Rundveehouderij

Achtergrond 4510 x bekeken 5 reacties

Doorzaaien grasland is rap terugverdiend

Graslandverbetering zou bij melkveehouders bovenaan het prioriteitenlijstje moeten staan. Want goed grasland geeft meer liters melk per koe.

“Als boer heb je een krachtvoerfabriek op je eigen land staan. Maak daar dan ook optimaal gebruik van.” Dat zegt Hendrik Nagelhoud, verkoopmanager bij DLF Zaden. Edward Ensing, productmanager grassen en inkuilmiddelen bij Barenbrug, stelt: “Met 57 VEM meer in het gras kun je jaarlijks 2.000 liter per koe meer melken. Een celwandgehalte van 480 en een eiwitpercentage van 16 à 18 zijn daarbij nodig.”

‘Als boer heb je een krachtvoerfabriek op je eigen land staan. Maak daar dan ook optimaal gebruik van’

Het wekt geen bevreemding dat Nagelhoud en Ensing pleiten voor regelmatig doorzaaien van grasland. Ze hebben een duidelijk commercieel belang. Maar ze zijn er niet bij gebaat om halve waarheden te verkondigen. Met prikkelende opmerkingen en praktische adviezen willen ze melkveehouders aan het denken zetten en hen bijpraten over het nut en de noodzaak van tijdig doorzaaien van grasland. Bij de ambitie om meer liters per koe te melken en een hoogwaardiger product van eigen land te halen hoort immers een up-to-date grassenbestand.

57 VEM geeft 2.000 liter extra melk. Daarvoor zijn een celwandgehalte van 480 en een eiwitpercentage van 16 tot 18 nodig.

De maanden augustus en september lenen zich over het algemeen het best voor het doorzaaien en herinzaaien van grasland. De bodem is dan vaak voldoende vochtig én is bovendien op temperatuur. Toch gebeurt het volgens Nagelhoud nog vaak dat loonwerkers in het vroege voorjaar doorzaaien. Dat verkleint de kans op succes, stelt hij. “De bodem is dan vaak nog te koud. Het effect van doorzaaien in het najaar is groter.” Het scheuren van grasland is aan strenge regels gebonden. Daardoor is herinzaaien in het najaar niet altijd haalbaar.

De maanden augustus en september lenen zich over het algemeen het best voor het doorzaaien en herinzaaien van grasland. - Foto: DLF
De maanden augustus en september lenen zich over het algemeen het best voor het doorzaaien en herinzaaien van grasland. - Foto: DLF

Onkruid en zwaar materieel nadelig op blijvend grasland

Ensing ziet de kwaliteit van blijvend grasland in Nederland achteruitgaan. Dat heeft volgens hem verschillende oorzaken. Het niet tijdig en goed herkennen van onkruiden en het gebruik van zware machines met een te hoge bandenspanning hebben volgens hem een groot negatief effect op de graslandkwaliteit.

Ook zijn graszoden wat hem betreft vaak te oud, waardoor de opbrengst niet meer optimaal is. “Op basis van het aantal verkochte zaden zien we dat grasland nu eens in de 14 jaar wordt vernieuwd. Nog niet zo lang geleden gebeurde dat iedere 8 tot 10 jaar”, aldus Ensing.

De voederwaarde van grasland wordt negatief beïnvloed door onkruidgrassen.

Het herkennen van onkruidgrassen is van belang. In augustus zakt de voederwaarde van onkruidgrassen onder de 800 VEM. Door droogte was het aandeel ruwbeemd, die ondiepe wortels heeft, niet te oogsten.

Een te hoog aandeel slechte grassen kan uiteindelijk leiden tot een flinke productiedaling. Het is van belang de verschillende soorten onkruidgrassen te herkennen, om vervolgens ook gericht actie te kunnen ondernemen. Onkruidgrassen als ruwbeemd, straatgras (tuintjesgras) en muur zijn goed te bestrijden met een wiedeg. “Ruwbeemd ziet er uit als Engels raaigras en wordt vaak niet herkend. Dat is echt een aandachtspunt. De voederwaarde van onkruidgrassen is beduidend lager. Wees daar bewust van”, zegt Ensing.

Een onkruidgras als kweek is vanwege de ondergrondse uitlopers niet te bestrijden. Het is dan ook zaak om deze soort eronder te houden. Dat kan bijvoorbeeld door jaarlijks kalk te strooien en de pH-waarde op peil te houden. “Met meer dan 20% kweek is herinzaaien onontkoombaar”, aldus Nagelhoud. Ook hij pleit ervoor op te passen met de inzet van zwaar materieel. Met grote shovels zijn de ronde balen weliswaar rap van het land, maar de schade die deze machines aan de bodem kunnen aanrichten, is vaak groter dan gedacht, zelfs als er geen spoorvorming zichtbaar is. Graswortels zijn gebaat bij lucht, vocht en mineralen. “Verdichte grond houdt lucht tegen, waardoor de plant in de stress raakt. Daardoor is herinzaai soms onontkoombaar”, zegt Nagelhoud.

