Boerenblog

838 x bekeken 5 reacties

Vreemde oogst

We telen hier voor het eerst een inheems gewas: maralfafa. Dat lijkt wel wat op suikerriet, veel gewas en veel eiwit. Maar het geeft wel problemen, vooral door ontbrekende mechanisatie.

Om in de droge periode voldoende ruwvoer te hebben, dus productiebehoud en minder problemen met de zuurtegraad van de melk, telen we mais, sorghum en dit jaar voor het eerst maralfalfa. Mais en sorghum zullen bij de meesten wel bekend zijn, maralfalfa waarschijnlijk niet. Het is een van oorsprong Colombiaanse plant die heel veel eiwit (bij goede omstandigheden 18-20%) heeft. Als je er overheen kijkt, is het een zee van groen blad. Dat verklaart ook de naam, mar is zee in het Spaans. De opbrengst is enorm. Onder goede omstandigheden oogst je zo maar 250 tot 300 ton per hectare in een jaar, in vijf oogsten.
Maralfalfa lijkt absoluut niet op alfalfa (luzerne). Het lijkt erg veel op suikerriet: een heel lange stengel met lange bladeren eraan. Mijn maat Hans en ik hebben allebei onze bedenkingen erbij. Als het ongelofelijk lijkt, is het ook vaak zo! Maar we wilden het gewas wel een keer proberen.

Tot nu toe hebben we nog geen representatieve resultaten over opbrengsten en kwaliteit. Maar ondanks dat we in een droge hoek van Bolivia zitten, blijft de plant groen en komt ze weer keurig op nadat hij geoogst is. Bij ons zal hij echter nooit de 200 ton per hectare halen. We kunnen namelijk niet beregenen en deze plant moet eigenlijk elke week beregend of bevloeid worden. Desondanks hebben we bij de laatste oogst besloten drie rijen te laten staan om te gebruiken om het areaal uit te breiden.
Dat uitbreiden van het areaal is erg arbeidsintensief. Je moet de stengel afhakken met een machete en in een gleuf in de grond leggen. Het beste is om te werken met 100 procent overlap om een goede, dichte opkomst te krijgen. De plant gaat vijf tot acht jaar mee.

Hoezo loonwerkers?

Toen de mais en de sorghum een maand in de grond zat, zijn we op zoek gegaan naar een bedrijf dat het voor ons wilde hakselen. Hans had me al gewaarschuwd dat dat moeilijk zou worden. Ik had echter verschillende boeren zien rijden met een eenrijige hakselaar achter de trekker met een kar daarachter. Dat levert echter geen echt goed gehakseld product op, het is dan meer een gescheurd product. Ook zijn die karren lastig leeg te maken, want er zit niks mechanisch op.
Op de televisie had ik reclame gezien van een loonbedrijf met goed materiaal, dus ik was er niet zo bang voor. Dat loonbedrijf dus maar eens gebeld. Na een minuut wist ik genoeg. Zij bepalen wanneer er gehakseld gaat worden en je moet een minimale oppervlakte hebben van 100 hectare, dat mag ook met buren zijn. Dan hebben wij toch al gauw 20 tot 25 buren nodig. Wij hadden afgelopen jaar ongeveer 4 hectare aan hakselgewassen staan.

Andere boer helpt ons uit de brand

Toch maar op zoek naar een boer die het doet met een eenrijer. Dat viel lelijk tegen. Eigenlijk allemaal hetzelfde antwoord: ‘nee’. De meesten omdat het een oude machine was en dat ze niet wilden dat die bij ons kapot ging. Uiteindelijk heb ik nog met Hans overwogen om een elektrisch aangedreven hakselaar te kopen en de planten met machete om te hakken en met een wagen en een aantal mensen van het land naar de boerderij te brengen om daar te hakselen. Uiteindelijk wilde toch een boer voor ons hakselen, maar ook hij zei er duidelijk bij dat het een vriendendienst was en dat we zelf een hakselaar moesten kopen voor de toekomst. Dat hadden we trouwens toch al min of meer besloten.

Hakselen op zijn Boliviaans betekent: wachten!

Het hakselen is uiteindelijk veel te laat gebeurd. De mais was geel en hard en de maralfalfa veel te lang, wat betekent dat het eiwit eruit is. Zelfs op de afgesproken dag ging het nog moeilijk. Om 9 uur zou de boer op ons bedrijf beginnen. We kwamen vanuit de stad bij de boer langs en draaiden om 8 uur zijn erf op: geen activiteit. Uiteindelijk vonden we de manager en die beweerde dat ze de trekkers op het tweede bedrijf aan het tanken waren en dat ze zo op weg zouden gaan.
Het is van daar nog ongeveer 15 minuten met de auto naar ons bedrijf. Zo rond de middag kwamen ze aan. Na veel geouwehoer - de silagekar moest opgeknapt worden, de hakselaar moest opgelapt worden, de trekpennen pasten niet - ging het hakselen uiteindelijk net voor het begon te miezeren om 15 uur. Een uur later was de eerste kar vol en direct kwam de vraag of ze er niet mee konden stoppen want het regende ‘en dat is ook heel slecht voor de silage’. Nou dat kon dus echt niet, gewoon doorgaan.

