Boerenblogger

2554 x bekeken 16 reacties

Vruchtbaarheid voorop

De showkoe is heel anders dan de koe uit de natuur. Dat wreekt zich door een lagere vruchtbaarheid. Het is tijd om het showdoel aan te passen.

Inspecteurs en keuringsjuryleden zeggen vaak dat koeien helling in het kruis moeten hebben van heup naar zitbeen en dat een open kruis vereist is voor goede vruchtbaarheid. Een boeiend Amerikaans artikel stelde dat ter discussie. Een oude Jersey-fokker reageerde: "Door te kiezen voor het hoge-magere-koeiensyndroom is geselecteerd tegen hoge vruchtbaarheid. We fokken koeien, geen wegwerpmodellen. Veehouders hebben liever kortere, rondere koeien die misschien (in hun vroege leven) wat minder melk geven, maar wel sneller dragen dan de hoge, open, diepe, upstanding koeien."
Een waarheid als een koe. Aan het eind van het FH-tijdperk molken we krap 6.000 kilo uit (te) dikke koeien. Toen was er melk nodig. De eerste generatie HF’s gaven fors meer en brachten meer openheid, ruimte en scherpte in de 'dikke FH’tjes'. Van achteruitgang van vruchtbaarheid was door de heterosis nog geen sprake. Die achteruitgang sloop erin. Wie herinnert zich nog dat de landelijke tussenkalftijd dik onder 400 dagen lag? Dat getal steeg met de productie mee tot 418 dagen. Toen ze tot 417 dagen daalde, kopte Veeteelt direct: 'Vruchtbaarheid verbetert'. Die verbetering was nog geen 10 procent van de verslechtering in de twintig jaar ervoor.
In het artikel is de top 20 meest gebruikte stieren vergeleken met de top 20 beschikbare stieren. Verschillen tussen deze groepen maken duidelijk welke richting veehouders kiezen. Ze gebruiken stieren met een lagere totaalindex, lagere productie, meer type/exterieur, een lagere vruchtbaarheid en een kortere levensduur dan de best beschikbare stieren. In Canada scoorden tien van de twintig meest gebruikte stieren ondergemiddeld voor dochtervruchtbaarheid en in de Verenigde Staten zes van de tien. Om deze ongewenste richting te kunnen keren, is gekeken welke concessies gedaan moeten worden zodat boeren wél kiezen voor stieren met positieve dochtervruchtbaarheid. De enige concessie ligt op het gebied van showtype. Dat concludeerde die oude fokker ook al.
In Nederland zien we gelukkig een iets ander beeld. De meestgebruikte stieren over 2012 scoren gemiddeld meer dan 100 op vruchtbaarheid. Bij zwarbont werkt vooral de grote invloed van O Man en mindere mate Win 395 positief. Voor nu mooi meegenomen, maar in de toekomst wordt het een taaie kluif om het niveau te verbeteren. Bij roodbont is het beeld anders. De Kian-fokkerij bracht voortreffelijke eigenschappen met zich mee; zijn invloed op vruchtbaarheid is echter negatief. In het veel hardere, maisloze Nieuw-Zeeland scoort Kian trouwens wel bovengemiddeld op vruchtbaarheid.
Willen we een van de belangrijkste afvoerredenen van koeien terugbrengen, dan moeten we meer op vruchtbaarheid letten. Dat verhoogt ook de afvoerleeftijd en levensproductie. Daarvoor moeten we de rondere overbouwde koe vaker het voordeel geven boven de hoge, open, upstanding koe. Dan kunnen we niet meer naar keuringen, of de keuringsstandaard zou verlegd moeten worden naar functioneel in plaats van mooi.

Laatste reacties

  • jan1966

    Op vruchtbaarheid fokken hoeft niet meer, je KI heeft Ovalert voor je

  • abtje

    Dat niet alleen Jan1966, hoe meer melk een koe geeft des te minder laat ze de tocht zien. Het tochthormoon wordt door de lever afgebroken. En met een zeer hoge produktie giert het bloed door het dier.
    Wil je vruchtbare koeien, laat dan de produktie instorten en je ziet iedere koe tochtig. Of je neemt inderdaad die Ovalert.:-)

  • alco1

    De koe geeft zelf wel aan wanneer ze weer tochtig wil worden. Bij hoge productie is er geen drukte bij.

