Boerenblog

2914 x bekeken 10 reacties

Korte tussenkalftijd: rendabel of maximaal?

Beperkte theoretische modellen rondom tussenkalftijd zijn weinig zinvol voor de praktijk, schrijft columnist Marja Kwekkeboom.

Het vakblad Veeteelt heeft een serie over vruchtbaarheid. Het eerste artikel gaat over tussenkalftijd (tkt). De kop meldt dat een kortere tkt wel € 27.000 oplevert. Dat blijkt het verschil te zijn van de twee uiterste uitkomsten van het model, een tussenkalftijd van 365 en 455 dagen. Niet realistisch helaas.

Het gemiddelde bedrijf bestaat niet

Een korte(re) tkt wordt door veel adviseurs geadviseerd. De redenering: meer piekproducties, meer melk en een hogere voerefficiëntie. Een logische denkrichting, maar het gemiddelde bedrijf met de gemiddelde veestapel met gemiddelde koeien ­bestaat niet. Aandacht voor tkt is interessant en nodig, maar met oog voor de praktijk, waar verschillen bestaan tussen productieniveaus, levensduur en gezondheid van koeien en tussen veehouders.

Korte tkt 'bijna altijd interessant'

Veeteelt beschrijft het onderzoek van de Wageningse onderzoeker Henk Hogeveen. Het is een theoretische berekening op basis van een model. Een kortere tkt levert daar meer melk op, meer kalfjes en minder inseminatiekosten. Extra kosten zijn er rondom afkalven en er is risico op meer transitieproblemen. De conclusie: per saldo is een korte tkt bijna altijd interessant. Tja, ‘bijna altijd interessant’, dáár gaat het nu om. Wanneer is een korte tkt wél en wanneer níet zinvol, en wat wordt meegerekend?

Marja Kwekkeboom, melkveehouder in Middelburg (Zld.). Foto: Jan Willem Schouten

Praktijkgericht model

In de praktijk staan we dagelijks voor keuzes: wel of nog niet insemineren? Als een koe goed produceert, laat het dier dat dan vooral een poosje probleemloos blijven doen. Droogzetten bij een hoge melkgift is absoluut niet gewenst, en problemen rond afkalven gaan we niet opzoeken. Een zieke koe kost altijd te veel door productieverlies en veterinaire kosten. Vooral vraagt het extra werk en aandacht – niet in geld uit te drukken. Toch moet een economisch model daar ook rekening mee houden.

Economie is niet de hoogst mogelijke opbrengst. Het is breder: onder andere inkomen op korte én lange termijn, zo weinig mogelijk zieke koeien, een lange levensduur, werkplezier, dierenwelzijn, levensduur van de koeien én kostenbewustzijn. Dat hoort allemaal in een praktijkgericht model.

Nuanceringen

Gelukkig staan er nuanceringen in het artikel. Willem van Laarhoven van Valacon Dairy zegt dat problemen na afkalven en daardoor gedwongen afvoer meetellen. Op bedrijven met een persistente veestapel is een korte tkt dus niet per se nodig. Ander onderzoek laat zien dat de opfokkosten hoog zijn. Daardoor is lang blijven insemineren bij probleemkoeien rendabel. Wellicht had je evengoed later kunnen beginnen met insemineren, denk ik.

Hopelijk hebben rekenmodellen in de toekomst oog voor de praktijk, rekenen ze niet met te beperkte aannames en gegevens en zijn ze duidelijk over alle uitgangspunten. Dan kunnen ze helpen bij het maken van keuzes op uiteenlopende bedrijven.

Laatste reacties

  • alco1

    Ik zie aan de productie daling wanneer een koe drachtig is.
    Hier wordt geen rekening mee genomen in alle berekeningen.

  • Zuperboer

    Het grappige feit doet zich voor dat we in Nld. niet over een tkt-politie beschikken. Dus mw. als u het pleziert kunt u vrij en blij boeren met een hoge tkt. Als er collagea zijn die wel met een lager tkt willen boeren dan mag dat ook nog. Laat mw. Dijksma het maar niet horen want dan beschikken we 2 juli 2016 over een bedrijfsreferentie tkt waar we nooit en te nimmer weer vanaf komen. Doet er uw voordeel mee.

  • Schaap1975

    Een hogere tkt geeft minder liters en ook minder kg vet/eiwit grammen.(deze worden uitbetaald) Bij 10 tot 20 dagen lagere lactatie dagen(zie mpr) zul je gemiddeld 1 a 2 liter meer melk hebben. Probeer zelf maar uit of kijk t na in de mpr's van het afgelopen jaar. een veestapel van 150 dagen produceert beter en meer dan een veestapel van 170/180dagen

    Ook zie je bij koeien die echt uitlopen vaak een ruimere conditie, en welke koeien krijg je de meeste problemen mee? Ja juist de vette koeien, deze zijn te lui en de lever moet zoveel vet verwerken als deze koe melk gaat geven.
    Het artikel is niet gebaseerd op echt onderzoek en/of praktijk. Ook droogzetten met een hoge melkgift is onzin, als je het rantsoen goed op orde hebt dan krachtvoer op 0 kilo de laatste maand dan zakt de productie vanzelf.(zeker als je het eiwit eraf haalt.
    Ook een hoog productieve koe later insemineren is echt onzin!! Een koe insemineren met 42 dagen is veel beter dan met 80 of 100 dagen. Dan moet je hem langer laten lopen en dan worden de resultaten weer beter.

  • kleine boer

    Zit er mis verschil in ras ? ik bedoel maakt de tkt wat uit met mrij/flek of holstien. De tkt zegt me zo weinig per bedrijf of per koe. Hier lopen er met hele lange tkt en met korte gem inseminatie 1,2 dat zegt me veel meer. Als een koe ziek is geweest of pootprobleem en knapt weer op ook al duurt dat half jr word ie gewoon gedekt weer dan maar langere tkt op een vaars moet je langer wachten doe je die koe weg word je tkt korter op bedrijfs niveau maar ik heb zon idee dat het economisch beter is als ze blijft ze geeft gewoon melk onder tussen als ze geen melk geven is het ander verhaal. Ook hier weer ieder boert zoals ie boert

  • leo,s vriend

    kleine boer, volkomen juist.

  • veldzicht

    Die moderne H.F. koe die blijft toch wel melk geven,zeker als ze niet drachtig zijn, dan is het verlies van een wat langere tkt. echt niet zo groot,vroeger die fh. koetjes gaven na 10 maanden vaak nog maat 6a10 liter melk per dag,toen was het een ander verhaal.

  • farmerbn

    Gewoon een stier van je beste koe in de koppel en je hebt een lage tkt.

  • boerke brabant

    en wat leren we van deze column ?

  • Zuperboer

    @boerke brabant: Zoveel boeren, zoveel meningen/waarheden.

  • verhoefcolby

    TKT zegt niets, goede melkgevende guste koeien kunnen de hele TKT verzieken terwijl deze koeien heel economies melk produceren.

Laad alle reacties (6)

Of registreer je om te kunnen reageren.