Nieuwe ontwikkelingen blauwtongregels

Rond blauwtong stelt de overheid beperkende maatregelen in. Deze worden ingesteld, aangescherpt en versoepeld. Deze waren al terug te vinden onder bijvoorbeeld het kopje 'regelgeving' en 'laatste nieuws', maar vanaf 2009 vindt u hier een overzicht met de laatste wijzigingen in de regels.
Lees meer »

Nieuw type blauwtong in Nederland

Blauwtong is er in verschillende varianten. Daarvan kwam tot dan toe alleen Serotype 8 in Nederland voor. Terwijl de komst van type 1 vanuit Frankrijk niet onmogelijk werd geacht, is het type 6 die de twijfelachtige eer behaalt van het tweede blauwtongtype in Nederland te zijn.
Op 25 oktober 2008 wordt bekend dat vier bedrijven in het oosten van Nederland besmet zijn met deze nieuwe variant. Het gaat om bedrijven in Luttenberg, Barchem, Heeten en in Oldenzaal. De vonst is verrassend en komt geheel onverwacht, want dit type komt eigenlijk alleen in Midden-Amerika en Afrika voor.
Lees meer »

Blauwtong is een virusziekte

Blauwtong is een ziekte die veroorzaakt wordt door een virus. Hoewel alle herkauwers drager kunnen zijn van deze ziekteverwekker, worden ze er niet allemaal even ziek van. Schapen kunnen er flink ziek van worden en er zelfs aan doodgaan. Dat is bij ongeveer 10 tot 30 procent van de zieke dieren het geval. De sterfte is niet heel acuut. Het duurt minstens acht dagen voor een ziek dier bezwijkt. Het bijzondere van deze uitbraak is dat ook koeien ziek worden. Wetenschappers zijn daarvan geschrokken.

De rest herstelt na lange tijd. Er kunnen weken of zelfs maanden overheen gaan. Dieren die het overleven hebben echter blijvend een groeiachterstand en verminderde vruchtbaarheid. Het virus is in het herstelde dier nog enkele maanden aantoonbaar in het bloed.

Virus kan jaren overleven

Het virus dat blauwtong veroorzaakt behoort tot de dsRNA-virussen. Ze heten zo omdat het erfelijke materiaal van deze virussen bestaat uit RNA. Dat is een Engelse afkorting voor Ribo Nucleic Acid ofwel Ribonucleinezuur.
RNA speelt een belangrijke rol in de aanmaak van eiwitten in de cel. Om zich te vermenigvuldigen moet een RNA-virus naast zijn eigen RNA ook bouwstenen van de gastheer krijgen. Zonder gastheer, is zo’n virus niets en gaat dood.
Overigens is het niet zo dat het virus direct doodgaat als ook de gastheer sterft. Het blauwtong virus kan het lang uithouden zolang er eiwitten beschikbaar zijn maar hoe lang precies is op dit moment niet duidelijk. In bloed dat in het laboratorium onstolbaar is gemaakt, kan het echter jarenlang in leven blijven!

De OIE gaat ervan uit dat het virus 100 dagen in levende runderen en 60 dagen in levende schapen overleeft. Na deze periode zijn de dieren niet langer virulent/besmettelijk. Echter, er is Australisch onderzoek dat uitwijst dat de besmettelijke periode langer is. Er is dus veel onduidelijkheid over.

De structuur van het blauwtongvirus bestaat uit twee in elkaar gedraaide strengen erfelijk materiaal. Zo’n dubbele streng heet ook wel een dubbele helix. Een dubbele helix is kenmerkend voor virussen. Erfelijk materiaal van andere levende organismen heeft zelden deze structuur.
Van het blauwtong virus komen de typen 1, 2, 4, 9 en 16 voor. Vermoedelijk gaat het in Nederland om type twee. In Spanje kan een ander type heersen dan momenteel in Nederland. De verschijnselen zijn echter gelijk.

Incubatietijd tot 20 dagen

De incubatietijd, dat wil zeggen de tijd tussen de besmetting en het optreden van ziekteverschijnselen, ligt tussen de vijf en 20 dagen. De ziekte is een zogenaamde vectorziekte, dat wil zeggen dat het virus voor de verspreiding afhankelijk is van insecten. Bekende andere vectorziekten zijn gele koorts, malaria en knokkelkoorts. Daar kunnen mensen juist heel ziek van worden.

