360 x bekeken 7 reacties

Krimp varkensstapel onvermijdelijk als niet snel actie volgt

Krimp van de varkensstapel is onvermijdelijk als niet snel actie volgt, stellen LEI-onderzoekers Harry Luesink en Aart van den Ham. Ze wijzen op maatregelen als het verminderen van fosfor in veevoer, verlagen van het mineralengehalte in mest en de afzet van rundvee- en varkensmest buiten Nederland.

De fosfaatgebruiksnormen worden de komende jaren aanzienlijk aangescherpt. In 2009 werd op bouwland de gebruiksruimte voor fosfaat volledig benut. Op grasland geldt dat voor de gebruiksruimte voor dierlijke mest vrijwel ook. Het aanscherpen van de gebruiksnormen tussen 2009 en 2015 kan dus alleen opgevangen worden door minder mineralen in de mest te produceren of door afzet van rundvee- en varkensmest buiten de Nederlandse landbouw.

Afzetkanalen naar mestsoort
Graasdiermest, varkensmest en pluimveemest hadden in 2009 totaal verschillende afzetkanalen (zie onder: figuur 1, afzetkanalen fosfaat in dierlijke mest naar mestsoort in 2009). Ruim 80 procent van de graasdiermest kan op het eigen bedrijf worden geplaatst. Bijna 80 procent van de productie van varkensmest wordt afgezet op akker- en tuinbouw bedrijven in Nederland. Vrijwel alle in Nederland geproduceerde pluimveemest wordt als droge pluimveemest geëxporteerd naar vooral het oosten van Duitsland, verbrand in de DEP-centrale te Moerdijk of verwerkt tot mestkorrels en vervolgens geëxporteerd.

Op de binnenlandse afzetmarkt heeft graasdiermest een concurrentievoordeel ten opzichte van de andere mestsoorten doordat de gebruiksnorm voor dierlijke mest op derogatiebedrijven voor graasdiermest hoger is dan voor de andere mestsoorten.

Benutting gebruiksruimte
Op bouwland werd de gebruiksruimte voor fosfaat in 2009 volledig benut waarvan 75 procent door fosfaat uit dierlijke mest, 10 procent door overige organische mest en 15 procent door kunstmest (figuur 2). Op grasland werd in 2009 95 procent van de gebruiksruimte voor dierlijke mest benut.

Ontwikkeling gebruiksruimte en export
De gebruiksruimte voor dierlijke mest blijft tot 2013 hetzelfde als in 2009. De ruimte voor fosfaat op grasland daalt dan met zo’n 10 procent. Deze daling kan opgevangen worden door de in 2009 niet benutte ruimte (15 procent) te gebruiken (figuur 2).

Op bouwland daalt tussen 2009 en 2013 de fosfaatgebruiksruimte met zo’n 30 procent. Omdat de fosfaatgebruiksruimte in 2009 al maximaal werd benut, kan dit alleen opgevangen worden door 30 procent minder fosfaat te bemesten.

Als de fosfaatkunstmestgift tussen 2009 en 2013 daalt van 11,3 naar 5,0 miljoen kilo en de gift aan overige organische mest op peil blijft, kan er in 2013 op bouwland 40 miljoen kilo fosfaat in de vorm van dierlijke mest worden toegediend. In 2009 werd op bouwland 56,5 miljoen kilo fosfaat met mest toegediend (35 miljoen ilo met varkensmest en 21,5 miljoen kilo metgraasdiermest).

Een aanzienlijk deel van de geproduceerde mest werd tot nu toe afgezet naar met name Duitsland. Eind 2010 echter heeft Nordrhein Westfalen de regels voor het importeren van mest flink aangescherpt. Export van gehygieniseerde rundvee- en varkensmest is daarmee niet meer mogelijk. In 2009 was dit 5 miljoen kilo fosfaat uit varkensmest en 2 miljoen kilo uit rundveemest.

Situatie 2013
Bij een gelijkblijvende binnenlandse productie en situatie op de exportmarkt is er in 2013 voor 23,5 miljoen kilo fosfaat (16,5+7) uit dierlijke mest geen afzetruimte. Als in 2013 de verhouding tussen graasdiermest en varkensmest dezelfde is als in 2009 is hiervan 8,5 miljoen kilo afkomstig van mest van graasdieren en 15 miljoen kilo van mest van varkens.

Om te voorkomen dat deze prognose in 2013 werkelijkheid wordt, zal minder fosfaat in varkens- en graasdiermest moeten worden geproduceerd of zullen exportwaardige producten uit mest moeten worden gemaakt.

Voor graasdieren komt een daling van de mestproductie met 8,5 miljoen kilo fosfaat neer op een 8,5 procent lagere productie dan die van 2009. Dit is met minder fosfor in het voer tegen geringe kosten te realiseren.

In de varkenshouderij is met minder fosfor in het voer een reductie in de fosfaatexcretie te realiseren van zo’n 10 miljoen kilo fosfaat.

Bovenop deze voeraanpassingen in de varkenshouderij dient dan nog 5 miljoen kilo fosfaat uit varkensmest verwerkt te worden tot een exportwaardig product om de huidige veestapel te kunnen handhaven. Dat komt neer op het verwerken van ruim 1,6 miljoen ton vleesvarkensdrijfmest. Bij mestscheiding op bedrijfsniveau en het verwerken van de dikkefractie tot een exportwaardig product betekent dit dat er in 2013 ongeveer 3 miljoen ton mest gescheiden moet worden.

