Redactieblog

4544 x bekeken 36 reacties

Zuivelland in transitie

Ja, zo in 2016 ziet het er zomaar anders uit. Dat geldt niet alleen voor FrieslandCampina, maar ook voor Cono, DOC en de anderen. In de vorige column schreef ik dat boeren en zuivel met de markt naar een evenwicht zoeken. Dat is nieuw voor hen met een expanderende productie en een tijdelijk tegenvallende vraag.

Feit blijft dat de zuivel wist dat die melk er zou komen en in 2013 bij herhaling heeft toegezegd dat de melk zou worden opgehaald. FrieslandCampina heeft ervoor gebouwd op diverse locaties, dus zou ze de voorspelde productie aan moeten kunnen. Maar helaas, door miscalculatie in de fabrieken, onder meer in Leeuwarden, paste de installatie niet en schuift de melkontvangst op. Geen kleine misrekeningen; het kost miljoenen.

Beperkende factor voor meer kaasproductie

Nu draait A-ware op volle toeren. Melk voor 12 cent kun je ook niet laten lopen en kaas kan wel duren. Slordig dat de weiverwerking daar nu de grote bottleneck is; de beperkende factor voor meer kaasproductie.

Fonterra heeft in Heerenveen de ontwikkeling/bouw en afstemming op kaas van de weiverwerking gefaciliteerd met een Nieuw-Zeelands team van 'deskundigen', maar ook hier zijn missers begaan.

Hoe het ook zij, feit is: er is veel melk, te weinig verwerking en te weinig vraag. Kost allemaal klauwen vol met geld. Nú, omdat menig boer de rem erop zet om te opteren voor 2 cent extra. Straks, doordat de pakhuizen vol zijn en melkpoeder, kaas en boter lange tijd boven de markt zullen zweven. Edoch, de 2 cent zal - en ik weet dat hier en daar best het nodige gebeurt - op macroniveau het aanbod onvoldoende beteugelen. Groeiers zullen hiervoor niet opteren, omdat 7 procent extra melk of meer niet opweegt tegen 2 cent extra. Consolidanten hadden al een productie die geen extra geeft.

Zwaarder aanpakken om effectief te zijn

Nogmaals, ik begrijp FrieslandCampina wel, maar om effectief te zijn zou ze zwaarder moeten aanpakken, van de 2 cent 5 cent maken, of verplicht de productie afgrendelen op decemberleverantie.

Roelof Joosten kan nu zijn zakelijkheid tonen en hij kan de erfenis van Cees 't Hart, de kaasfabriek van A-ware, het niet nog makkelijker maken. De veehouderij-zuiveltransitie verkeert in zwaar weer.

Laatste reacties

  • cornelis 22

    Het is toch hoop ik niet waar dat dat de melk voor 12 cent naar Aware en Fonterra gaat. Laat vhet dan maar weg lopen.

  • tinus888

    De melk van 12 cent op de boerderij laten komen en de eigen melk weer verkopen voor 30,het zal misschien al gebeuren bij zelfkazers

  • ae-ea

    Wat een . . . verhaal!

  • koeboertje

    En ook Jan legt de schuld bij de zuivelverwerkers,terwijl de boeren de laatste maanden de productie forser uitbreiden dan dat in de ze in het verleden zelf hebben aangegeven , hier kan toch niemand zich op voorbereiden .of denkt hij dat er een fabriek bestelt kan worden die binnen een week draait.
    Onbegrijpelijk dat Jan ook denkt dat je onbeperkt kan melken hij moet met zijn kennis en achtergrond toch beter weten dat de tijden veranderen .

  • landboer

    Nou koeboertje dan had die fabriek moeten aangeven dat ze niet alle melk konden verwerken, maar ze hebben daarentegen altijd geroepen dat ze dat wel konden! De regie ligt bij de cooperaties en niet op het boerenerf.

  • alco1

    Als je de jongvee staten van het NRS inkeek werd wel duidelijk wat er ging gebeuren.
    Echter dat de FC de melk niet aan kan heeft niets met mis rekening te maken. De bouwers van de nieuwe locaties hadden een verkeerde inschatting gemaakt.

