5633 x bekeken 20 reacties

'Het sprookje van goud uit mest'

FrieslandCampina wil mestvergisters op melkveebedrijven. De overheid subsidieert, omdat dit duurzaam zou zijn. Maar dat is het niet, vindt Pieter ter Veer. Het is een sprookje.

Er was eens een tijd, toen de koeien nog op een grupstal stonden onder een rieten dak. De rantsoenen waren nog niet zo uitgekiend als nu. Met de vertering ging er wel eens iets mis. Boeren, oprispen, lukt dan niet meer. De koe zwelt dan op. Er was eens een veearts die te hulp werd geroepen bij een koe met blast (tympanie). Met een rubberslang forceert hij toegang tot de pens. En laat het gas ontsnappen. Boer, boerin en kinderen kijken toe. "Weet je dat dit gas brandbaar is?", vraagt hij. Het is methaangas, kijk maar. Met zijn aansteker produceert hij rechtstreeks uit de pens een fantastische steekvlam die het rieten dak en daarmee de hele boerderij in de as legt. Maar de koe leefde nog lang en gelukkig.

Afschaffen quotum een zegen?

Er was eens een directeur van een zuivelcoöperatie. Zijn bedrijf was zeer succesvol, tot in China. Rutte en Kamp stapelden zoveel lof op zijn schouders dat hij er bijna scheef van ging lopen. Er was eens een coöperatie die had als missie: duurzaam, biodivers, gentechvrij, zonder landschapspijn en de grutto gered. Uiteraard is in de melkfabriek alles onberispelijk. Daar was de directeur van overtuigd.

"Afschaffen van quotum het beste wat ons kon overkomen" (dit is een letterlijk citaat uit een interview met de Leeuwarder Courant). Zijn bazen wreven zich de ogen uit, lazen ze dit goed. Lazen ze echt dat ze lui geworden waren? Wentelden zij zich in eigen tevredenheid? Hadden ze niet een zomer achter de rug die hun nog lang zal heugen? De melkprijs 20 cent onderuit, een fosfaatquotum in de maak waar je slecht van slaapt, 10 cent subsidie als je minder melk levert (betaald uit de eigen melkgeldpot!). Waren zij wendbaarder geworden, terwijl de bank hun de duimschroeven aandraaide? Ze hadden toch al die jaren in de quotumtijd hun koeien echt zelf gemolken en hard moeten werken! Hun gezin had offers gebracht: nooit vrij, 24/7 in touw.

Minister Kamp gaat mestvergisters subsidiëren

Terug naar de steekvlam en het rieten dak. De 2016-stal heeft geen rieten dak meer. Wel een groot oppervlak, daar zijn zonnecollectoren op hun plaats. Zonder subsidie renderend. Maar in oktober in Friesland zorgt ti-ta-tovenaar-Minister Kamp voor de nieuwe steekvlam bij de 2016-mestvergister. Let op: het methaangas (sterk broeikasgas, zoals we tegenwoordig weten) was dus al ontsnapt bij het oprispen. Natuurwetten zijn onbarmhartig. Daar ontsnapt zelfs een niet goed geïnformeerde zuiveldirecteur niet aan. De minister zou zich wel drie keer moeten bedenken voor hij subsidie steekt in zoiets. De directeur zegt zelf dat er ook intern discussie over is. De mensen die een waarschuwende vinger opsteken, worden door hem weggezet als bankzitters.

Boeren leven niet meer lang en gelukkig. Ze willen 20 cent extra voor de melk.

Ambachtelijke Carlsberg-melk

In rijen van drie zouden ze staan te trappelen om mee te mogen delen in dit subsidie bacchanaal. LTO laat zien dat ze door een hoepel springt als de consument met kapsones dat vraagt. Rabo lacht als een boer met kiespijn, want ze werkten net een plan uit om boeren gefaseerd failliet te laten gaan. Niet genodigd staan op de overkant van de sloot de producenten van bierbostel, bietenpulp en patatsnippers. Ze waren voor de zoveelste keer over het hoofd gezien. Carlsberg-Melk van koeien die zich tegoed hebben gedaan aan bierbostel uit de ambachtelijke Carlsberg-brouwerij. Dat zou een topper in marketing-land kunnen worden. Bij het feest staan wel de supermarktinkopers: koers houden, recht zo die gaat. Ze kunnen het zelf niet begrijpen hoe het toch kan dat ze melk verkopen onder de prijs van water.

