Boerenblog

1748 x bekeken 25 reacties

Onthoornen op zijn middeleeuws

Waarom modern doen als het prehistorisch kan? Ik mocht kalveren onthoornen met een bout uit de late middeleeuwen.

‘Het is een grapje, dit kan niet waar zijn’. Dat waren de eerste gedachten die in me opkwamen bij het zien van de onthoornbout. Zoals ik al eerder schreef, heb ik al in geen maanden kalfjes onthoornd: verdovingsmiddelen worden hier gewoon afgegeven en (bijna) iedereen onthoornt dus zelf de kalfjes. Vandaag had ik echter een klant die vroeg of ik haar wilde helpen. Natuurlijk wilde ik dat. Op dat moment wist ik echter nog niet dat een van de kalveren buiten los in de wei liep en dat de onthoornbout bovendien uit 1721 kwam...

Oeroude onthoornbout op gas

Na enige twijfel begreep ik dat ik inderdaad te maken had met een originele onthoornbout op gas. Stekkers zijn hier toch ook al een tijdje geleden uitgevonden, maar blijkbaar nog niet doorgedrongen tot het Engelse platteland. Nu ben ik nooit een liefhebber van kamperen geweest en koken op een gasstel vind ik een verschrikking, dus onthoornen met een gasfles leek me ook niet het toppunt van genoegen. En dat was geen klein gasreservoir, nee, de bout was verbonden met een gasfles met een inhoud van 15 liter. Gelukkig was hij vrouw- (en blond-)vriendelijk in gebruik: gaskraan opendraaien, vlammetje erbij en na vijf minuten was de bout warm genoeg.

Onthoornen op gas niet erg praktisch

Heel praktisch is het onthoornen op gas echter niet: de vlammen vliegen de bout uit en over het algemeen bevinden kalveren zich in het stro. De combinatie stro en vlammen, ik weet het niet, maar daar word ik redelijk nerveus van. Ik was er dan ook nog niet helemaal uit hoe ik dat ging doen. Ik moest twee kalveren onthoornen en de regelknop was zo ingesteld dat ik of vlammen had of geen vlammen (oftewel: uit en dus afkoelen). Dat betekende dus tussendoor opwarmen, want ik durfde echt geen vlammende bout te gebruiken om de hoorns te verwijderen.

Kalf vangen in de sneeuw

So far, so good. De bout brandde vrolijk, vlammen flikkerden op en de sfeer was goed. Omdat onze praktijk onderdeel is van de diergeneeskundige faculteit in Londen, heb ik altijd studenten mee. Daar was ik zelden zo blij mee als op dit moment: kalf nummer 2 moest namelijk nog gevangen worden. Met twee studenten tot aan hun knieën in de sneeuw, een eigenaar die aanwijzingen schreeuwde en ik, die ondertussen met een schuin oog naar mijn vlammende bout keek om te zien of geen brand ontstond, was het wonder na 25 minuten geschied: het kalf was gevangen. Het onthoornen was daarna een kleine moeite. De gasfles kon de auto weer in. Waarom modern doen als het prehistorisch kan?!

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Vera

    Hoi Susanne, inderdaad prehistorisch! In het dorp in Noorwegen waar ik gewoond heb, onthoornen de veeartsen met een heteluchtbrander. Net zo'n ding als waar je oude verflagen mee van de muren brandt! Op zich heb ik daar weinig moeite mee, mits men het ding op het hoornknobbeltje houdt, en niet het kalf met hele kraters achterlaat. Afhankelijk van de techniek van de veearts (en zijn humeur :0( gebeurde het dat er teveel huid verbrand werd, met als gevolg nare ontstekingen en zieke kalveren.

  • no-profile-image

    Bert

    Hoi Susanne is zeker niet iets waar je echt vrolijk van word om het zo te moeten doen. Link voor kalf en de schuur en je zelf.Hier doen ze pasta als ze het doen maar dat is ook een iets van echt niks. lange pijn voor kalf en risico voor je ogen.Ik help hun als ze willen aan een goede elektriciteit werkende apparaat en gebruik het bij in het dorpje als ze me vragen.Eeen gezond en plezierig nieuw jaar met veel lol gewenst van uit Kaz

