Redactieblog

233 x bekeken

Nulrisico bestaat niet in het ondernemersschap

Morgen precies een jaar geleden kregen Jeannette en Jan van de Ven uit Oirschot te horen dat hun melkgeitenbedrijf besmet was met Q-koorts. Alle drachtige geiten werden geruimd. Het Agrarisch Dagblad volgde Van de Ven in haar bestuurswerk als voorzitter van de vakgroep melkgeitenhouderij van LTO en bij de ontwikkelingen op hun bedrijf. Vandaag wordt de serie van 36 afleveringen afgesloten.

17 december staat bij de familie Van de Ven in het geheugen gegrift. Het is de datum waarop hun bedrijf besmet werd verklaard met Q-koorts. “Nu we een jaar verder zijn komen alle herinneringen weer boven. De avond in Wijchen waarop Gerda Verburg de maatregelen aankondigde. Dat was al vreselijk. De volgende dag kregen we zelf te horen dat ook ons bedrijf besmet was. Dan valt het kwartje van de maatregelen nóg harder”, kijkt Van de Ven terug.

In januari volgde de ruiming van de drachtige geiten. “Je geeft de regie van je bedrijf over aan anderen, die iets met je geiten gaan doen wat je helemaal niet wilt. Dat is heel moeilijk”, zegt Van de Ven. Een zeer intensief traject van vergaderen met leden, lobbyen met de politiek en gesprekken op het ministerie volgde. Als bestuurder is het dossier Q-koorts voor Van de Ven nu vrijwel klaar. “We hebben eruit gehaald wat kon. Het fokverbod is deels opgeheven en de maatregelen voor nieuwe gevallen zijn versoepeld. We kunnen de lobby op punten en komma’s voortzetten, maar dat kost heel veel energie en de kans dat het wat oplevert is klein. We kunnen ons beter richten op de toekomst”, zegt Van de Ven.

Q-koorts speelt voor Van de Ven als mens en als ondernemer nog dagelijks een heel belangrijke rol. “Het moment dat we besmet werden verklaard en de ruimingen vergeet je nooit meer.” Op het bedrijf zijn de gevolgen nog dagelijks zichtbaar. “We melken nu nog duizend geiten. Normaal zijn dat er 1500. Sommige dieren zijn door duurmelken al drie jaar in productie. Je merkt dat deze geiten het in de winter moeilijk krijgen. De melkproductie daalt en je weet dat dit niet meer terug zal komen. Door fokverbod moeten deze dieren vervangen worden.”

Deze week worden 180 jonge lammeren geslacht omdat Van de Ven niet meer met ze mag fokken. “Ze zijn voor 1 juli 2009 geboren. Door de gedeeltelijke opheffing van het fokverbod mogen we met 180 andere lammeren, die na 1 juli zijn geboren, wel verder. Dat is heel fijn. Daarmee kunnen we onze eigen foklijnen toch deels voortzetten.” Ook de eerste tweehonderd aangekochte jonge dieren bevolken de stallen in op De 4 Vennekeshoeve in Oirschot. “De eerste zijn gedekt. In het voorjaar komen ook nog 600 nuchtere lammeren die we gekocht hebben. Hopelijk zijn we dan in 2012 weer op volle sterkte”, zegt Van de Ven.

De bestuurder merkt dat de verschillen tussen getroffen bedrijven en vrije bedrijven groter wordt. “Tijdens de crisis was er veel saamhorigheid. Iedereen leefde mee met besmette bedrijven en de vrije bedrijven zaten in grote spanning of ze ook besmet zouden worden verklaard. Nu zie je dat vrije bedrijven weer verder ondernemen. Voor besmette bedrijven begint het eigenlijk nu pas. Ze staan economisch op een achterstand. Veel bedrijven zijn bezig de vergoeding van de geruimde geiten op te souperen. Ze hebben onderbezetting in de stal, waardoor ze minder verdienen. Het duurt een paar jaar voordat ze weer op sterkte zijn.” Van de Ven schatte eerder dat eenderde van de geitenhouders de komende jaren zou stoppen. “Ik denk dat dit minder zal zijn, mede door het deels opheffen van het fokverbod.”

Het verschil tussen besmette en vrije bedrijven is niet alleen economisch. ‘Besmette bedrijven zijn meer betrokken bij de maatschappelijke discussie over Q-koorts en de toekomst van de sector. Er is ook nog veel emotie. Dat zie je op ledenvergaderingen. Er blijven vragen liggen, die nooit beantwoord zullen worden. Denk maar aan vragen of de ruimingen zinvol zin geweest en of de hele crisis te voorkomen was.”

Door Q-koorts is Van de Ven wel anders naar zaken gaan kijken. “Je kan als ondernemer wel willen dat je alles onder controle hebt, maar dat heb je nooit. Wij dachten dat we alles op orde hadden: welzijn, duurzaamheid, economisch, diergezondheid. En dan toch wordt je besmet verklaard. Daardoor voel je je als ondernemer heel kwetsbaar. Je zet je maximaal in om het goed te doen, en dan wordt je afgerekend op iets waar je geen grip op hebt. Natuurlijk moet je het maximale blijven doen om het zo goed mogelijk te doen. Maar een nulrisico heb je niet.”

“Q-koorts is verschrikkelijk en het is onomkeerbaar. Dat staat vast. Maar we moeten als geitensector wel tot de conclusie komen dat het niet aan ons lag. We konden er niet in sturen. Toen de problemen er waren hebben we er zelf alles aan gedaan om het probleem op te lossen. We kunnen er veel lessen uit leren, maar nu is het tijd om door te gaan naar de toekomst. Een bedrijf kun je niet runnen met 100 procent garantie. Maar je kunt het wel zo goed mogelijk doen en je daarbij vooral richten op zaken waar je wel grip op hebt”, besluit Van de Ven.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.