Investeren in research en development

Er waren eens 20.000 boeren die een succesvolle coöperatie hadden opgericht. Ze waren wijs en deden wel. Niet al het geld werd verjubeld. Ze investeerden in research en development. In hun Wageningse lab was Maxima kind aan huis. Ze lazen wel eens in een Franse krant hoe daar het internationaal superkapitalisme de boeren vertrapt. Niet bij hun coöperatie, daar zijn zij heer en meester. Ze waren er trots op boer te zijn. Dat waren nog eens tijden.

Met opgeheven hoofd uitstappen

Er waren eens boeren die zo teleurgesteld waren dat ze het niet meer zagen zitten. Liever met opgeheven hoofd nu uitstappen dan te wachten op de lijkenpikkers van het faillissement. De Gelderse en de Friese boerin die dit uitlegden raakten een gevoelige snaar. Het doet pijn om te lezen dat ze tegen wil en dank hun geliefde vak, hun gekoesterde woonstee moeten opgeven. De consument knikte begrijpend en meelevend. Boeren leven niet meer lang en gelukkig. Ze willen 20 cent extra voor de melk. De consument gunt ze dat. Alleen de kloof wordt niet overbrugd.

Laatste reacties

  • 8911077012

    nou joosten geageer hier eens op

  • 8911077012

    nouw joosten reageer hier eens op
    voor dat je weer een berg cooperatie geld van de leden over de balk smijt

  • Zuperboer

    Eureka.... en plots was daar uit eigen gelederen een nieuwe kroonprins. Opvolger van Unilever protege Cees t Hart(Een regelrechte TOPMAN). Uit eigen kring zonder dure jobhunters met protserige kantoren aan de Zuidas. Goedkoop of toch Duurkoop. Ons boeren bun zunig, he. Ik vrees met grote vreze. Maar dat doet mijn loonwerker al jaren........FCDF-ledenraad pas op uw Winkel.

  • .....

    Niks mis mee toch om biogas uit mest te halen of zie ik het verkeerd?

  • farmerbn

    FC begint te lijken op de Vion van weleer. Die smeet ook geld over de balk en ging eraan kapot. Precies Zuperboer; FCDF-ledenraad pas op onze winkel.

  • yongone

    Duidelijke taal, u krijgt weer een bezigheids therapie gesubsidieerd erbij, maar de melkprijs blijft laag. Goed geschreven. En wordt mooi afgeleid van waar het om gaat.

  • frankrooi

    Als je goed leest dan bespaart FC enkel op CO2 gelden die anders wegvloeien als ze de reductie 2020 niet halen. Ze stoppen geen netto geld in vergisting, enkel faciliteren. Dit is geen hype, hier is jaren over nagedacht door FC omdat het simpelweg geld bespaart aan CO2 boetes. Voor de boeren is het gewoon gebruik maken van gas uit je mest dat je toch al hebt en sowiezo uit je stalput ontsnapt. Iedere stal is een vergister, alleen doen we er niks mee. Fossiele energie wordt 3 keer meer gesubsidieerd dan duurzame, vandaar dat olie zo goedkoop is. Er is dus niks mis met de stimulering via SDE en daar als boer/coöperatie gebruik van maken. Lijkt een beetje op de jaren 50 toen aardgas werd geïntroduceerd. Dat kon, mocht en zou nooit niks worden. Nu is het alweer bijna op. Alleen al melkkoeienmest kan door slim gebruik 10 procent van de NL aardgas behoefte voorzien. Daarbij is het ook nog niet verplicht ,ze vragen netjes of je interesse hebt. En ja ik start er zelf ook mee, voor degene die dit nog even willen vermelden.