Die dag nog zijn nog twee karren gehakseld, de volgende dag een stuk of vijf en toen ging de hakselaar voor de eerste keer stuk. Hakselmessen afgebroken, bij de Mennonieten laten repareren en twee dagen later weer aan het hakselen. Na een tijdje hakselen waren de lagers kapot en de V-snaren haast afgescheurd. Toen moest de machine naar huis. Het lukte ons niet om hem op het erf te houden en de hakselaar is niet weer terug gekomen.
Gelukkig hebben ze nog wel voordat ze weg gingen de bult nog even goed aangereden. De sorghum en de maralfalfa waren toen allemaal gehakseld. Het grootste deel van de mais echter niet. Van ongeveer 1 hectare hebben we drie weken later de maiskolven uitgehaald voor de varkens.

Kaf voeren aan de koeien

We hebben inmiddels gevoerd van de silage. Ondanks dat er erg veel ruwe celstof in zit, nemen de koeien het goed op. De zuurgraad van de melk verandert echter nauwelijks en ook de productie is niet of nauwelijks toegenomen. Hadden we geen silage gehad, dan zouden we deze winter wel grote problemen hebben. Begin november is het pas weer gaan regenen.

Wij hebben geluk gehad, want eigenlijk alleen bij ons in de regio is regen van betekenis gevallen. Daarvoor is het zeven maanden droog geweest. In het zuiden zijn door de droogte dan ook erg veel dieren dood gegaan. Ik ben er niet geweest, maar een Mennoniet vertelde mij in september dat de koeien in het zuiden van de kolonie moeten grazen op net zo’n veld als waar hij toen stond, en hij stond op een hoop metselzand.
Een paar dagen geleden was ik bij dezelfde Mennoniet om iets te laten repareren. Hij moest die middag kaf van rijst malen. Dat kaf dient normaal als strooisel voor de kippen, maar nu was het ruwvoer voor de koeien. Op mijn vraag hoe hij verwachtte daarvan te kunnen melken, antwoordde hij, lachend als een boer met kiespijn: ‘Wat moet ik dan, wij Mennonieten doen het nu allemaal’.

Groeten, Geert, Bolivia

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    frans kuijpers

    hallo
    ik weet niet of u bij macht bent om een nieuwe hakselaar te kopen want er worden in geldrop bij kuhn nog nieuwe gemaakt en dan kun je ook zelf eventueel nog wat loonwerk doen

  • no-profile-image

    Piet Slingerland

    Hallo Geert, ik begrijp dat het allemaal niet zo eenvoudig is. Maar maak je geen zorgen het komt allemaal goed, je hebt doorzettingsvermogen en pioniersgeest!!!... Op die peilers kan je bouwen!!!... Bedankt voor je mooie en uitvoerige blog en succes toegewenst!!!... Groeten uit midden-Europa.

  • no-profile-image

    Bert

    Hoi Geert. Hele blog met uitleg van je nieuw gewas. dus dat moet je planten om er meer te krijgen.en je mais ja ziet uit als of je hakselaar maar 1 mes er in had.Maar als je koeien het goed opnemen dan is het al goed. zeker kijken voor eigen hakselaar die echt hakselt en je buurman er nog wat mee kan helpen.nou dan hopen op genoeg regen de zomer en je kunt weer voor uit.Succes en zet ze op in het nieuwe jaar.

  • no-profile-image

    Geert

    We hebben inmiddels een 2e hands zelfrijdende hakselaar gekocht en die is net uit de duane. Hij staat samen met andere machines bij de mennonieten om het allemaal weer in elkaar te zetten. Het is nou inderdaad hopen op regen, de gewassen zitten in de grond maar het blijft erg droog. Tot nog toe hebben wij voor de mais en sorghum genoeg regen maar er zijn al boeren die hun mais laten beweiden of veel te vroeg hakselen omdat er geen kolf in komt, die hebben het 1 tot 1,5 maand eerder gezaaid dan ons. De maralfalfa die we gepoot hebben kan voorlopig nog even zonder water omdat er een hele stengel onder aanzit die het plantje helpt overleven. Er zijn mensen die beweren dat januari en februari nat worden, ik geloof die mensen voorlopig maar.

  • no-profile-image

    Wibo

    Hallo Geert, wat een fantastisch verhaal en zeker een interessant gewas. Weet jij ook of dit gewas onder Hollandse weersinvloeden kan groeien? Of weet jij of er al iemand hiermee bezig is? Ik zie zeer veel potentie hiervoor. Is het mogelijk om wat monstermateriaal naar mij toe te sturen?

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.