  • no-profile-image

    bison rancher

    Onthoornen is by itself een barbaarse praktijk ongeacht hoe je het doet.Persoonlijk ben ik er fel op tegen,er is echt geen goeie reden voor,vroeger werd het ook niet gedaan.Ik ben er mee gestopt.
    Ik spreek uit ervaring,ik heb vele honderden onthoornd in mijn leven Pijnloos onthoornen bestaat niet.
    Als je het dan toch moet doen kan het beter gebeuren met een onthoorn tang zoals wij in North America gebruiken,die schept de horn stomp er clean uit in a split second,en niet het kalf te folteren met de gas of electrisch bout of een heet brand ijzer.
    Een brandwond doet altijd veel langer zeer dan een snij wond en verdoven slijt snel af,en de pijn komt terug.

    my 2 cent

  • no-profile-image

    Suzanne Dorresteijn

    Beste Bison rancher,

    ik ben ook geen fan van onthoornen, laten we dat voorop stellen. Ik probeer al tijden boeren te overtuigen om op zijn minst een langwerkende pijnstiller bij te spuiten tegen de napijn, als de verdoving is uitgewerkt. Ik heb goede hoop dat dit over niet al te lange tijd de normaalste zaak van de wereld is en dat werkt op zijn minst verlichtend. Dat onthoornen niet nodig is, kan ik helaas niet beamen: alleen al in de afgelopen 2 maanden heb ik 2 koeien moeten euthanaseren die zodanig verwond waren (in het oog gestoken met hoorn van de buurvrouw, waarna dit is gaan ontsteken en uitbreiden naar de oogkas. Bij beide koeien was er een krater met een diameter van 25-30cm ontstaan in/rondom het oog en de pijn was ondraaglijk). En ja, in het wild gaat het prima maar helaas gebeuren er in ligboxenstallen teveel ongelukken waarbij hoorns betrokken zijn. Het is helaas niet anders momenteel...

  • no-profile-image

    Bert

    BISON RANCHER, CANADA.Waar en hoe kan ik er aan komen en hoe werkt dat.Ik ben altijd in voor pijn te verkomen bij mens en dier.Je kan het aan Robert zeggen en die geeft het wel aan mij. mijn emai is geen geheim maar laten we het doen als Boerderij wil.Komend jaar hoop ik voor allemaal van blog Boerderij JUST FUN.
    van uit Kaz

  • no-profile-image

    Sd

    Hey Suus, wil je mijn kalfjes niet eens onthoornen? Mijn kalveren staan wel gewoon binnen, en ik heb ook nog eens elektriciteit! Succes he.

  • no-profile-image

    pieter p

    Hier in Frankrijk is ook zoiets te koop, maar een verdoving van de veearts is verplicht.
    http://www.vital-concept.com/ecorneur-hydraulique.html

  • no-profile-image

    Bison rancher

    Aan Bert @ Google ..UFA.com..,Ik kan je ook een pic sturen van zo'n ding als ik je email had,dan weet je hoe het eruit ziet.
    Aan Pieter P@Die hydr schaar hoort thuis in het museum voor martel werktuigen,Ik heb er ooit eens een gebouwd en ik vond dat ze vaak bij volwassen dieren de schedel kraken als de hoorn doorgeknipt word.Voor kalveren zijn ze veel te groot en dus geheel waardeloos.Voor pinken tot volwassen koeien gebruiken ze hier tegenwoordig een cirkel zaagblad op een aangepaste haakse slijptol,it werkt snel en doelmatig maar is ook niet pijnloos.

  • no-profile-image

    Bison rancher

    Aan suzanne@Ik weet wel dat in ligboxen stallen het een noodzaak is omdat de koeien eigenlijk veel te dicht op elkaar zitten.De scientists kunnen zoveel voor elkaar brengen tegenwoordig met DNA and genes
    Ik vraag me af waarom ze geen koeien proberen te fokken die van nature geen horens hebben(polled noemen ze dat hier) zoals black angus,(er zal zeker wel niet genoeg aan te verdienen zijn )

  • no-profile-image

    Bert

    Hoi BISON RANCHER. Stuur het naar Robert Boerderij en die geeft het aan me door.Zo is zijn blog regelgeving. Robert.Bodde@reedbusiness.nl
    Nou zo te zien zijn er nog al wat methoden om een kalf te onthoornen nooit geweten zoveel verschillende methoden.En Bison het moet toch echt gedaan worden als je een stal hebt met koeien.En zelfs hier in de velden zo als SUZANNE schrijft ook.Kom je koeien tegen met gaten in de huid en kop van ander mans hoorn.Is weinig tegen te doen als de dames zich in de haren hebben en baas willen zijn.Nou ja bij de manneks koeien zelde gedonder.
    Bert
    Kaz

  • no-profile-image

    Jeroen

    Waarom niet pasta gebruiken?
    Ik heb het net gekocht, moet het nog proberen, maar leek me beter, dan hoe ze nu doen(inmiddels al verandert) zonder verdoving (tegenwoordig met).

