Rundveehouderij

Achtergrond 26230 x bekeken 28 reacties

Meer melkveebedrijven stoppen

De lage melkprijzen en komst van fosfaatrechten gaan zorgen voor een inhaalslag van het aantal stoppende bedrijven. Het aantal blijvers daarna is onzeker.

De teller van het aantal professionele melkveebedrijven staat in 2015 volgens het CBS op afgerond 17.000 stuks. Inclusief bedrijven waar het melkvee een tweede tak is, zijn het 18.265 bedrijven. Van het jaar 2000 tot en met 2007 daalde het aantal professionele bedrijven met 3 tot 5% per jaar. Daarna zwakte de daling af, tot circa 1 à 2% per jaar.

Minder stoppers in goede jaren

In 2014 en 2015 zijn maar enkele honderden bedrijven gestopt. Dat komt met name door de goede rendementen en positieve prognoses over de melkprijs op de lange termijn. Veel melkveehouders die van plan waren om te stoppen, gaan nog een paar jaar door. Ook is de strategie van stoppen afgestemd op de verwachting dat melkquotum de laatste jaren niets meer zou opbrengen.

Sinds vorig jaar is er echter wel wat veranderd: de rendementen in de melkveehouderij zijn fors gedaald, de sector heeft te maken met nieuwe wetgeving en bedrijven krijgen weer een productierecht dat ze kunnen verkopen. Dit keer geen melkquotum maar fosfaatrechten. Ook heeft de melkveehouderij te maken gekregen met maatschappelijke kritiek zoals rondom beweiding, het wegnemen van de kalveren en de hoge producties.

Naar verwachting stoppen in 2017 meer melkveehouders dan de afgelopen jaren, Daarna is het onzeker.<br /><em>Foto: Jan Willem Schouten </em>
Naar verwachting stoppen in 2017 meer melkveehouders dan de afgelopen jaren, Daarna is het onzeker.
Foto: Jan Willem Schouten

Laag rendement

De kans is groot dat de komende jaren het aantal stoppers een inhaalslag maakt. Er zijn namelijk drie belangrijke factoren die invloed hebben op het aantal stoppers op een bepaald moment: het rendement dat in de sector wordt behaald, het vertrouwen in de toekomst en de faciliteiten om te stoppen.

De eerste factor: het rendement is momenteel laag. Hoe langer het duurt, hoe meer bedrijven willen of moeten stoppen. De daling van de melkprijs is vergelijkbaar met die in 2009, maar de crisis gaat waarschijnlijk wel langer duren. Toen lag de melkprijs van januari 2009 tot en met juli 2010 onder 35 cent, inmiddels is dat nu het geval vanaf december 2014 en het einde is nog niet in zicht. Hoewel het dieptepunt bereikt lijkt, verwachten marktspecialisten pas in de loop van het jaar duidelijk herstel. Reserves die bedrijven in 2015 nog hadden, zijn in de loop van dit jaar sterk verdampt. Het aantal bedrijven dat de rekening niet kan betalen is hoog en de bufferruimte is beperkt.

Overigens blijkt uit voorgaande jaren dat er wel een relatie is tussen inkomen en stoppen, maar dat die beperkt is. Het negatieve inkomen in 2009 vertaalt zich niet in meer stoppers in die jaren. Wel kan de positieve stemming in 2006 en 2007 een verklaring zijn voor de afname van het aantal stoppers vanaf 2006.

De hoogte van het inkomen heeft invloed op het aantal stoppers. Maar er spelen altijd meer factoren.<br /><em>Foto: Ronald Hissink</em>
De hoogte van het inkomen heeft invloed op het aantal stoppers. Maar er spelen altijd meer factoren.
Foto: Ronald Hissink

Vertrouwen

De tweede factor is vertrouwen. Uit de maandelijkse zogenoemde vertrouwensindex van het LEI/Agrimatie blijkt dat het vertrouwen in de melkveesector lager is dan in de hele landbouw. Een negatieve stemming vergroot de kans op het aantal stoppers. Hier hoort wel een kanttekening bij: voor de lange termijn blijft de verwachting van een stijgende vraag naar zuivel in een positieve markt. Dat geeft een goede uitgangspositie voor bedrijven die hun kostprijs op orde hebben bij voldoende omvang en gunstige bedrijfsomstandigheden.

Ten derde zijn de faciliteiten om te beëindigen bepalend. Voor bedrijven die binnen afzienbare termijn willen stoppen, is de komst van fosfaatrechten bepalend voor hun strategie. Net als melkquotum in het verleden krijgen ze een gouden handdruk die het financiële plaatje een stuk aantrekkelijker maakt. Het is wel de vraag of bedrijven gelijk zullen cashen of eerst de prijsontwikkeling van het fosfaatrecht afwachten. De afschrijfmogelijkheden voor het fosfaatrecht hebben ook consequenties voor het prijsniveau.