  • A de v

    Eerst probeer je door veel kosten het methaaan uit de mest te halen om het daarna te verbranden waardoor het alsnog omgezet wordt in co2. Wat is nu de extra milieuwinst als je het vergelijkt met zonnepanelen waarmee je ook energie neutraal kunt zijn. Dit laatste is goedkoper, rendabeler (ook zonder subsidie) en ook veel bereikbaarder en betaalbaarder voor meer bedrijven. Waarom zet je het geld wat nu in de mestvergisting gaat niet om in een regeling voor promotie van zonnepanelen. Volgens mij haal je met hetzelfde geld een veel groter milieuvoordeel en bovendien melk en mest aan elkaar linken lijkt me ook geen mooi plaatje naar de consument toe.

  • ricooo12

    Zuivelbedrijf FC is een speeltuin geworden van innovatieve ideeen met vermogen van leden melkveehouders en melkprijs lijkt niet meer op de eerste plaats te staan.

  • vandenbrandcv1

    Methaan komt voornamelijk uit de bek van de koe, daar helpt de vergister nauwelijks bij. Vergisters hebben verse mest nodig, dan kan alleen op stal en niet in de wei en dan nog een stal met een vloer die de mest snel afvoert naar de vergister.

  • koestal

    FC heeft zijn kerntaak om de melkveehouder een goede melkprijs te betalen over boord gezet en probeert zich staande te houden door zich op allerlei maatschappelijke discussies te storten,waar de boer financieel niet veel wijzer van wordt

  • eg wel

    Arrogantie en Hoogmoed, lekker makkelijk met het melkgeld van de boeren.
    Verwaarding van de melk is matig, de overheads kosten gigantische.
    Wat willen ze nu!!! Koeien op stal of buiten?

  • Zents beheer

    Mensen vergis je niet wat het klimaatakkoord de komende jaren voor impact zal hebben op de totale economie dus ook op de landbouw. Klimaatsverandering staat de komende decennia mondiaal met stip bovenaan de agenda. Fosfaat plafond of het gedrocht wat men "fosfaat wet" noemt is een non issue en zou direct de prullenbak in kunnen. Fosfaat is eindigend en dus schaars. De stap die FC nu zet moet men zien als vooruit denken en anticiperen op wat komen gaat. Het groots naar buiten brengen in de media (nota bene 8 uur journaal) is de juiste manier om dit aan te pakken. Vergeet niet dat koeien verreweg de meeste emissie veroorzaken aan broeikasgas. En jazeker ook zonnepanelen helpen. Broeikas gas, Co2 uitstoot, duurzaam produceren/consumeren etc. worden de thema's . De publieke opinie aan je zijde krijgen is de beste manier om beleid bij te sturen en beleidsmakers in Brussel/Den Haag te dwingen om het anders te regelen. Daarom is de stap van FC een juiste. Ik ben zelfs van mening dat de Ned. landbouwsector het verschil kan maken. Voortrekker in de transitie naar een duurzame , schone energie producerende sector. Geef de consument op z'n minst een goed gevoel bij het nuttigen van zoveel gezonde en lekkere duurzame producten voortkomend uit onze sector. En natuurlijk ook de prijs is belangrijk maar eerst onderscheidend worden en dan een faire prijs vragen en niet andersom. We zijn nu te veel grondstoffen leveranciers van bulkproducten waarvan de prijs elders wordt bepaald.

  • Bennie Stevelink

    @Zents beheer, mijn complimenten voor jouw lange-termijn visie en de manier waarop jij dat onder woorden weet te brengen.

