Rundveehouderij

Achtergrond 8695 x bekeken 11 reacties

Veehouders vinden de rem niet

De AMvB grondgebonden groei melkveehouderij zou dit jaar al een eerste rem zetten op het aantal dieren. Toch kwamen er in het eerste kwartaal nog 12.000 koeien bij.

Inmiddels telt de veestapel 75.000 koeien meer dan op 2 juli 2015. Met de invoering van fosfaatrechten moet dat aantal in 2017 en 2018 weer worden ‘weggewerkt’. De Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) grondgebonden groei melkveehouderij geldt echter nu al. Naar schatting twee derde van de 18.000 melkveehouders moest daarvoor dit voorjaar extra hectares grond onder hun veestapel schuiven, gemiddeld 1,5 à 2 hectare grasland per bedrijf. Schattingen van LTO gingen ervan uit dat daarvoor zeker 20.000 tot 30.000 hectare grond extra nodig was. In de Gecombineerde Opgave heeft elke veehouder inmiddels vastgelegd welke grond hij in gebruik heeft. Daarmee ligt de productieruimte voor fosfaat vast en dus ook het aantal koeien op het bedrijf.

Andere werkelijkheid

Adviseurs vragen zich verwonderd af of veehouders wel voldoende in de gaten hebben dat het enige jaar van ongelimiteerd melken echt voorbij is. De quotering stopte op 1 april 2015, maar de rem van het maximale melkveefosfaatoverschot van de AMvB is sinds 1 januari 2016 aangetrokken.

Aan het begin van het jaar moet elke melkveehouder een mestplan maken. Deze administratieve klus laten ze meestal over aan een adviseur. Daaruit volgt hoeveel mest moet worden verwerkt en afgevoerd, hoeveel kunstmest mag worden aangevoerd en hoeveel fosfaat mag geproduceerd worden. "Dat is dan je budget. Daar moet je het mee doen", zegt DLV-adviseur Paul Oosterhuis. Maar dat mestplan is een papieren werkelijkheid, realiseert Oosterhuis zich net als andere veehouderij-adviseurs.

Er is ook nog die andere werkelijkheid, die maakt dat de cijfers van dat mestplan snel naar de achtergrond schuiven. En dat is die van voldoende ruwvoer in voorraad, ruimte in de stal en een krappe liquiditeit. Bij elkaar vormen die een sterke stimulans om koeien aan te houden en zoveel mogelijk liters te produceren met de beschikbare middelen.

Ingewikkeld

De regelgeving zelf maakt het er niet beter op. De AMvB is ingewikkeld. Het vergt veel gegevens en een berekening in een paar stappen om te bepalen hoeveel fosfaat een melkveehouder moet afvoeren en verwerken en hoeveel (extra) grond eventueel nodig is. (zie kader Regeling voor grondgebondenheid in onderstaande foto). Weinig veehouders hebben dat zelf helemaal in beeld en snappen hoe het werkt. Ze nemen kennis van het lijstje van de adviseur.

De fosfaatrechten, die vanaf 2017 in een getal vastleggen hoeveel koeien er kunnen worden gehouden, trekken veel meer aandacht. En juist het feit dat die aangekondigde rem er nog niet is, kan veehouders ertoe aanzetten nog wat gas te geven. Wat ook mee kan spelen is het idee dat het aantal dieren dit jaar op een of andere manier nog van invloed kan zijn op de toewijzing van fosfaatrechten in 2017. Wat niet het geval is, omdat 2 juli 2015 daarvoor als referentiedatum geldt.

<em>Foto: Michel Velderman</em>
Foto: Michel Velderman

Op tijd koeien wegdoen

Het gevaar van onwetendheid en ontkenning zit wellicht nog het meest bij de ‘extensieve’ bedrijven van 16.000 tot 18.000 kilo melk per hectare, vermoedt Johan Temmink van ForFarmers. Wie ruim in de grond zit, kan denken dat het wel losloopt en rekent de zaken minder na dan op intensieve bedrijven de gewoonte is. "Niet alle veehouders weten precies wat hun fosfaatoverschot per hectare was in 2015. Ben je dan ongemerkt over de grens van 20 kilo fosfaat per hectare gegaan, dan had je begin dit jaar toch extra grond moeten regelen. Wie dat over het hoofd zag, heeft straks een probleem."

'Langer wachten betekent dieper snijden'.

Net als onder de melkquotering wordt het probleem groter naarmate je langer wacht met het aanpassen van het aantal koeien en daarmee de fosfaatproductie. Er is al een half jaar voorbij. Wie gemiddeld op 100 koeien moet uitkomen, maar er tot nu toe 110 aanhoudt, moet er 20 weg doen om eind dit jaar toch op dat gemiddelde uit te komen. Langer wachten betekent dieper snijden. Een paar koeien eerder droogzetten helpt niet, ze blijven meetellen voor de fosfaatproductie. Onder de melkquotering was er nog de mogelijkheid om melk bij te leasen, maar zo’n ontsnappingsventiel is er nu niet. RVO.nl maakte onlangs de sancties bekend en die liegen er niet om (zie kader €440 per koe te veel in onderstaande foto).

