, moeizame discussies van ministers, onsamenhangende ad-hocmaatregelen en misschien wel trekkers op de weg, kunnen worden voorkomen. Je moet het dak repareren als de zon schijnt.

Laatste reacties

  • oorspronkelijk

    ook U Mijnheer van Bruchem beschouw ik als een vooraanstaand insider.
    waar de econonische drijfveer kostprijs product was blijkt er gelukkig een andere wind te gaan waaien (wel gevoed door tegenwind)
    overschotten-verspilling
    verlaging arbeidskosten-ZZP- relatief lager inkomen
    milieu-aan tasten klimaat
    natuur-vernietigen bio evenwicht
    grote Multi-nationals Unilever/Dsm/ maar ook Wijffels/Veerman
    zelfs Mansholt plaatste beschouwend vraagtekens
    terug naar calamiteiten ondersteuning
    uitbouwen omgevingsgerichte landbouw
    raffinage van mest ivm bodemvruchtbaarheid beperken
    uitbannen van emissie gas bommen (dichte vloer spuiwater)

  • alco1

    van Bruchem heeft er dus ook al niets van begrepen.
    Het is niet zo dat de quotering weg moest omdat de markt zijn werk moest doen.
    Maar de quotering kon wel weg omdat de markt zijn weg al ging.
    Dat is totaal iets anders.
    2009 vergeten??

  • H.Grotenhuis1

    Wie heeft ooit de illusie gehad dat wij in NL met onze hoge kostprijs, veroorzaakt door extreem hoge vaste kosten, economisch duurzaam kunnen produceren voor de zeer volatiele wereldmarkt.
    Daar komen nu ook nog eens extra hoge vaste kosten bij voor de fosfaatrechten. Wat gebeurt er als de leningrente iets gaat stijgen, dan is de verslaving van (een deel van) de melkveehouderij aan bankschulden een echt blok aan het been.

    RFC geeft zelf aan dat in 2015 een kwart van de melkaanvoer met verlies moest worden afgezet, dit is ongeveer het deel (20%) dat in 2015 door NL op de wereldmarkt moest worden afgezet. Wat hebben we als NL-melkveehouderij daar dan te zoeken?

  • Schraar

    Alco, volgens mij heb jij er nog steeds niets van begrepen.
    Van Bruchem begrijpt het heel goed: zorg structureel voor een flexibel systeem dat het aanbod afstemt op de vraag en de melkprijs binnen een bepaalde bandbreedte rond de kostprijs laat fluctueren. De enigste manier voor een duurzame melkveehouderij, waarin crisissen zoals we die nu een aantal gehad hebben met alle ellende voor individuele melkveehouders niet meer voor hoeven te komen.

  • alco1

    @Schaar de markt in ons land zal altijd zo zijn dat er meer aanbod is dan consumptie. We hebben namelijk meer dan 60 % export.
    Regulering van de markt kan bij voorbeeld bij de cola. Gewoon de kraan van de één op de andere dag iets dicht draaien.
    De kortste cyclus bij melk is drie jaar.
    En we weten het: Bij slechte prijzen wordt er nog harder gemolken, om liquiditeit problemen voor te zijn.

  • Bennie Stevelink

    Ik geloof niet dat Cees van Bruchem bedoelt dat het melkquotum had moeten blijven. Volgens mij bedoelt hij dat steeds meer duidelijk is dat een geheel vrije markt gepaard gaat met problemen waarvoor corrigerend beleid noodzakelijk is. Dat besef zien wij niet alleen tav de melkveehouderij maar in veel bredere zin.
    Zo heeft Dirk Strijker enige tijd geleden uitgelegd dat marktliberalisering leidt tot meer welvaart die echter ongelijk verdeeld is. Een deel van het volk heeft er voordeel van terwijl een ander deel van het volk nadeel ervaart. Dit deel van het volk vormt momenteel de aanhang van Wilders in Nederland en Trump in de VS.
    Marktliberalisering kan dus grote sociale spanningen veroorzaken die zelfs kunnen leiden tot destabilisering van de samenleving.

    Terug naar de melkveehouderij: hoe moet de vrije markt gecorrigeerd worden? Het quotum werkte niet meer, dat hebben we in 2009 gezien. Daar komt nog bij dat het quotum een verdubbeling van de kapitaalsintensiteit veroorzaakte.
    De enigste oplossing die ik zie is zorgen dat je als boeren verenigt bent in coöperaties die onderscheidende producten maakt en over sterke merken beschikt. Bij zo'n coöperatie kan het ook zinvol zijn om de productie te beperken.

  • farmerbn

    In Europa hadden alle landen voor een A- en B -prijs én A- en B-referentie moeten kiezen. Het oude quotum een A-prijs en het meerdere een B-prijs. Als de markt meer melk vraagt dan de A-referentie tijdelijk verhogen tegen de A-prijs. Boeren die extra willen melken gewoon B-prijzen geven. Nu is het te laat omdat veel boeren meer leveren dan hun laatste referentie.

  • John*

    ik denk dat dit niet als collectief te regelen is. tijdens een crisis is t ieder voor zich en wachten tot de buurman omvalt.

  • alco1

    @farmerbn. Ik denk dat je er bij jou systeem ervan uitgaat dat de A melk een prijs heeft die veel beter zal zijn dan de hedendaagse prijs.
    Dat is echter utopie.
    A en B melk kan alleen als je zoals Bennie Stevelink opmerkt een onderscheidend product maakt.