  • xw

    zo is het Alco1, het management van rfc heeft geen verkeerde inschatting gemaakt. Op grond van hun inventarisatie hebben zij het beleid vastgesteld. Valt mij een beetje tegen van Jan van W. dat ook hij de schuld bij een ander zoekt. Ik heb me laten vertellen dat ook hij samen met zijn familie een giga stalletje heeft laten bouwen. En ze waren al bar groot. Lachen joh... 't zijn blijkbaar ook gewoon boeren, nooit genoeg. Het is alleen jammer dat diegenen die gewoon zonder uitbreiding door zijn blijven melken nu ook goed de l.. zijn.

  • agratax(1)

    Als Weiverwerking de bottel nek is, is dit lijkt me eenvoudig op te lossen door de wei aan veehouders in de omgeving te leveren, zodat zij hiermee een deel van hun krachtvoer kunnen vervangen. Anders zijn er wel brij voerende varkenshouders, die dit in plaats van water willen gebruiken. Of het meer opbrengt dan weipoeder in opslag nemen weet ik niet. Ik weet wel dat zuivelproducten maken voor een niet bestaande markt veel geld gaat kosten. Misschien op termijn wel meer, dan enkele lege stalplaatsen. In Nederland zijn de fabrieken nog zo netjes om de melk op te halen, toen de finaciele crisis starte was FC in Moskou niet zo lief voor zijn boeren. Wie "te ver" van de fabriek woonde had de keus melkprijs verlaging of einde afname contract vanaf aankomende maandag. De boer had dus te beslissen binnen een week Hoe verder.

  • hansvanbergen

    Eenvoudig? hoe dan zullen de veehouders toch een tank daarvoor moeten hebben. De wereldmarkt geeft niks om een beetje meer of minder melk. De prijzen worden bepaald door de beurskoersen in London. New York en Shanghai. Campina moet gewoon zorgen dat de zaken op orde zijn. Er vertrekken iedere dag enorme containerschepen die in Rotterdam gelosd hebben en nog10000 containers leeg hebben. Voor $300 brengen ze die de hele wereld over, desnoods New Zealand.
    Uiteindelijk zijn de leden verantwoordelijk en dus de schuldigen.

  • el

    Er is wereldwijd genoeg Hans!

  • Sjakkie

    Wat een kul verhaal van v Weperen.
    -RFC heeft herhaaldelijk geinventariseerd bij de leden
    -Al meer dan 100 jaar staat in de statuten dat de coop. verplicht is alle melk van het lid op te halen. Iedereen die roept dat RFC zei van wij willen alle melk wel, dus is het hun schuld vergeet dat gemakshalve even.
    -De leden melken zelf tegen de klippen op. Als iedereen zou leveren wat hij op het inventarisatieformulier heeft ingevuld was er geen probleem.
    -Het zijn de Haagse wegdraaiers die veroorzaken dat iedereen denkt pakken wat ik pakken kan, en ze er straks nog mee weg laten komen ook!

  • agratax(1)

    Achteraf is het eenvoudig eventuele fouten aan te geven. Ik weet wel dat indien de zuivel eerder geconfronteerd was met dit probleem, ze vermoedelijk net als sommige akkerbouw co-op's een maximale en minimale leveringsplicht voor ieder lid hadden ingesteld, afhankelijk van bv. aandelen, hectares o.i.d. Dan hadden we het huidige probleem niet gehad. Dit probleem zal als de boeren hun zin krijgen worden opgelost door de markt of beter nog door de overheid (fosfaat plafond). Waarom altijd laten regelen en nooit zelf baas blijven over eigen toko.

  • hansvanbergen

    Er is helemaal niet wereld wijd genoeg bij lange na niet! Er zijn nog steeds genoeg mensen die honger lijden en nooit zuivel eten. Vele honderden miljoenen mensen eten iedere dag niet meer dan een klein bakje rijst. Veel kinderen krijgen geen goede babyvoeding. Echter wel praktisch iedereen heeft een mobiele telefoon. Er is dus een wereld te winnen. En dat wij in Nederland de wereldmarkt overvoeren is dezelfde redenatie als dat je even de loonwerker gaat helpen met maishakselen door mee te rijden met een kruiwagen.

  • hansvanbergen

    En al dat gezever heeft ook totaal geen zin. Het huis staat NU in brand en er moet NU een oplossing komen liefst 1 die MORGEN al werkt. Daarom mijn voorstel zoek een fusiepartner die nog verwerkings ruimte heeft. Hochwald is een prachtig bedrijf Milcobel zocht nog melk. Zoiets dus. Ik heb nog geen beter plan gezien eerlijk gezegd.

