Rundveehouderij

Achtergrond 1398 x bekeken

Duitse broers produceren biologisch en stressvrij vlees

Door de ossen zelf te schieten voorkomt Felix Heisig stress die de vleeskwaliteit aantast. Deze biologische, stressvrije houderij spreekt klanten aan.

Vanaf het hooggelegen erf heeft Felix Heisig een mooi overzicht over zijn kudde Aubrac-runderen. Dit Franse ras is van de zogenoemde middenslag; de dieren zijn kleiner dan de in Duitsland veel bekendere Blonde d'Aquitaine, Charolais en Limousin. Kleiner betekent ook lichter en dat heeft voor Heisig in 2011 de doorslag gegeven om Aubracs te gaan houden. Hofgut Reiter ligt boven op een heuvel, de bodem is zwaar en wordt snel kapot gelopen. Dat de Aubrac wat klein van stuk is betekent niet dat ze op gewicht toegeven. De ossen brengen gemiddeld 380 tot 440 kilo geslacht-gewicht op.

De Aubrac is een trager groeiend ras dat ook nog eens een lange levensduur heeft. Felix wijst met zijn stok naar een prachtige koe met een brede, rechte rug en een goed uier: “Die is inmiddels 16 jaar oud. Dat zie je niet aan haar af en ze wordt elk jaar gemakkelijk drachtig en kalft probleemloos af.”

Beweeg over het icoon voor meer bedrijfsinformatie.

De Aubracs blijken makkelijke dieren te zijn die weinig eisen stellen. Tevreden met in de winter een dak boven hun hoofd en niet meer dan hooi en kuilgras om op te groeien. De stal is dan ook niet meer dan een dak en drie muren waar met hekwerk meerdere strohokken zijn ingericht. “We hebben de kosten bewust zo laag mogelijk gehouden. De stal heeft ons zo €200.000 gekost”, vertelt Heisig.

De lage temperaturen in de tweede helft van de winter leveren nauwelijks problemen op. Gezondheid van de veestapel is het belangrijkste en daar speelt in de winterperiode vooral hygiëne een grote rol bij. De hokken worden dan rijkelijk van stro voorzien. Omdat er nauwelijks biologisch stro voor handen is hebben de broers van de biologische controle-instantie toestemming om gangbaar stro, uit teelt waar geen halmverkorters zijn gebruikt, aan te kopen.

Slachtvee zelf schieten

Felix Heisig is een van de eerste veehouders in Beieren met de uitzonderlijke ontheffing om zijn slachtdieren in de wei met een jachtgeweer te schieten. “Vervoeren naar het slachthuis, ook al is dat maar 2 kilometer verderop, levert al stress op", legt Felix uit. "En de geur en geluiden daar zijn ook slecht. We zorgen er niet bijna 3 jaar voor om de vleeskwaliteit in een half uur te verpesten.” De ontheffing kreeg de veehouder niet zomaar, dieren moeten daarvoor in de vrije natuur gehouden worden. De Duitse overheid ging na het overleggen van de benodigde papieren vrij snel overstag, maar de Europese Commissie was moeilijker te overtuigen.

Het schieten van zijn dieren doet Felix niet zo maar even. Elke os die naar de slacht gaat kost hem enige moeite: “Bij de eerste heb ik zowat 2 weken niet geslapen, puur van de stress en toch een soort schuldgevoel. Nu gaat het bete,r maar wennen doet het nooit.” Na het schieten laat de slager het karkas op de wei verbloeden en vervoert het vervolgens naar zijn slagerij om uit te benen. De karkassen blijven drie weken hangen in een koelcel bij een temperatuur van 4 graden om te rijpen.

Bekijk een videoreportage van ZDF over een Zwitserse veehouder die zelf zijn slachtvee doodt met een jachtgeweer.

Van huis naar internet

Na de rijpingsperiode wordt het karkas verder verwerkt tot verkoopbare delen. De daadwerkelijke verkoop gaat vanuit huis. Heisig werkt met een drie-maandenabonnement, van tevoren krijgen de klanten een melding dat er weer vleespakketten beschikbaar zijn. Deze worden in Irschenberg opgehaald.

Inmiddels heeft Heisig een bonte clientèle. De klantenkring beslaat niet alleen uit bewoners van de omringende dorpen maar loopt door tot de steden Munchen en Rosenheim. “We hebben geen specifieke doelgroep. Er zijn mensen die weinig uit te geven hebben maar juist heel erg nadenken over wat ze eten en waar het vandaan komt. Maar ook de rijkere stedelingen weten ons te vinden,” vertelt hij.