  • no-profile-image

    pieter p

    Zo'n hydro schaar gebruik ik zelf niet, ik vind het zelf ook niet zo kunnen. Wat wel goed is het onthoornapperaat die maar een sec. of 8 verhit wordt. Wordt dit bij kalveren gebruikt waar je net een klein knobbeltje voelt, dan werkt het perfect. Het laat bijna geen sporen na.
    http://www.vital-concept.com/batterie-ecorneur-supplementaire.html

  • no-profile-image

    Vera

    @Bison Rancher: Hoornloze melkkoeien hoeven niet gefokt te worden. Onder de NRF-populatie (Noors Roodvee) zijn veel koeien die het gen voor hoornloos dragen. Ook onder het Fleckvieh vind je stieren met het gen voor hoornloos.

  • no-profile-image

    Erwin

    Beste Jeroen,

    De pasta die jij gekocht hebt is een etsende stof die zich langzaam door de huid vreet. Net alsof er elke continue zoutzuur op je huid gesmeert wordt voor een aantal dagen tot weken. Is dat diervriendelijk?

  • no-profile-image

    Rozan

    hee Suus,

    Zal ik mijn fijne auv-reserveboutje maar meenemen in januari???

    Gelukkig nieuwjaar alvast en tot snel.

    x,
    Roos

  • no-profile-image

    bison rancher

    Aan Vera@Dat sommige noorse roodbonte en Flekvie hoornloos zijn helpt dus niet zoveel as the meeste boeren alleen die verekte graten pakhuizen "holstein friesians" willen houden.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Erwin, ik had het nog niet echt na gekeken,dus ook nog niet gebruikt, maar als ik dit zo lees moet dat ook maar niet.
    ik heb verdoving besteld en gekregen, dus nu met verdoving werken is iedergeval weer wat positiever dan zonder.

  • no-profile-image

    Maaike

    Erwin; hoe kom jij aan die info? Vind het een eng verhaal. Wij gebruiken namelijk pasta en als ik naar de kalveren kijk zie ik dat het maximaal 3 minuten raar is maar daarna rennen en spelen ze weer als ervoor, ik zie nooit dat ze ergens last van hebben. Maar als het waar is wat jij zegt moeten we direct op een ander systeem overschakelen! (Oh jek, en ik was juist zo blij dat we de arme drommels niet in een kooi vast hoefden te zetten, met "enge" veeartsen die prikken en anderen ongein......... Waarbij eng dus in de zin van een vreemde dicht in de buurt; chapeau voor onze veeartsen hoor!)

  • no-profile-image

    Maaike

    Ik blondje heb even bij mijn boer nagevraagd: etsend wist hij (logisch; de kern van de hoorngroei moet stilgelegd worden dus de pasta moet door de huid heendringen) maar hij heeft het zelf wel eens per ongeluk op zijn arm gekregen en het brandde even alsof je jeuk hebt maar geen langdurige pijn of brandplekken.
    Niet dat ik je wil tegenspreken, ben nog steeds benieuwd naar het hoe en wat, ben alleen op zoek naar de kalfvriendelijkste methode. (zoals iedereen)

  • no-profile-image

    Bison rancher

    Aan Bert kaz@ Bert,google "barnes dehorner" (pics).Te koop via "stone manufacturing" Kansas City.

  • no-profile-image

    Erwin

    Onderstaande waarschuwing komt rechtstreeks van de producent: http://www.drugs.com/vet/dehorning-paste-can.html

    Warning
    This product is a form of caustic. Apply only with a wood applicator and as directed. Keep jar capped and store in a safe place. KEEP OUT OF CHILDREN’S REACH. Do not ingest. Avoid contact with eyes or skin.
    First Aid
    External
    Flood with water, then wash with vinegar.
    Internal
    Give vinegar or juice of lemon, grapefruit or orange copiously. Follow with olive oil.
    Eyes
    Wash out with 5% boric acid solution.

