83 x bekeken

Ciolos versterkt positie van producent buiten coöperatie

Melkveehouders moeten zichzelf beter kunnen verweren tegen de machtige industrie. De Europese Commissie publiceerde daartoe donderdag een maatregelenpakket. Kern van de voorstellen is dat producenten die niet lid zijn van een coöperatie de ruimte krijgen collectief afspraken te maken met afnemers.

De crisis in de zuivelsector bezorgt de Europese Commissie en de 27 landbouwbewindslieden nu al twee jaar flinke kopzorgen. Want hoe kan deze noodlijdende branche steun worden geboden zonder de regels van de interne markt te overtreden, het gelijke speelveld te waarborgen en andere spelers in de keten niet te veel te benadelen?

Donderdag publiceerde commissaris Dacian Ciolos zijn antwoord op die vraag in de vorm van een maatregelenpakket dat na goedkeuring door raad en parlement tot 2020 moet gelden.
De Commissie stelt, in navolging van een rapport van hoge Europese ambtenaren (de zogeheten High Level Group), dat het grootste probleem voor de sector is dat producenten over onvoldoende onderhandelingsmacht beschikken. Om daar wat aan te doen maakt Ciolos het mogelijk dat melkveehouders zich verenigen in producentenorganisaties om zodoende tegenwicht te kunnen bieden aan afnemers.

Deze organisaties mogen (overigens net als individuele melkveehouders) leveringscontracten afsluiten met voorwaarden over onder meer prijs en volume. Tot nu toe stond mededingingswetgeving dat in de weg. Lidstaten mogen zelf bepalen of zij het gebruik van contracten verplicht stellen; Nederland doet dat niet.

Aan die mogelijkheid tot vereniging zijn wel grenzen gesteld. Op deze manier mag maximaal 3,5 procent van de Europese en 33 procent van de nationale productie worden verhandeld.

Aanvankelijk dacht Ciolos nog aan 75 procent per lidstaat. Hij vermoedt dat een dergelijk hoog percentage echter niet nodig is, omdat in de meeste landen het marktaandeel van de coöperaties ruim boven de 20 procent ligt. De eurocommissaris denkt dat er op deze wijze per lidstaat ruimte is voor drie tot vier grote producentenorganisaties.

Daarnaast wordt de rol van ketenorganisaties versterkt. Die moeten zorgen voor meer transparantie door de publicatie van statistische gegevens over prijzen, volumes en de duur van contracten. Zij kunnen ook taken op het gebied van reclame en onderzoek op zich nemen.

Al deze maatregelen tezamen vormen volgens Ciolos ’een significante stap’. Hij denkt dat die tot 2020 nodig is om de sector te laten wennen aan een markt zonder quotering. Daarna kunnen de verruimingen worden ingetrokken, stelt hij. In de tussentijd, in 2014 en opnieuw in 2018, moet het effect ervan worden geëvalueerd.

Of registreer je om te kunnen reageren.