Melkveehouders hebben een nog lager vertrouwen in hun sector dan de gemiddelde agrarische ondernemer.<br /><em>Foto: Mark Pasveer </em>
Melkveehouders hebben een nog lager vertrouwen in hun sector dan de gemiddelde agrarische ondernemer.
Foto: Mark Pasveer

Vertrouwen bank

Nadat de stoppers een inhaalslag hebben gemaakt, zal het aantal bedrijven verder afnemen. Als de algemeen begrote €34,50 per 100 kilo melk langere tijd wordt behaald, zal het tempo van stoppers een stuk lager liggen dan bij een structureel lagere melkprijs. In veel gevallen zijn het eigen keuzes, maar ook zal in toenemende mate de bank bij weinig vertrouwen in het bedrijf en de ondernemer stoppen met bijfinancieren. Uiteindelijk telt de melkveehouderij in 2020 nog tussen 12.500 en 15.000 professionele bedrijven.

Vooral de kritieke opbrengstprijs is bepalend voor in hoeverre bedrijven in staat zijn bij een lagere melkprijs door te blijven melken. Verschillen tussen bedrijven zijn groot. Uit een recente analyse van Flynth blijkt dat het niveau bij de categorie met de hoogste kritieke melkprijs €43 per 100 kilo is. Bij de groep met de laagste kritieke melkprijs is dat €27,40. Bedrijven met de laagste kritieke melkprijs doen het op alle fronten beter en belangrijk: ze hebben niet de hoogste financiering per kilo melk.

Aanwezigheid opvolger

Opvallend is dat de hoogte van de kritieke opbrengstprijs weinig zegt over het type bedrijf. Uit dezelfde analyse van Flynth blijkt dat de kritieke melkprijs op kleine bedrijven met minder dan 400.000 kilo melk niet veel hoger is dan op grote bedrijven met meer dan 1,4 miljoen kilo melk. Kleine bedrijven hebben lagere financieringslasten, maar relatief meer kosten voor privé en meer overige bedrijfsopbrengsten. Ook de mate waarin een bedrijf intensief is, hoog (krap 25.900 kilo melk per hectare) of laag (ruim 10.900 kilo per hectare), is niet bepalend. Intensieve bedrijven hebben hogere voerkosten, maar op bijna alle andere bedrijfsonderdelen hebben ze lagere kosten.

Ondernemerschap veehouder

Anders gezegd: het bedrijfstype en de regio zijn niet bepalend voor de overlevingskansen de komende jaren. Belangrijker zijn aspecten als vakmanschap en ondernemerschap van de veehouder. En vooral de aanwezigheid van een bedrijfsopvolger. Hoe minder aantrekkelijk een bedrijf qua omvang en rendement, hoe minder snel een opvolger een bedrijf over wil of kan nemen.

Vanzelfsprekend zijn er altijd omstandigheden die de ontwikkeling van individuele bedrijven bepalen. Het perspectief voor wel of niet uitbreiden hangt onder meer af van de huidige financiering, de beschikbaarheid van grond en de locatie, zoals de omvang van het bouwblok en de aanwezigheid van natuurgebieden. En van de persoonlijke drijfveren en capaciteiten van de ondernemer.

Klik op de iconen onder de naam van de organisatie voor meer informatie.

Laatste reacties

  • Wv01


    Stoppen er nog veel meer, dit is geen leven, dag en nacht klaar staan, 7 dagen
    per week, en geld erbij leggen om het te mogen doen. Verschrikkelijk
    Slavenarbeid lijkt het.

  • alco1

    Zelf stoppen of gedwongen stoppen.
    Een wereld van verschil!!!

  • farmer135

    Veel kunnen financieel niet stoppen, zolang het bedrijf niet verkocht is.

  • Koen Franken

    Als je een kritieke opbrengstprijs hebt van 43 cent dan is dit onbegonnen werk .
    Kan me niet voorstellen dat en bank dit als financiering geeft

  • haj146

    Er is ook geen zak aan zo. Waardeloze overheden, maatschappij die zich overal mee bemoeit en blijkbaar nog beslissen kan ook. En alles wordt een stuk aangenamer als je dan 40 cent beurt maar dit is hopeloos. Alles wordt ouder en geen geld voor vervangingsinvestering. Houden we met z'n allen niet vol zo. Straks klapt de grondprijs ook nog eens in en we hebben helemaal niks meer. Maar goed, we ploeteren voort......

  • oorspronkelijk

    dit is te ingrijpend om meningen en wijsheden te verkondigen
    over bedrijven wordt er gesproken.
    ik over gezinsbedrijven
    hier zijn mensen gedupeerd en dat verdiend medeleven
    zij die nooit privé of zakelijk tegenslagen hebben gekend,
    koesteren dat geluk in stilte

  • Farmer4life2

    De zorgen/verantwoordelijkheden worden groter.
    De kostprijs van een liter melk wordt de komende jaren hoger zonder dat je er iets aan kunt doen. Ja, meer melk, efficiënter draaien.