Voor het doorzaaien en herinzaaien van grasland zijn talloze grasrassen en -mengsels beschikbaar. De keuze voor het te gebruiken grasmengsel hangt af van de situatie en de grondsoort. Daarbij is vooral het gebruikersdoel van belang. Wordt het grasland gemaaid, beweid, of gaat het om een combinatie van die twee? Afhankelijk van de stand van het gewas wordt bij doorzaaien 10 tot 30 kilo zaad per hectare aangeraden.

Het doodspuiten van een perceel grasland . Wanneer onkruiden en slechte grassen overheersen, is scheuren en herinzaaien soms nodig. - Foto: Jan Willem Schouten
Het doodspuiten van een perceel grasland . Wanneer onkruiden en slechte grassen overheersen, is scheuren en herinzaaien soms nodig. - Foto: Jan Willem Schouten

Management veehouder bepalend voor opbrengst grasland

Veel meer dan het ingezaaide ras of het mengsel is de boer met zijn management bepalend voor de opbrengst van het grasland. Belangrijk aandachtspunt daarbij is bijvoorbeeld het moment van maaien. “De stand van het gewas moet leidend zijn, niet de weersomstandigheden. Stuur altijd op bloeiwijze. De voederwaarde van bloeiend gras valt 150 VEM lager uit”, vertelt Ensing, die aangeeft dat laatbloeiende grassoorten wat hem betreft de voorkeur genieten.

Nagelhoud wijst bij doorzaaien op het belang van voldoende concurrentiekracht. De nieuwe planten moeten opboksen tegen bestaande grassen. Zogenoemde graszaadcoatings met stikstof winnen volgens hem aan terrein. “Een coating met stikstof zorgt voor een groeistimulans. Dat resulteert in een hogere overlevingskans.”

Doorzaaien snel terugverdiend

Bij Barenbrug ramen ze de gemiddelde kosten van doorzaaien op € 150 tot € 200 per hectare. Volgens Ensing heb je als gevolg van doorzaaien in het najaar zomaar 60 VEM extra opbrengst te pakken in het daaropvolgende voorjaar. “Doorzaaien is meestal binnen een jaar terugverdiend.”

‘Doorzaaien is meestal binnen een jaar terugverdiend’

De kosten van herinzaaien van grasland gaan al snel richting € 700 tot € 800 per hectare.

Aan de hand van de precieze situatie kies je voor doorzaaien of herinzaaien. Wat Ensing betreft loont het soms al om tot herinzaai over te gaan wanneer het aandeel onkruidgrassen hoger uitvalt dan 20%. Net als Nagelhoud is Ensing ervan overtuigd dat het rendabel is om grasland periodiek te vernieuwen. Op zandgrond is dat na 6 jaar al het geval. Op kleigrond slijt het gras langzamer en kan herinzaai meestal een paar jaar langer wachten. “De genetica wordt ieder jaar beter. Met goede grasmengsels valt winst te behalen.”

Bij de ambitie om meer liters per koe te melken hoort een up-to-date grassenbestand. - Foto: Mark Pasveer
Bij de ambitie om meer liters per koe te melken hoort een up-to-date grassenbestand. - Foto: Mark Pasveer

Meer bewustwording over graslandmanagement en -verbetering is geen overbodige luxe. Grote productieschommelingen als gevolg van een verwaarloosd grassenbestand kunnen vaak worden voorkomen, stelt Ensing. “Kies nooit zomaar voor doorzaaien of herinzaaien, maar ga ook na wat er eventueel fout is gegaan en wat je moet doen om de graskwaliteit op peil te krijgen en te houden. Dat betaalt zich altijd uit. Goed grasland is de basis voor meer melk.”

Download gratis handige grasland-apps

Beoordeel jaarlijks het grassenbestand. De DLF Grasland APK en de Barenbrug GraslandApp kunnen daarbij helpen. Beide applicaties zijn gratis te downloaden in de Play Store van Google en de App Store van Apple en nadien op de mobiele telefoon te raadplegen. Aan de hand van tien korte vragen brengt de Grasland APK in kaart wat de stand van het gewas is. Na het invullen van de vragenlijst volgt automatisch een gratis advies, met vervolgstappen voor een goede grasmat. De GraslandApp dient meer als naslagwerk voor goed graslandmanagement en het herkennen van onwenselijke grassoorten. Ook deze applicatie heeft een adviesfunctie.

Laatste reacties

  • alphons1

    ik heb grasland van 12 jaar oud. prima kwaliteit nog. door de hoge organische stof gehalte in de grond heel goede opbrengst. alleen om de paar jaar open maken met de graslandwoeler.

  • landboer

    Doorzaaien valt hier altijd tegen,veel beter opnieuw inzaaien.

  • deB.


    Die Ensing praat mooi naar barenbrug toe!
    Goed grasland kan heel veel jaren mee.
    Mooi reclame verhaal voor de zaadleveranciers

  • Structuur, temperatuur, beluchting en pH is basis .

  • 344412

    Doorzaaien is weggegooid geld. Beter stukje vernieuwen voor datzelfde geld.

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.