Bij blauwtong gaat de verspreiding specifiek via stekende stekende insecten. Er zijn aanwijzingen dat besmetting ook kan via sperma en embryo’s maar dit is nog niet helemaal duidelijk. Ongeboren vruchten kunnen de besmetting oplopen van hun moeder en dus al besmet ter wereld komen. Ook via bloedtransfusies zou het virus over kunnen gaan.

Antibiotica helpen niet

Dieren met blauwtong zijn niet gebaat bij antibiotica. Dat is niet specifiek voor blauwtong, geen enkel virus is gevoelig voor antibiotica. Bacteriën wel. Dat is de reden waarom bij virale infecties toch wel antibiotica worden voorgeschreven omdat het één vaak gepaard gaat met het ander. De verminderde weerstand die het virus veroorzaakt, geeft bacterien namelijk een kans hun slag te slaan. De zogenaamde secundaire infecties die dan ontstaan, zijn wel te bestrijden met antibiotica.

Preventief gezonde dieren ruimen om het blauwtong-virus de wind uit de zeilen te nemen, haalt eveneens weinig uit. Immers, niet de dieren zelf zorgen voor de besmetting maar de knutten. Bij bestrijding is het dus zaak die te bestrijden maar dat is niet eenvoudig.
Het vlees van besmette en/of zieke dieren is overigens gewoon te eten. Mensen krijgen er niets van.

Het testen van herkauwers of ze het virus hebben gaat via serologie (bloedonderzoek). De test is tweedelig: een deel is een zogenoemde PCR die het virus zelf opspoort. Het andere deel van de test is een ELISA die antilichamen tegen het virus aantoont. Uitgangspunt bij de bestrijding van het virus is dat het virus wel vermeert in de volwassen knutten maar niet in de eitjes en de larven van de knut. Die larve is ongeveer een halfjaar lang larve (overwintert in de bodem) en komt dus niet als besmette mug straks weer boven de grond. De herstart van het knutjes-seizoen is rond eind maart.

Bestrijding van knutten

Het overzicht bestrijdingsmiddelen geeft inzicht in de insecticiden die in Nederland worden geadviseerd om dieren en dierverblijven mee te behandelen. Het gaat hierbij specifiek om middelen die gebruikt mogen worden om de insecten die blauwtong overdragen te weren. De lijst is niet uitputtend. Het overzicht is gebaseerd op advies van CIDC-Lelystad.

Eind augustus 2007 publiceert het ministerie van LNV een brochure over het behandelen van blauwtong. Het meest opmerkelijke aan de adviezen die zijn opgesteld door deskundigen van GD is dat deze begint met de conclusie dat de aandoening eigenlijk niet te behandelen is. De brochure biedt wel handreikingen om zieke dieren te behandelen.
(bron: Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)

Symptomen blauwtong

Het meest opvallende verschijnsel aan blauwtong is de blauwe verkleuring van de tong.
Lees meer over de verschijnselen »

De overbrenger

Blauwtong is een virusziekte die wordt overgebracht door kleine insekten. Het gaat niet om muggen, maar om knutten (Culicoides).
Lees meer over de knutten »

Regels rond blauwtong

Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit besloot 17 juli de versoepelingen voor blauwtong in te trekken. Na Duitsland en België bereikt de ziekte op 26 juli ook Nederland. De aandoening grijpt sneller en omvangrijker om zich heen dan in 2006. Het instellen en regelmatig uitbreiden van het 20-kilometergebied zijn het gevolg. Bij het 336e geval wordt heel Nederland tot 20-kilometergebied verklaard. Bij het 1.619e geval wordt de meldingsprocedure voor de aangifteplichtige ziekte vereenvoudigd.
Lees meer over de regelgeving »

Blauwtong voorkomen en bestrijden

Blauwtong is niet eenvoudig te bestrijden. Toch wacht de sector niet lijdzaam af. Er wordt gediscussieerd over preventieve maatregelen als enten en tankmelkonderzoek.
Lees meer deze preventieve maatregelen »

Meer informatie over blauwtong

Boerderij verzamelde een aantal links naar websites met informatie over blauwtong.

Bekijk de pagina met links »