Boerenblog

2075 x bekeken 8 reactieslaatste update:11 jun 2012

Geen goede boterham

Noorse boeren zouden een overgesubsidieerd luizenleventje leiden. De cijfers weerspreken dat beeld. De tussenhandel gaat er met de winst vandoor.

Jaarlijks onderhandelen de Noorse staat en de land- en tuinbouwbonden in Noorwegen over het pakket aan maatregelen, tegemoetkomingen en subsidies. In dit uitgestrekte land met weinig cultuurgrond en grote delen met een poolklimaat is grote schaalvergroting moeilijk en hebben boeren veel steun nodig om te kunnen produceren tegen marktprijzen. De presentatie van dit landbouwplan klinkt altijd wat saai, maar is het allerminst. Het heeft niet alleen te maken met de portemonnee van de boeren, maar ook met wat voor soort eten de Noorse bevolking op zijn bord krijgt en hoe het Noorse platteland eruit komt te zien. In feite is het een debat over wie de macht heeft in voedselproducerend Noorwegen.

Protesterende boeren
Dit jaar heeft het aanbod van de regering tot veel oproer geleid. Dat aanbod is 13.000 kronen (€1.716) per werkeenheid (een werkeenheid is dus één boer). Boerenorganisaties willen echter 50.000 kronen (€6.600) in 2013. Een enorm verschil, wat geleid heeft tot protesterende boeren, demonstraties, blokkades met wagens vol ronde balen met smileys met zure gezichten, files door met trekkers op de snelweg te rijden en blokkades bij de Noorse meelfabrieken.

Overgesubsidieerd
Waar komt dit eigenlijk vandaan? Hoe zit die Noorse landbouwpolitiek in elkaar? Het is niet eenvoudig, maar in deze blog wil ik proberen een eerlijk beeld van de Noorse landbouw te schetsen.
Het beeld dat in binnen- én buitenland bestaat, is dat Noorse boeren worden overgesubsidieerd. De boer als steuntrekker van de Noorse staatkas. Noorse boeren zouden met een rietje de staatskas leegzuigen, niet effectief produceren en voor wat ze produceren krijgen ze de hoogste prijs in de wereld. Een luizenleventje dus. Maar dit klopt niet.

Het feit van de prijzen
In 1985 kreeg een boer 2,85 kronen (€0,38) per liter melk betaald. In de winkel kostte een liter melk 5,79 kronen (€0,76).
In 2010 kreeg een boer 4,43 kronen (€0,58) per liter melk. Prijs in de winkel was toen 15,11 kronen (€1,99).

In 1985 kreeg een boer 30,65 kronen (€4,05) per kilo geslacht rundvlees, in de winkel kostte het vlees 90,13 kroon (€11,90) per kilo.
In 2010 kreeg de boer 33,38 kroon (€4,41) per kilo vlees. In de winkel kostte een kilo rundvlees toen 187,68 kronen (€24,78).

Het subsidiedeel dat de boeren krijgen, was in 1978 8 procent van het totale budget. In 2011 maakte dit slechts 1,7 procent van het budget uit. Noorwegen gebruikt dus relatief gezien steeds minder openbare middelen om de landbouw te ondersteunen.

Noorse boer verdient €19.000
Het zijn ook niet grote financiële stortingen die de problemen in de Noorse landbouw kunnen oplossen. De boeren hebben de steun vooral nodig om meer te verdienen op wat ze verdienen. In de afgelopen tien jaar zijn de voedselprijzen minder staatsgereguleerd en meer marktafhankelijk geworden. Boeren zijn dus meer en meer afhankelijk geworden van die marktprijzen. De tussenhandel bepaalt de prijs en de inkomsten uit de markt (de prijs die de consument betaalt) zijn in totaal met 6 miljard kronen (€792.000) verhoogd, 13 keer meer dan de verhoging van de subsidies. Als datgene wat de boer uitbetaald krijgt dus evenveel zou zijn als de verhoging van de marktinkomsten, zou hij een goede boterham kunnen verdienen. Maar dat is helaas ook in Noorwegen niet het geval. Het loon van een gemiddelde Noorse werknemer was in 2009 440.000 kronen (€58.000). Dat van een Noorse boer circa 145.000 kronen (€19.000).

Foto

  • Met ronde balen als 'zure gezichten' geven de boeren uiting aan hun onvrede.

  • 'Genoeg is genoeg' staat op deze aanhangwagen. Deze trekkers rijden over snelweg E6.

  • 'Sorry dat ik je parkeerplek inneem, maar ik ben naar de stad om een nieuwe en beter betaalde baan te zoeken' staat op het affiche in deze trekker.

Laatste reacties

  • MartindB

    Ze rijden in ieder geval met beste trekkers die arme Noorse boeren. De 1 nog groter dan de ander.