  • alco1

    @Zentsbeheer. Veel van wat je zegt kan ik onderstrepen.
    Maar je zegt dat koeien de meeste emissie veroorzaken.
    Is dit zo? En vang je dat met de plannen van de FC.
    Kortom. Ga niet problemen naar je toe trekken waar je maar een klein aandeel in hebt. En dan denk ik ook aan de kringloop die we met de verbouw van ons diervoeder in de hand hebben.
    Dat er problemen opgepakt dienen te worden is zonder kijf, maar de hele industrialisatie, zeg maar het op souperen van de aardse energie bronnen geniet volgens mij een veel grotere aandacht.

  • Zents beheer

    @Bennie Stevelink, ik hoef zondagsmorgens niet te melken dus ik was je voor.
    @alco1, ik bedoel uiteraard de emissie in de landbouw. Deze is slechts een klein gedeelte van de totale emissie maar toch vooral een probleem bij de koeien. Daarom is het goed dat FC de aanjager is als ketenregisseur en niet wacht op maatregelen van hogerhand. Bovendien past het goed in het opwaarderen en onderscheidend maken van Ned. zuivel net zoals de kringloop gedachte, weidegang etc. We zullen hoe dan ook na moeten denken over ons verdienmodel. Jarenlang was groei schaalvoordeel, tegenwoordig soms meer schaalnadeel. Juist klimaatverandering is een bedreiging voor de landbouw. Door dit dan om te zetten in een kans biedt perspectief voor de toekomst.

  • alco1

    Juist @Zentsbeheer. "Is maar een klein gedeelte van de totale emissie"
    Als je dat journaal ziet gaat er echter alleen maar een wijzende vinger naar de landbouw.
    Om bij de oorsprong te beginnen.
    Dat er zoveel brandstof opgeslagen ligt in de bodem getuigd van triljoenen jaren overdadig CO2 en stikstof rond de aarde.
    Gelukkig kunnen we ons prijzen met het levend wezen, die weer zorgde voor een evenwicht, kortom weer voor de kringloop.
    Als er nu dus een definitie voor duurzaam gegeven moet worden is het zeer zeker: "Het uitsparen van delfstoffen".
    Behoud van biodiversiteit staat bij veel mensen ook hoog in het vaandel.
    Waar echter onderhoud gepleegd wordt en niet bemest, is dit in ruime mate van toepassing.
    Dus het evenwicht is redelijk top en dat altijd met de methaan en lachgassen.
    We moeten niet doen dat deze gassen chemie is.
    Het is een natuurlijk product die zijn waarde ook zal hebben.

  • Zents beheer

    #alco1, natuurlijk is de emissie vanuit de veehouderij relatief gering, ook de mens kan veel methaan produceren vooral als deze vegetarisch eet. Alleen al het feit dat de aarde zelf al miljoenen jaren uit de permafrost lagen methaan en Co2 laat ontsnappen geeft al aan dat dit niets nieuws is. Maar juist door de opwarming worden deze permafrost lagen ontdooid en versneld deze emissie. Het een is weer het gevolg van het ander maar hoe dan ook, we krijgen er ook mee te maken. De Ned. landbouw in zijn geheel is door haar kennis en innovatie kracht bij uitstek geschikt om een voortrekkersrol te vervullen. Onlosmakelijk hiermee verbonden is het onderscheid van onze producten en de opbrengsten hiervan. Duurzaam kost meer dus zal betaald moeten worden. Het is dan ook van het grootste belang dat onze verwerkers/afnemers verderop in de keten deze meerwaarde claimen in plaats van alles weg geven voor de prijs die men bied. Om het dan vervolgens onder eigen merk weg te zetten.

  • alco1

    Zeevaart ongelukken in de Bermuda driehoek worden ook verweten aan de oplossing uit de permafrost uit de zeebodem daar.
    Wat mijn punt is dat we de grote problemen niet laten afschuiven op ons boeren, maar dat er veel meer loos is

  • farmerbn

    En wat als die opwarming er niet is of stopt over enkele jaren? Al dat gespeculeer brengt geen vooruitgang. Alleen lieden die een grote zak geld zien in die opwarming maken kabaal.

Laad alle reacties (16)

Of registreer je om te kunnen reageren.