    Gezien het feit dat deze gel aangebracht moet worden met een houten spatel ter bescherming van degene die het aanbrengt, is al een teken aan de wand. De lijst met volgende waarschuwingen en behandeladviezen doen sterk vermoeden dat deze pasta niet bepaalt vriendelijk is....

    Onderstaande link bevat een samenvatting van een vergelijkend onderzoek naar onthoornen met een hete bout en het gebruik van onthoorn pasta. http://www.organicagcentre.ca/Docs/AnimalWelfare/ubc_caustic_paste.pdf

    Bij dit onderzoek moet mijn inziens echter wel de aantekening gemaakt worden dat in de praktijk geen enkele veehouder de pasta aanbrengt bij gesedeerde en locaal verdoofde kalveren. De conclusie die in dit onderzoek getrokken wordt, is wat mij betreft dan ook niet te vertalen naar de praktijk. Pas wanneer beide methoden vergeleken worden onder praktijk omstandigheden kan ik me scharen achter de conclusies.

  • no-profile-image

    Erwin

    Nu zonder de betreffende links tbv de leesbaarheid!

    Onderstaande waarschuwing komt rechtstreeks van de producent:

    Warning
    This product is a form of caustic. Apply only with a wood applicator and as directed. Keep jar capped and store in a safe place. KEEP OUT OF CHILDREN’S REACH. Do not ingest. Avoid contact with eyes or skin.
    First Aid
    External
    Flood with water, then wash with vinegar.
    Internal
    Give vinegar or juice of lemon, grapefruit or orange copiously. Follow with olive oil.
    Eyes
    Wash out with 5% boric acid solution.

    Gezien het feit dat deze gel aangebracht moet worden met een houten spatel ter bescherming van degene die het aanbrengt, is al een teken aan de wand. De lijst met volgende waarschuwingen en behandeladviezen doen sterk vermoeden dat deze pasta niet bepaalt vriendelijk is....

    Onderstaande link bevat een samenvatting van een vergelijkend onderzoek naar onthoornen met een hete bout en het gebruik van onthoorn pasta.

    Bij dit onderzoek moet mijn inziens echter wel de aantekening gemaakt worden dat in de praktijk geen enkele veehouder de pasta aanbrengt bij gesedeerde en locaal verdoofde kalveren. De conclusie die in dit onderzoek getrokken wordt, is wat mij betreft dan ook niet te vertalen naar de praktijk. Pas wanneer beide methoden vergeleken worden onder praktijk omstandigheden kan ik me scharen achter de conclusies.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Dus is pasta voor mij toch beter.
    Heb verdoving liggen op het bedrijf, volgende week 1 of 2 proberen en zien of het beter is.

  • no-profile-image

    Maaike

    Mee eens wat mij betreft maar je hebt gelijk over de verdoving.
    De to-do list voor als je het goedje hebt ingenomen vind je op meerdere verpakkingen (je moet ook geen thinner drinken bijvoorbeeld) en het is logisch dat je het met een spateltje moet aanbrengen; als je het in de buurt van je nagel op je vingers krijgt, stopt die met groeien -> daar is het spul voor bedoeld. Je zet die bout toch ook niet op je vingers?
    Blijft bij mij toch wel de vraag waarom pasta in NL verboden is?
    Dus er zal toch nog een addertje zijn?

  • no-profile-image

    Meie

    He Suzanne,
    misschien een schrale troost, maar hier in Denemarken (dat voor mij verder toch wel het toppunt van moderniteit is) rijden we ook standaard rond met gasflessen. Deze geven een steekvlam van bijna een meter en onthoornen gebeurt met losse brandijzers, wat vlammen en enorme rookwolken geeft. Ik had precies dezelfde twijfels en ben gelijk achter zo'n draagbare bout aangegaan zonder snoer met hervulbaar gaspatroon, maar dit bleek toch behoorlijk wat duurder en ik moet zeggen: het went. Officieel moeten we wel als bescherming een gezichtsbedekkend gasmasker dragen, wat mij meer aan een expeditie op de maan doet denken (een manier om het spannend te houden ofzo?), maar gelukkig onthoornen de meeste boeren zelf en hoeven wij alleen de kalveren plat te spuiten en te verdoven.
    Leuk om je verhalen te lezen, succes daar!

Laad alle reacties (21)

Of registreer je om te kunnen reageren.