Actie dringend gewenst
Het niet realiseren van minder fosfor in veevoer en het verwerken van een deel van de varkensdrijfmest tot exportwaardige producten zal een koude sanering van de varkenshouderij tot gevolg hebben, doordat dan hoge mestafvoerprijzen zullen ontstaan.

En 2013 is al heel snel bereikt. Acties dienen in de eerste plaats te zijn gericht op het verminderen van fosfor in het voer van varkens en rundvee. Hoewel voerleveranciers hierin hun eigen verantwoordelijkheid kunnen nemen, dient de vraag naar fosforarm voer van de veehouders te komen.

Bij hen moet de urgentie voor de eigen situatie in 2013 daarom snel helder zijn. Een tweede actie is het snel ontwikkelen van goedkope mestverwerking die exportwaardige producten oplevert.

Harry Luesink en Aart van den Ham, onderzoekers bij landbouweconomisch instituut LEI, onderdeel van Wageningen UR.

Zie ook het nieuwsbericht: LEI vreest koude sanering varkenshouderij door mest

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Zijn er geen goedkopere oplossingen om van een deel van de mest af te komen? Ik heb decennia geleden al een artikel gelezen over het fokken van consumptie vis in vijvers met kippenmest. Dit geeft de hoogste voerder conversie lijkt me waarbij de mestafzet kosten vervangen worden door directe opbrengsten voor de boer. Zo is andere mest om te zetten in algen, die weer door vissen tot consumptie waardig product worden omgezet. Tussen stappen in de vorm van drogen, transport etc. niet nodig de vis zwemt in de algenvijvers en graast zo zijn weitje af. Blijft dit een droom of wordt het waarheid?

  • no-profile-image

    Han ik zag dat eergister op tv. In De Wilde Keuken van Wouter Klootwijk. Daar kweekte men Tilapila's in basins waarboven kippen werden gehouden. Maar ik vraag me af of dat wel een goeie kringloop is, want alle antibiotica die de hennen krijgen komen zo in de vis terecht. Dat lijkt me niet echt goed voor de consument! Het was een proef van de Radboutuniversiteit. Volgens mij kunnen ze zo'n basin beter onder een collegezaal maken en de studenten op roosters laten zitten.

  • no-profile-image

    Mestverwerking zal nu pas goed van de grond gaan komen. Ik denk dat mest strals door export weer geld gaat opleveren,Wij hebben hier een overschot maar op veel plekken is er een tekort . Ik voorzie een goede toekomst voor int veeh met misch wel schaalvergroting maar ook betere prijzen . Mensen kunnen nu eenmaal niet leven van natuurgebieden met hier en daar een mus Maar willen hoogwaardig eten.

  • no-profile-image

    Wég met alle oliedomme zeurpietjesboertjes uit het toekomstige Agrimainport Baluvo (Barneveld- Lunteren- Voorthuizen)!

  • no-profile-image

    Katja Je hebt gelijk m.b.t. de antibiotica. Maar antibiotica moet sowieso terug gedrongen en volgens enkele pluimveehouders is dat mogelijk met een drupje appelazijn in het water. Veel bactrieën hebben een hekel aan zuur en overleven, dat niet. Helaas is de medicijn fabrikant tegen dit idee en zal hij via zijn verkoop kanalen en voorlichtingskanalen er alles aan doen om de boeren van dit simpele middel af te houden. Lang geleden namen landarbeiders water met azijn mee naar het land gedurende de zomer. Hadden de oude oma's al door dat het positief werkte op de gezondheid??

  • no-profile-image

    Deze slimme wetenschappers willen het probleem van de intensieveveehouderij technisch oplossen, net nu het met de op stapel staande wet van GL m.b.t. de landbouwhuisdierenhouderij tot een politiek probleem is verheven van toaal andere orde dan mineralen overschot..De conclusie die je kunt trekken uit de eerste informatie is dat het hier niet over mineralen gaat maar over leefruimte en buitenloop. Deze beide zullen zoveel extra kosten met zich mee brengen, dat het de dood in de pot wordt. Voor een deel van de intensieveveehouderij is het een onmogelijkheid aan dit soort eisen te voldoen. Laten de boeren en wetenschappers eens luisteren wat er in de Grachtengordel wordt gezegd en gedacht en hoe ze het daar denken op te lossen. Zullen ze tot de conclusie komen dat er totaal andere wegen bewandeld moeten worden dan mest verwerking of minder P of K of N in het voer.

  • no-profile-image

    Beste Han, vroeger was men zo dom nog niet hoor. We hadden hier immers jarenlang Klazien uut Zalk die allerhande oude boerenmiddeltjes tegen ziekten en kwalen uit het vergeetboek opdiepte en weer in ere herstelde. Ik ben er nog steeds niet zeker van of zij destijds wel een natuurlijke dood is gestorven, danwel dat de farmaceuten erachter zaten. Want die gaan letterlijk over lijken! Doordat er tegenwoordig zo extreem veel antibiotica wordt gebruikt in de intensieve veehouderij behoort de mest feitelijk als chemisch afval behandeld te worden en zou in geen geval mogen worden gebruikt om er gewassen mee te bemesten. Want via die weg komen er allerlei stoffen in onze voeding terecht waarvoor wij normaliter via de huisarts naar de apotheek moeten. En ik betwijfel ten sterkste of dit wel heilzaam is voor de volksgezondheid!

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.