  • abtje

    @Alco1. Op naar de tussenkalftijd van 500 dagen??? de koe is echt wel tochtig, alleen te kort of te onduidelijk zodat wij het zien.

  • alco1

    @abtje Wat ik zeggen wil is dat ik geen kosten maak als ik een koe met nog hoge productie niet tochtig zie.

  • abtje

    @Alco1 Op een gegeven moment zijn alle dieren hoogproductief, loopt de tkt op en dat kost ook geld. Luxeproblemen moeten ook opgelost worden.:-)

  • Jorina R

    Vruchtbaarheid is laag erfelijk dus denk niet dat daar het grootste probleem zit. Qua management is er nog veel te halen.
    Bovendien streeft men naar brede kruizen en kruizen met ideale helling op keuringen. Lijkt mij juist goed voor de vruchtbaarheid want afkalfgemakt speelt toch ook wel een rol bij vruchtbaarheid is onze ervaring.
    Bij de varkens streven ze naar lange dieren die zouden beter vruchtbaar zijn. Misschien geldt dit ook wel voor melkvee!

  • alco1

    Als alle koeien hoogproductief zijn is zelfs een tkt van 500 niet erg, soms misschien voor herstel nog wel beter.

  • Pieterv1

    'Wat mij betreft: goed stukje van Jeroen!!
    Maar 't is natuurlijk te belachelijk om aan te denken dat je je koeien niet meer zelf tochtig moet zien; maar dat je daar ovalert (of iets anders) kan voor aankopen!!!
    Koeien die je niet/niet goed tochtig ziet zijn meestal ook de dieren met de laagste vruchtbaarheid en daar wil ik nou net weinig/geen nafok van!!!!
    Een lange tkt kost geld. Je kan wachten met insemineren omdat je koe toch melk geeft; maar ik heb 't toch al dikwijls gehad dat die koe met 40 liter dan drachtig wordt en haar melkplas in elkaar stort. En dan kan je kiezen.
    a: je melkt ze nog 3 maanden met 8-14l/dag terwijl ze moddervet wordt of b: je zet ze 3-4 maand droog en zet ze op strikt rantsoen (terwijl ze toch te vet wordt).
    allemaal goed hoor voor mij; maar daarna begint het spelletje!! Lang droog = vet. vet= moeilijk afkalven, meer kans om aan de nageboorte te blijven, meer kans op melkziekte en meer kans op NEB.

  • Pieterv1

    en oja: ik ben erg tevreden met onze productie van 9000 liter met een gemiddelde TKT van 378 dagen ZONDER ovalert of een ander tochtigheidsdetectiesysteem!!! ;)

  • koestal

    Ovalert is erg geschikt voor vergaderboeren

  • Pieterv1

    ik heb niets tegen vergaderingen hoor en ik ga der ook regelmatig heen maar om nu te stellen dat ovalert erg geschikt is voor vergaderboeren... :s

  • abtje

    Ovalert KAN een leuk hulpmiddel zijn, maar het ging mij er om dat zoals in rectie twee het hormonale verhaal onderschat word.

  • el

    Wij gebruiken andere melkrassen om de vruchtbaarheid te verbeteren,GEEN ovalert.

  • abtje

    @El Door die andere rassen daalt de melkgifte niet? Buiten het heterosis effect om zou je dat mogen verwachten. Maar dan giert he bloed met de tochthormonen ook minder door het lijf enz.

  • Pieterv1

    als je nu andere mekrasse gebruikt om de vruhtbaarheid te verbeteren;dan heb je in 't verleden best wel wat verkeerd gedaan met je stierkeuze. Of heb je alles aan 't SAP overgelaten vroeger??
    hier al jaren geen sap meer, maar nu bijna 8 jaar aAa. Hierdoor zitten de koeien veel beter in elkaar waardoor ze gemakkelijker afkalven.Gemakkelijker afkalven betekent ook beter van de nageboorte afkomen dus minder problemen met witvuilen,..

Laad alle reacties (12)

Of registreer je om te kunnen reageren.