    Maar.... de prijs wordt gemaakt op de wereldmarkt.
    Ga je het redden met 34,5 cent per liter melk? Ook wanneer de bedrijfsopvolger erbij komt en het overneemt?

    Ik ben wel oprecht zat van de kring om ons heen die altijd hun marge houden. Daar is Rfc, Crv, krachtvoer leveranciers en mestafnemers etc enkelen van en goed er door drukken"we zijn een coöperatie" ik zie nergens dat ze het beter met je voor hebben dan een particulier bedrijf.

  • Wv01

    Precies, bah.... als de erfbetreders, (met gloednieuwe wagens en de mond vol van 2 a 3 keer op vakantie), ons opvreten houdt het een keer op. Misselijkmakend. Zo'n beroep gun je eigenlijk niemand meer.

    Iedereen heeft (dik) z'n marge, en wij maar ploeteren onder de 30 cent WAANZINNIG

  • Farmer4life2

    @wv01 WIJ doen iets fout.
    Wij produceren teveel. Zowel nationaal als Europees als internationaal.

    We kunnen ook wel 80€ per 100 kg melk afdwingen. Maar dan moet je eerst naar een vraag markt ipv aanbodmarkt

  • tuig

    Klagen kunnen melkveehouders als geen ander.
    Maar wel stug doormelken. Sinds het begin van de superheffing, 1984 dus, weinig slechte jaren gehad.
    Zijn niks gewend. Er zullen nog veel Koeieboeren stoppen. Geen opvolger of gedwongen. Nergens worden zulke dure stallen gebouwd dan hier. Nergens is het land duurder als hier. Dan is de kost prijs ook te hoog.

  • Farmer4life2

    @tuig
    Niemand melkt zoveel koeien per arbeidskracht dan hier.....

    Makkelijk praten

  • tuig

    Niks makkelijk praten. Verdien zelf de kost met kippen. Veel slechte jaren gehad. Kostprijs te hoog, ga je failliet! Dat breekt de melkveehouders nu op.

  • Farmer4life2

    Kippen is ook een vak apart. Dus oprecht respect.

    Maar een gemiddeld kippenbedrijf heeft een shovel en daarmee klaar.

    Die hebben geen landwerk.

  • Gerardone

    INHAALSLAG - 2 definities - Encyclo
    www.encyclo.nl/begrip/INHAALSLAG
    1) Een gevecht om de achterstand weg te werken (crypt.) (2) inhaalslag zelfst.naamw. strijd die geleverd wordt om een achterstand goed te maken ...
    Pierre Berntsen, directeur agrarische bedrijven bij ABN Amro
    De woord keuze inhaalslag is veel zeggend hoe de bank er over denkt
    Groei is het toverwoord van de economie maar mensen kunnen niet toveren
    In de industrie kun meer produkten maken als bv tv en je kunt rustig zeven tv's kopen als er geld is maar je kunt niet meer eten kopen dan dat maag gevuld is
    dit zijn ongelijke krachten in de economie in 1946 wist men dit en werd het voedsel produceren ondersteunt daar gaat men tegenwoordig aan voorbij
    in 1946 werd 60 % van het loon van de consument aan voedsel besteed nu 11% of minder waar heeft de consument al dat andere geld voor nodig?
    waar is al dat gepraat /geschrijf voor nodig over stoppen INHAALSLAG praat /schrijf over dat de stoppers niet hoeven te stoppen want het is een doodlopende zaak die groei en de makkelijkste weg kom met constructieve oplossingen

  • Foxxy

    Ik denk dat het aantal blijvers rooskleurig wordt voorspeld: mijn raming ligt rond de 10.000 blijvers na 2017!

  • Farmer4life2

    @foxxy ik denk dat ook.
    De berichten zijn echt niet zo rooskleurig als eerder.

  • van der berg

    tuig en daar zit het hem net,in plaats van dat we met elkaar gaan strijden voor een betere toekomst gaan we als groepjes apart tegen elkaar tekeer,wie het nou slechter heeft. de hele branche die met dieren werkt heeft het slecht. waarom niet met elkaar in plaats van tegen elkaar fitten wie het nou het slechtst heeft. daar geniet nou juist de staat zo van. als we met elkaar de strijd tegen de staat aan gaan hebben we veel meer kans op suces

  • hansvanbergen

    7000 melkveehouders stoppen in NL binnen 1 jaar? Kun je nog grotere lariekoek verkopen? Ik heb het precies 2 jaar geleden voorspeld dat het zo zou gaan lopen. Sh heffing spreiden was nergens voor nodig. Nu snapt men het eindelijk en de rest van Europa profiteert wel. Ook de fusie tussen DOC en DMK pakt rampzalig uit. 6 a 7 cent per kg melk beuren de doccers minder dan Campina boeren. Diezelfde Campina boeren die minstens 1 cent melkgeld missen door de lage prijzen van DOC en daarmee A Ware. De volgende blunder is dat er naast de onvermijdelijke fosfaat rechten de grondkoppeling nog ff moest komen. Met daarmee de korting. Dat gaat straks nog voor veel kosten zorgen of minder opbrengsten. Geld waar niemand wat aan heeft. Het wordt tijd dat melkveehouders eens leren denken met hun portemonee in de hand.