  • koestal

    De ene crisis volgt op de andere crisis

  • landboer

    Je bent nogal veranderlijk Bennie, je schreef hier ook dat aanvoerbeperking geen enkele relatie had met de markt, ook geen nut,was alleen nodig om de fabriek te ontlasten ,nu zie je het opeens als marktinstrument! Ben trouwens volkomen eens met je eerste alinea.
    Alco, B melk is gewoon spotmarkt ,en die verschilt idd soms veel van A melk ,op dit moment zelfs veel hoger! Als FC een A en B systeem had gehad was het resultaat beter geweest, dus zo gek is dat nog niet.

  • Schraar

    Bennie, in 2009 was er geen FLEXIBEL melkquotum, waarbij de productie aangepast had kunnen worden aan de vraag , dus dan kan het uiteraard ook niet werken.
    In mijn ogen blijft een door de overheid aangestuurd systeem het beste omdat iedereen dan gedwongen wordt mee te doen en free-riders het niet onderuit kunnen halen. Op de korte termijn sturen met interventie/weer op de markt brengen en voor de lange termijn de productie aanpassen. (Alco, natuurlijk op EU niveau).
    Nu dit losgelaten is moeten alle zuivelverwerkers te beginnen met de grootsten FC en Arla naar een A/B systeem. Als FC en Arla dit invoeren zal de rest vanzelf volgen. Zoals hierboven ook al aangegeven een fabrieksquotum A prijs, de meerproductie B prijs = spotmarktprijs. Als deze maar diep genoeg zakt stopt men vanzelf met de overproductie en hierdoor kan de A-prijs op een redelijk niveau gehouden worden.

  • Bennie Stevelink

    We hebben in feite al een A en B quotum in de vorm van interventie. Bij lage melkprijs wordt poeder uit de markt genomen en bij hoge melkprijs weer op de markt gebracht. Het effect is hetzelfde als bij een A en B quotum.

    @Schraar merkt op dat bij "een door de overheid gestuurd systeem iedereen gedwongen is mee te doen". Dat is onjuist; alleen de Europese boeren zijn bij een dergelijke regeling gedwongen mee te doen. In de rest van de wereld is het vrijheid- blijheid. Zij profiteren van de Europese productiebeperking en kunnen blijven groeien.

    @landboer, een productiebeperking heeft geen invloed op de garantieprijs. Die is namelijk afhankelijk van de markt die wereldwijd wordt bepaald. Het heeft alleen invloed op de prestatietoeslag. Maar alleen bij coöperaties met voldoende onderscheidende en merkproducten. Dus bij Cono, Rouveen en gedeeltelijk bij FC. Bij DOC zal ook dit effect niet bereikt worden omdat zij alleen generieke producten maken.

  • A de v

    FC heeft nu al een verkapte a-b prijs met de 0,10 cent regeling. melk je meer dan referentie krijg je de garantieprijs, melk je minder krijg je een toeslag op de melkprijs. Dit systeem kun je verder optuigen om te sturen als er onbalans is in vraag en aanbod.
    Bennie, jij wil je marktaandeel op de wereldmarkt behouden. Dan wens ik je veel succes met onze hoge kostprijs. Misschien zijn we veel beter af als we wat minder produceren wat beter verwaard wordt i.p.v. te gaan concurreren met melkpoeder op de wereldmarkt om marktaandeel te behouden.

  • alco1

    A de v.
    Als wij minder produceren zal dat echt geen meerprijs opleveren ( 60 % export en de wereldmarkt.
    Alleen product bescherming kan iets afdwingen.
    We moeten dus op zoek naar die handel.

  • oorspronkelijk

    misschien moet je eens gaan praten met in U ogen linkse maffia.
    die willen en productie en natuur en milieu en betalen voor klimaat doelen
    sociaal maatschappelijk denken noemen ze dat
    anders wordt het
    iedereen lasten verlichting(vooral grootverdieners)
    of een garantie op sociaal minimum
    voedsel voorziening voorkomt sociale onrust
    dus hoort niet bij economische zaken
    gelijkstellen als voedselbank
    dit is een gedachte geen mening

  • A de v

    Alco1, hoe verklaar je dan dat we het afgelopen halfjaar de melkprijs gezamelijk naar beneden hebben gemolken met als doel om onze liquiditeit op,peil te houden? Als minder melken geen invloed op de prijs heeft, heeft meer melken ook geen invloed volgens jou gedachtengang.

  • Schraar

    Bennie, bij een A/B systeem heb je 2 prijzen: de A prijs voor de producten die tot waarde gemaakt kunnen worden en waar de fabriek normaal gesproken afzet voor heeft, de B prijs voor de extra melk die bij een tekort misschien zelfs nog meer opbrengt, maar bij een overschot misschien maar 15 cent opbrengt.
    Als een melkveehouder voor 90% van zijn melk 28 cent beurt en voor 10% van zijn melk 15 cent is er een prikkel om deze 10% minder te gaan produceren.
    Als dezelfde melkveehouder voor al zijn melk 26,7 cent (in totaal exact hetzelfde) beurt is er geen enkele prikkel om minder gaan te melken.
    Er is nu dus helemaal geen A/B quotum en dus ook geen prikkel om de productie te verminderen bij een overschot. Het grootste voordeel van een A/B systeem is de prikkel die een melkveehouder nodig heeft om marktgericht te kunnen produceren.
    En hou toch aub op om zo bang te zijn voor anderen in de wereld die meer zouden produceren. In de meeste landen waar meer geproduceerd word (ook de VS) is nog altijd groei van consumptie waardoor deze melk maar beperkt op de wereldmarkt komt. In de EU daarentegen is eerder afname van consumptie waardoor zelfs zonder productiegroei meer melk naar de wereldmarkt moet.

  • farmerbn

    Pecies schraar.

  • alco1

    Schaar en farmer. De FC heeft maar een paar procent beschermde markt.( A prijs)
    De rest is allemaal gelijk soortig

Laad alle reacties (16)

Of registreer je om te kunnen reageren.