  • vd Zanden

    Word alleen de melkveehouderij daar zo gesubsidieerd of krijgen de varkens en pluimveehouders net als hier ook niks

  • Sjaak Mocking

    Alle sectoren worden gesubsidieerd. Er is wel verschil in omvang en waar men de prioriteiten stelt. Rundvee, melkvee en vleesvee, wordt wat meer gesteund omdat deze grond gebonden zijn voor de voerproductie. Vleeskippen houders worden het minst gesteund en opereren meer op de vrije markt. Ook per ha grond is er een subsidie, afhankelijk wat er verbouwd wordt. Er zijn grenzen gesteld en plafonds ingebouwd. Biologische landbouw wordt enorm gesteund.

  • Willem1962

    MartindB, waar maak je dat uit op? Uit bovenstaande foto of zo? Man, ik denk dat je je blik een beetje meer moet verruimen.

  • agratax2

    Eleonie. Krijgen de Noorse boeren subsidie omdat 'goedkoop' te produceren of omdat ze het landschap aantrekkelijk maken / houden voor de toeristen? Ik denk dat de boeren dat als hoofdtaak moeten zien en daar hun geld voor moeten krijgen. Voedselproductie is voor Noorwegen met zijn enorme gas en olie voorraden niet van belang, zij kunnen eenvoudiger en goedkoper inkopen op de wereldmarkt. Maar als ze dat doen, is het landschap in een ommezien verworden tot een wildernis, die voor geen toerist aantrekkelijk is, weg toerisme, weg extra valuta van buitenlandse gasten. Ik denk dat deze laatste benadering meer reden moet zijn voor een goede steun aan boeren dan het voedsel verhaal.

  • Sjaak Mocking

    @agratax. Ben het niet met je eens. Elk land zou een eigen landbouwbeleid moeten hebben. Het produceren van voedsel is voor elk land van levensbelang. Kijk maar eens naar Egypte wat er vorig jaar is gebeurd. Had eens een bloeiende koren productie maar is verwaterd door dat men ging importeren. Was goedkoper. Tot dat de Russen bijvoorbeeld niet meer exporteerde omdat men voor eigen bevolking het nodig had. Gevolg. Stijgende prijzen van de grondstof voor voedsel, gevolg stijgende prijzen van voedsel, gevolg onrust onder de bevolking en opstanden. Niet alleen in Egypte speelde dit maar in meer landen. Noorwegen heeft ten doel om zoveel mogelijk voedsel zelf te willen produceren. Daarnaast is de Noorse bevolking ook trots en waardeert men de inzet van de boeren. Getuige ook de grote steun die de boeren kregen van de bevolking voor hun acties. Noren kiezen over het algemeen Noors geproduceerd voedsel, ook als dit wat duurder is. Daarnaast is het vanuit milieu oogpunt het vervoer van voedsel niet milieu vriendelijk. Ook ontvang je inderdaad subsidies om het landschap in takt te houden.

  • Sjaak Mocking

    Omdat het niet in een keer kan, hier het vervolg.
    Staat buiten kijf dat om voedsel te produceren in een land als Noorwegen met maar 3% cultuurgrond en de beperkte verkaveling niet kan concurreren met landen als Nederland. Maar als je zelfvoorzienend bent is dat ook niet nodig. Een een andere opmerking. Het is en blijft frappant waar ook in de wereld de boer het belangrijkste produceert wat de bevolking nodig heeft, namelijk voedsel, het minst verdiend. Ook hier in Noorwegen. Daar waar 30 jaar terug nog 30% van het inkomen aan voedsel besteed wordt nadert dit in de Europese landen de 10%. En daarbij moet je denken dat de lonen zijn gestegen en de inflatie ook nog eens mee moet nemen, en nog willen de mensen goedkoper voedsel. Nee het is beter om je geld te stoppen in aandelen van Facebook, World online!!! Daar koop je brood van :-)

  • agratax2

    Sjaak als een land zich ten doel stelt >zijn eigen voedsel te produceren<, moeten ze niet met ondermaatse steun komen om de ook al ondermaatse prijzen te compenseren. Het resultaat is dat het boeren inkomen ver achter blijft bij de andere inkomens in het land (cijfers Elionie) Wil je daadwerkelijk als natie je eigen voedsel produceren, zul je uit moeten gaan van kostprijs dekkend voor de boer en daarna de kosten van iedere volgende schakel incalculeren. Hierbij mag de laagste kostprijs op de wereld markt nooit het uitgangspunt zijn. Je moet als eigen voedselproductie je doel is, desnoods de grenzen sluiten voor (goedkoper) import eten. Maar dit zal geen land doen zolang er nog mensen zijn die genoegen nemen met een ondermaats inkomen omdat ze voedselproductie als hun levenstaak zien en daar alles voor over hebben. Uit je laatste opmerkingen kan ik alleen maar concluderen dat de zgn. economische groei (meer investeringsruimte voor de bevolking) over de rug van de voedselproducent is verkregen. Nu de wereld voedsel prijzen zijn gestegen klaagt iedereen over een stagnerende economisch groei.

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.