  • stoksholsteins

    Er worden in dit artikel drie factoren genoemd die er voor zouden gaan
    zorgen dat er meer bedrijven gaan stoppen. Zou het niet kunnen zijn dat
    ook van invloed is of er überhaupt een mogelijke opvolger is, en dan zal
    de gemiddeld relatief hoge leeftijd van melkveehouders waarschijnlijk ook
    een aanzienlijke rol gaan spelen.

  • wimvink

    Dat de melkprijs in 2009/2010 onder de 35 cent lag, zoals genoemd in het artikel, is correct. Maar waarschijnlijk wordt bedoeld 25 cent.
    En daar kon en kan nagenoeg niemand blijvend voor melken.
    Laten we hopen dat de pieken de dalen voldoende compenseren en dat we over een langere periode bekeken een rendabele melkveehouderij hebben in Nederland. Daar was en is iedereen bij gebaat.

  • fokkokleistra

    Het aantal boerenbedrijven zal steeds kleiner worden ,maar .............de productie totaal zal niet lager, maar hoger worden.

  • Farmer4life2

    Schaalvergroting (net als in de varkenshouderij) zet door.

  • landboer

    Nou nou wat een klaagzang hier ,als ik iedereen hier in de buurt moet geloven redden ze het allemaal nog best...

  • agro1

    hodi mihi, cras tibi. heden ik, morgen gij. voed de wereld en verhonger.

  • cvxman

    First produce so much mik that has no home that the price drops, then compain about the price? What did they think would happen to the price when they over supply?

  • Farmer4life2

    Cvxman
    We thought that the consuming of milkproducts grow every year 2%.

    The oil dropped down in price what oil countries gives less incomes to spend on milkproducts.

    The boycot of Russia, had a big impact on the export of our cheese, what dropped the cheeseprices to the minimum.

    The whole middle east is unstabel.

    Europe did grow in milkproducts, around 5%
    Also did Australië, New Sealand, USA, China, India.

    Its not only us. The real question is when will the balans come Back and het better prices. Cause, under the 0,30€ there is No future.

  • WGeverink

    Zoals gewoonlijk rijden we tijdens een vakantie in Nederland door een groot gedeelte van het land. Ook als niet "deskundigen" op melkveehouderij gebied was het daardoor eenvoudig om vast te stellen dat de uitbreiding in productie aan de hand van al de nieuwe stallen niet bij een paar procentjes zou blijven zoals door de experts voorspeld werd. Om niet in de knel te raken met de nieuwe beperkende regels heb ik daarom gereageerd met het advies (op deze site) om in het uitbreidings budget de aankoop van melkquotum mee te nemen voor melkveehouders die niet met een onderbezette stal willen blijven zitten zoals nu op veel bedrijven het geval is. Het pijnlijkste is dat de belangenbehartiger van de meest ambitieuze groep melkveehouders op deze planeet er mede de oorzaak van is dat de Nederlandse melkveehouderij opgescheept zit met een beperking die de concurentie in het buitenland niet heeft als zijnde het fosfaat quotum.

  • Can

    Nedrlandse boeren rekenen niet als ondernemer !
    Ze rekenen als boer .
    Er is geen bedrijf dat toekomst heeft als het gerund word als een boeren bedrijf !
    Boeren bedrijf dat gerund word als een business heeft wel kans van slagen !
    Kostprijs , ten opzichte van internationale concurrent , dit is niet de buurman .
    Waar is de afzet ?
    Kans berekening .
    En grootste probleem in de landbouw ,
    Lang lopend geld lenen in een gebied waar regels kortlopend zijn .
    Dit nekt elke bedrijfs voering .
    Etc.
    Vee stallen werden al gebouwd , jaren voor quotum einde !
    Kostprijs in nl is altijd al hoger geweest dan buitenland !
    Geef de schuld maar aan de politiek , en probeer nog maar wat geld te vangen .
    Het probleem zijn de boeren zelf .
    Niet de bank en niet de politiek etc.
    Gewoon dommigheid van de boeren zelf .

Laad alle reacties (24)

Of registreer je om te kunnen reageren.