  • hansvanbergen

    A en B kotum is onzin. Melk blijft gewoon komen en zal nog steeds verwerkt moeten worden. Je moet nog steeds bijbouwen en je creeert zinloos een papieren tijger. Extra heffingen idem. Immers voorheen leasde men ook gewoon en men betaalde ook gewoon. Melk blijft gewoon komen. En op de wereld markt maakt het allemaal niks uit.

  • el

    Er komt wel een markt voor de extra productie maar dat heeft tijd nodig.De verwerkers met ruimte in hun fabriek doen goede zaken.

  • Farmer4life2

    Als een bank aangeeft stal vol zetten en melken! Met achterliggende gedachte dat er daardoor meer afgelost kan worden om hun eigen risico af te dekken.

    Dan weet je dat wanneer de koeien weer weg moeten ivm te weinig fosfaat rechten. Dat de bank alleen aan damage controle doet.

    Er klappen straks heel wat boeren de bocht uit. Wat ik onbegrijpelijk vind. Wij boeren zijn met uitsterven bedreigd!

  • geen boer

    uit de reacties hier blijkt telkens weer dat een groot deel van de veehouders hier te lande een race-to-the-bottom wenst.
    Bereid je maar voor: alles BB insemineren, geen jongvee aanhouden en vervanging aankopen, fosfaatquotum en betaalde arbeid maximaliseren met melkkoeien, kop in wind en melken maarrrr

  • hansvanbergen

    Dat kleine drupje Campina melk daar merkt de wereldmarkt niets van. Dus zorg ervoor dat je verwerkingscapaciteit hebt.
    2farmer4life jij was toch diegene die 125.000 euro superheffing moest betalen en dat wilde je absoluut niet terug. Dat geld moest maar naar de varkensboeren? dat was jij toch? Zal je bank ook vreemd gevonden hebben dat te lezen. Immers als je zo ruim in het geld zit had je beter kunnen leasen. @geen boer betaalde arbeid?? Bij deze melkprijzen??

  • Farmer4life2

    Hans, we zijn de afgelopen 3 jaar zuinig geweest. Want groei kost enorm veel geld. Dat krijg je er op langere termijn weer uit.

    Ik klaag niet zo snel. Dat geld is zonde en krom. Maar een bewuste keuze geweest. Leasen was net zo duur en moest je gelijk betalen. Het was ook nog moeilijk te krijgen. Superheffing werd in 9 termijnen betaald. Ons quotum is in 2015 verdubbeld. We probeerden ons eruit te melken.
    Wij hebben rekening gehouden dat de eerste jaren niet goed waren ivm teveel melk. Dat de situatie zo uit de hand liep viel mij tegen. 3 wetten die enorm duur zijn dat heeft mij verbaasd.

    Jij daarin tegen blijft maar zielig doen en overal het onvermogen in zien. Dat is ook een keuze. Jammer dat er zoveel verdeeldheid is binnen de boeren stand. Uiteindelijk worden we uitgekleed door al die bedrijven om ons heen.

  • geen boer

    @Hans ja, betaalde arbeid. Over 10 jaar hebben de blijvers dat vrijwel allemaal. Grote, efficiënte flying herds liggen in het verschiet onder de omstandigheden zoals die zich aftekenen voor komende 10 jaar.

  • Bennie Stevelink

    @Hans van Bergen 22:03,Fuseren om een tijdelijk verwerkingsprobleem van zes weken op te lossen? Een slechter plan heb ik nog niet gezien.

    Uit informatie van verschillende kanten blijkt dat de huidige verwerkingsproblemen twee oorzaken hebben.
    Ten eerste blijken de boeren vooral de laatste twee maanden plotseling veel meer te leveren dan werd geraamd. Het relatief warme weer speelt daarbij waarschijnlijk ook en rol.
    Ten tweede blijkt nieuwe verwerkingscapaciteit later beschikbaar te komen door fouten in het ontwerp.
    Men gaat er vanuit dat dit half februari opgelost is.