<em>Foto: Jan Willem van Vliet</em>
Foto: Jan Willem van Vliet

BEX-voordeel

Veehouders die deelnemen aan BEX hebben daarmee wat extra ruimte om meer koeien te houden binnen de fosfaatruimte. Gemiddeld halen deelnemers zo’n 9 à 10% voordeel met de BEX. De variatie van jaar tot jaar kan groot zijn door verschillen in stikstof- en fosforgehalten in het ruwvoer. Oosterhuis adviseert zijn klanten om niet optimistisch te rekenen met een flink BEX-voordeel. "Als de eerste kuilanalyses beschikbaar zijn, weet je iets meer. En of je meer of minder mais voert dan vorig jaar is nogal bepalend. Maar dat zijn aanwijzingen. Hoe de BEX uitpakt weet je pas op 31 december definitief. Dat is het vervelende met deze mestwetgeving: er zitten harde eisen in en er is weinig speelruimte."

Vinger aan de pols met Navigator
Met BEX kunnen melkveehouders aantonen dat er binnen hun fosfaatplaatsingsruimte en het melkveefosfaatoverschot meer koeien passen dan volgens de forfaitaire normen het geval zou zijn. Gemiddeld halen veehouders met BEX 9 à 10% voordeel, maar dit wisselt per jaar en is pas aan het eind van het jaar definitief. Een hulpmiddel om tussentijds te voorspellen is welkom. Onderzoekers van Wageningen Livestock Research ontwikkelen de Navigator als rekentool. "Bedoeld voor ammoniak, maar de veehouders waar we mee werken, willen graag informatie over fosfaat. Dus nemen we dat mee", vertelt Herman van Schooten van WUR. De werkwijze is hetzelfde als in de KringloopWijzer en BEX en veel benodigde gegevens zijn op te halen uit de database. Voer- en mestvoorraden moet de veehouder zelf vaststellen. De uitkomsten geven een tussenstand, zodat de veehouder nog kan bijsturen in nazomer en najaar. "Vorig jaar bleken de hoge P-gehalten in kuilen van 2014 ongunstig in de BEX. Het is prettig als je dat in de zomer al weet, dan kun je met krachtvoer en het rantsoen nog iets doen", zegt Van Schooten. De behoefte is er, maar Navigator zit nog in de testfase met 20 melkveehouders. Het nieuwe hulpmiddel is waarschijnlijk pas vanaf begin volgend jaar beschikbaar, denkt Van Schooten.

Hoe de BEX uitpakt is pas definitief aan het eind van het jaar en lastig te voorspellen. De analyses van voorjaars- en zomerkuilen geven een indicatie.<br /><em>Foto: Mark Pasveer</em>
Hoe de BEX uitpakt is pas definitief aan het eind van het jaar en lastig te voorspellen. De analyses van voorjaars- en zomerkuilen geven een indicatie.
Foto: Mark Pasveer

Laatste reacties

  • blaksmark

    En dan vinden ze het straks ook nog vreemd dat ze straks de detonatie kwijtraken. Makelijker kun je het van dam en de kliek niet maken

  • tonny60

    je bedoelt zeker derogatie blaksmark

  • alco1

    De boer ( het kind) gaat zo gemakkelijk de fout in omdat de regelgever (de ouder)
    onbetrouwbaar en onkundig is.

  • haj146

    Denk dat het gros het geregeld heeft. Incl mijzelf. Maar zullen er ook zat zijn die het er op aan laten komen. Net als met mest afvoeren. Ken er genoeg die dit ook al jaren niet doen en zolanger geen controle komt...

  • piet 5162

    Een boer en een zog hebben nooit genog
    Lekker blijven uitbreiden de belastingbetaler helpt jullie wel weer,Kunnen jullie straks ook weer nieuwe machines gaan kopen.

  • 344412

    Piet verkoopt vast geen machines

  • info36

    Misschien wasmachines.

  • vandenbrandcv1

    RVO behoort gewoon fatsoenlijke rekentools ter beschikking te stellen. De boeren moeten zelf zonder dure adviseur berekeningen kunnen maken als ze dat willen.

  • haj146

    Piet5162 je kunt je beter stil houden. Denk dat je niet ruilen wil met de portemonnee van menig veehouder

  • piet 5162

    haj 146
    De melkveehouder moet toch een keer leren hoe zijn geld uit te geven.
    Er zitten overigens ook wel wat normale bij die hoor je dus ook niet

  • Farmer4life2

    Piet, ga jij nu maar op vakantie.
    Kun je je daar laten ontstressen.
    Akkerbouwers hebben toch ook trekkers en oud rijden of nieuw rijden is over het algemeen even duur.

Laad alle reacties (7)

Of registreer je om te kunnen reageren.