Redactieblog

612 x bekeken

Gezondheidsraad wil minder antibiotica toestaan in veehouderij

De Gezondheidsraad heeft op verzoek van het landbouwministerie en het ministerie voor volksgezondheid een advies uitgebracht over het antibioticagebruik in de veehouderij in relatie tot resistentievorming bij mensen.

In het rapport concludeert de Gezondheidsraad dat de huidige maatregelen om het gebruik van antibiotica in de veehouderij te verminderen niet voldoende zijn om problemen voor de volksgezondheid te verminderen. Daarom pleit de Gezondheidsraad voor aanvullende maatregelen.
De Gezondheidsraad is een on­af­han­ke­lijk we­ten­schap­pe­lijk ad­vies­or­gaan, met als taak de re­ge­ring en het par­le­ment te ad­vi­se­ren op het gebied van de volks­ge­zond­heid.

In het dossier naar antibioticaresistentie is gekeken naar de top drie van resistente bacteriën met een mogelijk oorzakelijk verband met de veehouderij. Het gaat dan om Extended Spectrum Bèta-Lactamase- producerende bacteriën (ESBL’s), vee-gerelateerde Methicillineresistente Staphylococcus Aureus (MRSA) en resistente Enterococcen (VRE). Infecties met Enterococcen behoren tot de belangrijkste ziekenhuisinfecties. In Nederland is het aantal infecties met deze ziektekiemen de laatste jaren beperkt. Ook blijkt de link met de veehouderij minder groot dan voorheen gedacht. Resistentie bij enterococcen werd eerder gelieerd aan het gebruik van Avoparcine als groeibevorderaar in de veehouderij. Dit werd eind jaren ‘90 verboden. Dit heeft soms wel, maar soms ook niet geleid tot minder VRE.

Het verband tussen antibioticagebruik in de veehouderij en de veegerelateerde MRSA is duidelijker aangetoond. De problemen met vee-MRSA’s blijken in ziekenhuizen goed te beperken. Infecties komen op beperkte schaal voor, en vrijwel alleen bij mensen die contact hebben met vee. Overdracht van mens op mens komt nauwelijks voor.

De situatie rond ESBL's is volgens de Gezondheidsraad de meest prangende: wereldwijd lijkt er een epidemie gaande met ESBL-vormende bacteriën. In de afgelopen vijf tot tien jaar is het aantal patiënten met een ESBL-vormende bacteriën tien tot twintig keer zo hoog geworden. De bacteriën, die resistent zijn voor penicilline en cefalosporine vormen niet alleen een risico voor ziekenhuispatiënten, maar ook voor de gewone bevolking. Uit onderzoek blijkt dat er overdracht van ESBL vanuit de veehouderij naar de bevolking plaatsvindt. Het hoge antibioticagebruik in de veehouderij speelt hier zeer waarschijnlijk een grote rol.

Voor de Gezondheidsraad is het een reden om de ministeries te adviseren op korte termijn een verbod in te stellen voor het gebruik van derde- en vierde generatie cefalosporinen voor koppelbehandeling en voor het droogzetten van koeien. Dierenartsenorganisatie KNMvD riep al eerder op om het gebruik van deze middelen te stoppen, in verband met het resistentieprobleem.
Ook wil de raad het gebruik van antibiotica uit de groep van carbapenems ontmoedingen door de zogeheten cascaderegeling aan te scherpen. Nu is het mogelijk om bij uitzondering via de cascaderegeling humane middelen in te zetten, omdat er veterinair gezien geen geschikte middelen zijn. Dit type antibiotica wordt sporadisch voor honden gebruik. In de veehouderij wordt het nauwelijks toegepast. Ook het verbod op tigecycline, een nieuwe type antibiotica, zal voor de veehouderij weinig gevolgen hebben, omdat het nu ook niet wordt gebruikt.

Voor de lange termijn pleit de gezondheidsraad voor een verbod op colistine, preventief en systematisch gebruik van beta-lactam antibiotica, fluoroquinolonen en aminoglycosiden. De Gezondheidsraad pleit er bewust voor om dit op de lange termijn te regelen, om de veehouderij de gelegenheid te bieden om dieren op een alternatieve manier gezond te houden of beter te maken. Colistine wordt bijvoorbeeld veel gebruikt tegen varkensziekten en in pluimvee. Aminoglycosiden en fluoroquinolonen, die als eerste keus worden gebruikt tegen salmonellose bij pluimvee.

Naast deze extra maatregelen vindt de Gezondheidsraad ook dat nieuwe antibiotica en antibiotica die nu niet geregistreerd zijn voor veterinair gebruik, gereserveerd moeten worden voor humaan gebruik. Dit zou betekenen dat de lijst met bestaande toelatingen niet meer wordt uitgebreid.
Met het advies wil de Gezondheidsraad realiseren dat Nederland niet alleen op het gebruik van antibiotica in humane gezondheidszorg, maar ook in de diergeneeskunde goed presteert.
Staatssecretaris Henk Bleker van landbouw heeft aangekondigd in november met verdere maatregelen te komen op het gebied van antibioticagebruik in de veehouderij. Doelstelling op dit moment is halvering van het gebruik in 2012 ten opzichte van 2009.

Of registreer je om te kunnen reageren.