  • Mfb

    We hebben het druk over ca 6 weken krapte in verwerkingscapaciteit terwijl het echte probleem het overschot aan melk op de wereldmarkt is. Dan is die paar % extra melk hier in NL maar een druppeltje op een gloeiende plaat.
    Met deze melkprijzen gaat er straks ook in NL wel minder melk komen. Voer kopen en mest afvoeren (op een legale manier) is nu veel te duur. Meer melken om de kasstroom op peil te houden gaat dan voor intensieve bedrijven niet meer op. Extensieve bedrijven gaan op ruwvoer melken en houden het veel langer vol doordat ze de variabele kosten veel beter kunnen sturen cq kunnen laten dalen. Hetzelfde geldt voor familiebedrijven. Als ondernemer zul je genoegen moeten nemen met een lager inkomen. Je werknemers zal je gewoon moeten betalen.

  • geen boer

    de extensieve methode zie je alleen in landen waar land plenty voorhanden en derhalve niet duur is. Gaat hier m.i. geen gangbaar systeem worden.
    Diegenen kunnen gaan verhuren; 1500-2000 per hectare beuren en een baan nemen.

  • Mfb

    @geen boer, je slaat de spijker op zijn kop. Grond in NL is op dit moment te duur om op te melken. Er gaan dus wel minder koeien komen.

  • geen boer

    mijn inschatting is dat er wellicht minder runderen komen, maar melkkoeien niet. Het jongvee zal stilaan vertrekken en de blijvers gaan meer koppen melken op steeds intensievere bedrijven.
    En wellicht dat een gedeelte varkensfosfaat overgenomen wordt, maar momenteel die besluitvorming inschatten is koffiedik kijken. Voorts is er de derogatie om in de gaten te houden. Misschien vinden de grote EU landen het helemaal niet zo leuk wanneer eigenwijze Nederlanders er maar op los blijven melken en in hun ogen de prijs bederven, en krijgen we na 2017 weer een héél andere situatie...

  • hansvanbergen

    @Mozes jij hebt niet echt een mening maar tettert gewoon letterlijk na wat Friesland Campina jouw mededeelt. Immers wie zegt niet dat de maandelijkse 10% stijging nog maanden doorgaat? En hoe gaat men dan het verwerkingsprobleem oplossen. DAAR gaat het over. Julie als leden nemen weer minder initiatief als comapatiënten. Er had allang uitgerekend kunnen zijn hoeveel fosfaatrechten er ongeveer zullen zijn, hoeveel melkkoeien dus bij 30% vervaninging maal 9000 kg. Als er dan nog ruimte over is OK.

  • hansvanbergen

    Anders zal er zeer binnenkort verwerkingsruimte moeten komen. En dan is mijn stelling; Dat kan alleen via een fusie. Alternatief zou kunnen zijn de aannemer van de Aware fabriek waar ze zulke prachtige hoogwaardige kazen maken en zeggen doet u ons ook maar zon zelfde fabriek 2 x zo groot. Binnen een half jaar. Eens een keer wat anders dan altijd maar die foliedump.

  • Bennie Stevelink

    @Hans van Bergen, als FC kampt met te sterke stijging van melklevering zullen andere verwerkers daar toch ook mee te maken hebben. En als andere verwerkers wel capaciteit over hebben kunnen ze bij FC toch ook gewoon melk doorleveren zoals dat nu ook gebeurd.

    Het grootste gedeelte van de winst waar wij onze prestatietoeslag van beuren wordt gehaald in Azië. Bij een fusie zullen wij dit moeten delen met anderen die in het verleden niet hebben bijgedragen aan het verwerven van deze winstgevende posities. Wij hebben geen gaatje in ons hoofd.

  • kleine boer

    @hans mozes zie ik ook nergens zeuren en klagen over zijn melkfabriek dat probeer jij de leden aan te praten die het wel een goed idee vinden of niet erg ik schrijf al vaker als ze klagen of zeuren iedereen is vrij te vertrekken of te stoppen met melk te leveren als het ze niet aan staat ipv zeuren en mauwen. Gewoon zelf melk verwaarden als je er geen vertrouwen in hebt zou ik zeggen. Er zullen meer fabrieken volgen kon je hier ook lezen die capaciteit te kort gaan komen en dan is campina mooi een slag voor want die krijgen er met een maand capaciteit bij......bij doc staan wagens ook in de wacht rij hoorde ik van bevriende chaufeur daar was het ook passen en meten op dit moment.

