235 x bekeken 5 reacties

Grootschalige melkveehouderij nadert gevarenzone

De melkveehouderij staat aan de vooravond van een groeispurt. Dat brengt grote risico’s mee, betoogt CLM-directeur Wouter van der Weijden

De melkveehouderij mag zich verheugen in een grote populariteit. Fraai landschap, koeien in de wei, behoorlijk dierenwelzijn, kwaliteitsproducten. Er zijn nog flinke problemen, maar de zuivelindustrie en LTO hebben ambitieuze duurzaamheidsplannen gemaakt. Dat is hartverwarmend.

Toch houd ik mijn hart vast. De beëindiging van de melkquotering in 2015 - en mogelijk ook die van dierrechten voor varkens en pluimvee - gaat leiden tot een groeispurt in de veehouderij. Veel melkveehouders sorteren al voor. Nieuwe stallen rijzen als paddestoelen uit de grond. Die ontwikkeling gaat ten minste drie problemen opleveren.

Eerste probleem is het management van de veehouder. Dat wordt veel moeilijker na een schaalsprong, zeker als de melkprijs sterkere gaat bewegen. Dan dreigt schade voor bedrijfsresultaten, milieu, dierenwelzijn en imago. Ook de adviseurs van veevoerindustrie, accountantsbureaus en andere erfbetreders hebben hier weinig ervaring mee. Los daarvan stroken hun belangen niet altijd met de duurzaamheidsplannen van de zuivelindustrie.

Tweede probleem: meer mest en ammoniak. Weliswaar kan het P-gehalte (fosfor) in veevoer verder omlaag en zal de melkproductie per koe verder stijgen, waardoor de mestproductie per kilo melk kan dalen. Maar per saldo kan het mestvolume flink toenemen. Dat tikt aan omdat de melkveehouderij de grootste mestproducent is. Op de mestmarkt ontstaat dan verscherpte concurrentie met de varkens- en pluimveehouders. Veel analisten verwachten dat de melkveehouderij dat gevecht gaat winnen, maar dat kan gepaard gaan met forse kostenstijgingen, verhoogde fraudedruk, chaotische toestanden en negatieve publiciteit. Bovendien zou het geduld van Brussel met Nederland op kunnen raken en kan de derogatie sneuvelen. Dan stijgen mestoverschot en mestafzetkosten nog verder.

Derde probleem: weidegang. In Zuid- en Noord-Nederland zijn koeien in de wei al schaars geworden en dat proces zal gaan versnellen als de quotering wegvalt. Let wel: het overgrote deel van de Nederlanders wil de koeien in de wei houden en ook de markt begint weidegang te eisen. Enkele supermarktketens doen dat al voor verse zuivel en straks misschien voor kaas.

FrieslandCampina gebruikt weidegang zelfs al in haar marketing in Azië. Zet deze trend door, dan kunnen grote stallen met kleine huiskavel een fuik worden. Resteert nog slechts een soort speelweide. Dan dreigt vertrapping van de zode en/of kritiek wegens nep-weidegang. Banken financieren zulke stallen, maar zitten hun risicomanagers niet te slapen?

Kortom, ondanks prima initiatieven nadert de melkveehouderij de gevarenzone. Daarom is krachtige regie nodig. Slechts twee partijen zijn daar sterk genoeg voor: de overheid en de zuivelindustrie.

Wouter van der Weijden is directeur van de Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM)

Laatste reacties

  • no-profile-image

    grote bedrijven hebben over het algemeen meer financiele slagkracht, zijn innovativer, creatiever, en vaak zit er veel kennis, kortom die kunnen heel goed hun eigen boontjes doppen op een verantwoorde manier, de overheid is een log lichaam wat remmend werkt en de enige taak van de zuivelindustrie is een goede prijs realiseren en daar hebben ze hun handen vol aan. ik ben het dus niet helemaal met Wouter eens. sterker nog helemaal niet

  • no-profile-image

    Als er straks geen quotum meer is en het is waar wat hier staat, dan zullen er inderdaad rare zaken zich gaan voltrekken. U geeft terecht aan overproduktie aan melk en mest. Fraude zal in de hand gewerkt worden. Tekort aan landbouwgrond. De kleine winsten of de grote verliezen zullen weer uitbuiting van personeel in de hand werken [ Kijk naar de tuinbouw] De rest kunt u zelf wel bedenken.

  • no-profile-image

    Wat een negatief verhaal , ik zou bijna overwegen om meteen maar te stoppen met melken.

  • no-profile-image

    Als wij als melkveehouders gewoon onze eigen bedrijven runnen en oren en ogen goed de kost geven, zijn we al een heel end. Vooral ook kijken naar wat je zelf leuk vindt en aankunt en of dat nu een groot bedrijf is met personeel of een gezinsbedrijf, dat maakt niet uit. Laat je toch als mannen niet zo beinvloeden door al die 'profeten' van bank/veevoersector en welk adviesbureau dan ook. Grootgrotergrootst is geen evangelie, wel EIGEN keuzes en goed -van te voren- na denken wat gevolgen zijn van bepaalde stappen. Bv. Als ik mijn stal verdubbel/vergroot, hoe zit het dan met voederwinning? Financiering - wat kan ik betalen aan rente/aflossing en welke melkprijs heb ik daarvoor nodig? Wat kost opfok? Moet ik maatregelen rondom mijn bedrijf treffen met kuilopslag, mest afvoer enz? En niet 'zomaar' gaan bouwen en vervolgens bedenken dat oogstcapaciteit/opslag te klein is, extra voer aankopen enz.enz. Er is meer in het leven dan koeien, koeien, koeien en groeien!

  • no-profile-image

    Inderdaad Tara, Dhr van der Weijden leeft nog in de tijd dat de veehouder de veearts belde voor een melkziekte. De huidige melkveehouder is hoog opgeleid of in ieder geval zeker slim en kan vooral heel goed rekenen en bedenken wat bij hem past. Met productie zonder grond loop je nu ook al vast met je mest, of je moet veel willen betalen (en rekenen kunnen we dus dat doen we niet), kortom dat verandert echt niet. We hebben ook echt geen oogkleppen op voor wat betreft imago. Als vd Weijden ze nou ook eens afdoet...

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.