De pakketten wegen 10 kilo en bevatten alle soorten vlees, de prijs is €17 per kilo. De huisverkoop gebeurd op vaste dagen en dan is het af en aan rijden op het smalle weggetje naar de boerderij.

Heisig koos voor Aubrac omdat dit een middengewicht ras is. Ze lopen de zware grond minder kapot.<br /><em>Foto's: Henk Riswick</em>
Heisig koos voor Aubrac omdat dit een middengewicht ras is. Ze lopen de zware grond minder kapot.
Foto's: Henk Riswick

Omdat de klanten toch altijd via de mail even opgepord moeten worden ging Heisig op zoek naar een andere invulling van de verkoop. Binnenkort start de verkoop via internet. De automatisering moet het voor de veehouder eenvoudiger maken. Klanten kunnen precies bestellen wat ze willen hebben en krijgen het een dag later via een koerier gekoeld aangeleverd. Dat transport kost €12. Het idee is in ieder geval positief ontvangen door klanten. “Het scheelt hen ook een rit hier naar toe.”

De verkoop loopt dusdanig goed dat hij er jaarlijks 15 tot 18 dieren per jaar slacht, meest ossen, maar ook wel eens een koe. Uitbreiden van de veestapel omwille van een toenemende afzet, wil Heisig niet: “We willen bewust niet groter. Grond is nauwelijks te krijgen en zonder extra grond kunnen we ons vrije, biologische weidesysteem niet garanderen.”

Foto

  • Duitse broers produceren biologisch en stressvrij vlees
  • Aubrac is een sober ras, de stal ook. Alleen door de bouweisen vanwege sneeuwlast kost zo'n eenvoudige stal toch €200.000. De dieren staan van april tot november op de wei.

    Aubrac is een sober ras, de stal ook. Alleen door de bouweisen vanwege sneeuwlast kost zo'n eenvoudige stal toch €200.000. De dieren staan van april tot november op de wei.

  • De stierkalveren worden ge-ost en in 2,5 jaar gemest. Op stal krijgen ze alleen hooi en kuilgras, tussen april en november lopen ze op een eigen wei.

    De stierkalveren worden ge-ost en in 2,5 jaar gemest. Op stal krijgen ze alleen hooi en kuilgras, tussen april en november lopen ze op een eigen wei.

  • Het bedrijf van Heisig, Hofgut Reiter, is biologisch en beslaat 30 hectare. Heisig wil het bedrijf niet verder uitbreiden. Biologische grond is zowieso nauwelijks beschikbaar en dan ook nog eens voor pachtprijzen van €600 tot €1.000.

    Het bedrijf van Heisig, Hofgut Reiter, is biologisch en beslaat 30 hectare. Heisig wil het bedrijf niet verder uitbreiden. Biologische grond is zowieso nauwelijks beschikbaar en dan ook nog eens voor pachtprijzen van €600 tot €1.000.

  • Heisig is een van de eerste veehouders  in Beieren met de ontheffing om zijn slachtdieren in de wei met een jachtgeweer te schieten. Schieten brengt niet de stress van het vervoer en de slachterij met zich mee en past in de biologische en vrije houderij.

    Heisig is een van de eerste veehouders in Beieren met de ontheffing om zijn slachtdieren in de wei met een jachtgeweer te schieten. Schieten brengt niet de stress van het vervoer en de slachterij met zich mee en past in de biologische en vrije houderij.

  • De Aubrac is ook getooid met een stel indrukwekkende horens.

    De Aubrac is ook getooid met een stel indrukwekkende horens.

  • De Aubrac is ook een duurzaam ras. Deze koe is zeker 10 jaar oud, wordt nog elk jaar eenvoudig drachtig en kalft probleemloos af.

    De Aubrac is ook een duurzaam ras. Deze koe is zeker 10 jaar oud, wordt nog elk jaar eenvoudig drachtig en kalft probleemloos af.

  • De Aubrac is een middelgroot ras en meet op de schoft hooguit 1,30-1,40 meter. De meest voorkomende kleur is lichtbruin, maar ook de lichtere tarwekleur en donkerbruin zoals deze 2-jarige stier Aramis komt veel voor.

    De Aubrac is een middelgroot ras en meet op de schoft hooguit 1,30-1,40 meter. De meest voorkomende kleur is lichtbruin, maar ook de lichtere tarwekleur en donkerbruin zoals deze 2-jarige stier Aramis komt veel voor.

Of registreer je om te kunnen reageren.