  • Mfb

    Ik geloof dan Hans van Bergen niet weet hoeveel kaas FC wel niet maakt. De helft van de melkplas gaat in de kaas en maakt dus ook gewoon de garantieprijs waar. Daar is dat fabriekje van Aware niets bij. En die kan produceren voor de DOC prijs plus nog iets....
    Nog meer kaas maken is de markt nog meer verslechteren. Wanneer je poeder kunt maken kun je het de hele wereld over brengen en er ook bijvoorbeeld je eigen fabriek op de Filipijnen of weet ik waar mee van poeder voorzien.

  • hansvanbergen

    Zal wel. Als dat in een zin voorkomt ontbreekt de sterkte ervan. Alles wat jullie verdienen in Azie wordt momenteel vermengt met de spot melk van 12 cent dus daar blijft niets van over. Ook kleine boer denkt vanalles en basseert zich op gehoorde verhalen van chauffeurs. Als lid zijnde kun je ook je informeren en je op de hoogte stellen ZELF van de aktuele situatie. Dan kun je ook zinvol meepraten en samen tot een oplossing komen ipv maar vanalles denken en dus niks weten.
    @Mfb je hebt kaas kaas en kaas. In de fabriek van A ware worden mooie dure merkkazen gemaakt. Das nog wel ff wat anders dan foliekazen stampen van 2.20 de kilo.

  • hansvanbergen

    @Farmer 4life. Nee ik doe zeker niet zielig. Maar ik ga ook geen zinlose zwetsverhalen ophangen. Iedereen die een beetje verstand heeft van financieen in de melkveehouderij.snapt natuurlijk dat je geen 125000euro superheffing kunt uitdelen. Dan had je beter een grotere stal kunnen bouwen. Leasemelk is er trouwens altijd ruim voldoende geweest. Tot de laatste seconde. En al die zwetsboeren die ff aftikten hebben de kosten neergelegd bij de toeleveranciers en de loonwerkers. Dat zie je toch zelf ook wel inmiddels hoop ik. Jij niet natuurlijk. Anderen. En dat hoort allemaal bij het laatste hoofdstuk van de geschiedenis van de superheffing. De mislukte zachte landing.

  • hansvanbergen

    Waarom ik over een fusie begin is omdat coöperaties nou eenmaal fuseren. dat is 100% zeker. En nee dat is niet altijd een groot succes. Grappig Mozes dat je begint over delen van Azie winst want Hochwald betaald een hogere melkprijs e hebben een prachtig produkt gamma. Milcobel heeft dat zeker ook. Zij hebben een iets lagere melkprijs maar daar is nog een flinke efficiëntie slag te maken. Daarnaast betalen de supermarkten daar de leveranciers direct 2.7 cent per kg extra uit. Zo komen ook deze boeren goed uit. Maar mee eens meestal mislukt een fusie. maar nu zou het, als de capaciteit nodig zou zijn, extra toegevoegde waarde kunnen hebben.

  • Bennie Stevelink

    @Hans, beperk je in hemelsnaam tot de veefokkerij. Daar heb je verstand van.

  • Zents beheer

    We produceren eieren en geen melk . Toch vraag ik me wel eens af waarom veehouders denken dat er vanzelf minder gemolken gaat worden in NL. Ik bedoel : daar is geen reden toe (anders dan ingrijpen van buitenaf).
    Een goede kennis van me vertelde tijdens de jaarwisseling dat hij nog 34 ct netto had gebeurd. Bij deze prijs worden de variabele kosten nog betaald dus is er op het merendeel van de bedrijven (eigen voer, voldoende plaatsingsruimte mest) geen probleem. De pijn zit en zat bij over financiering en/of te weinig grond. Dan nog is er geen sprake van een echte crisis zoals wij die bedoelen. De eierprijs schommelt globaal tussen 4 en 8 cent (soms binnen het zelfde jaar) . Dit zorgt voor dynamiek en marktwerking. Door de prijsvorming zoals bij melk zal deze zich altijd rond de kostprijs bewegen , in goede jaren wat erboven en in slechte er wat onder. Dan zijn er nog de subsidies en toeslagen die constant zijn.
    Dus wordt het door melken en hopen op betere tijden.

Laad alle reacties (32)

Of registreer je om te kunnen reageren.