Rundveehouderij

Achtergrond 2544 x bekeken 2 reacties

Voetbad hoort in totaalaanpak

Strikt gebruik en de juiste dosering bij voetbaden dragen bij aan betere klauwgezondheid. Voor veehouders die geen formaline willen gebruiken zijn er alternatieven.

Het toepassen van een voetbad behoort niet tot de favoriete bezigheden op melkveebedrijven. Dat is de reden waarom voetbaden op veel bedrijven niet regelmatig worden toegepast, waarmee de functie van het bad wordt ondermijnd.

Het voetbad is onderdeel van een compleet behandelprotocol waartoe ook het bekappen, hygiëne en een goed rantsoen horen. Een voetbad alleen lost geen problemen op, stelt klauwgezondheidsspecialist Piet Kloosterman: “Een voetbad wordt nog te veel gebruikt als vervanging van hygiënemaatregelen en een goed klauwbekapplan”. In het gebruik van een voetbad gaat nog geregeld wat mis. De belangrijkste aandachtspunten op een rij.

Consequent toepassen

Veel veehouders werken bij voetbaden met een frequentie van één keer in de drie à vier weken, waarbij het voetbad twee melkmalen in de stal ligt. Te weinig, vindt Kloosterman. Mortellaro is het grootste probleem en daarvoor geldt: minstens elke veertien dagen een bad. Ook de duur van het toepassen speelt een rol. De meeste veehouders gebruiken het alleen in de stalperiode, terwijl weidegang geen garantie is dat klauwaandoeningen wegblijven. Bij weidegang is de hygiëne wel beter en kan de infectiedruk met een voetbad makkelijker worden verlaagd om gezonder aan de stalperiode te beginnen.

De traditionele plaats van het voetbad vlak achter de melkstal levert vaak ergernis op, omdat koeien het bad als obstakel niet vlot nemen. Ook in de terugloop achter een melkrobot zorgt een voetbad vaak voor opstoppingen. Met een goede afscheiding rond het bad kunnen koeien echter niet uitwijken of over randjes lopen. Om de doorstroom uit melkstal en -robot in stand te houden, adviseert Jan Lievaart van het Nederlands Klauw Gezondheids Centrum (NKGC) het voetbad in een doorsteek in de stal te leggen, de doorsteek met hekken te versmallen en de koeien achter elkaar aan door het bad te jagen. Dit geeft een kwartier per keer reuring, maar opstoppingen zijn verleden tijd. Lievaart en Kloosterman adviseren wel om koeien met een zware mortellaro-besmetting niet door het bad te jagen. Omdat de huid door het klauwbad verdikt, wordt de bacterie in de huid opgesloten en ontstaan chronische besmettingen. Voor koeien met deze vorm van mortellaro is een klauwbad ook zeer pijnlijk.

Een voetbad moet minstens 15 centimeter diep zijn om de hele klauw onder te dompelen. Een smalle doorloop bevordert de doorgang.<br /><em>Foto: Mark Pasveer</em>
Een voetbad moet minstens 15 centimeter diep zijn om de hele klauw onder te dompelen. Een smalle doorloop bevordert de doorgang.
Foto: Mark Pasveer

Middel te vaak uit losse pols toegevoegd

Het vullen van een voetbad is een kunst op zich. Uit onderzoek van de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) blijkt dat 80% van de voetbaden te veel of te weinig middel bevat. Te vaak wordt middel uit de losse pols aan het water toegevoegd. Een veelgebruikte dosering van 5% op een bad van 200 liter betekent dat 10 liter of kilo middel in het bad moet.

Ook worden voetbaden niet tijdig ververst. De eerste koeien lopen nog door relatief schoon water met voldoende werkzame stof, maar bij de tweede helft van de kudde lopen de dieren door een bad dat weinig nut meer heeft. Voor een voetbad van 200 liter geldt dat deze na circa 200 passages moet worden verschoond. Automatische voetbaden waarbij het water continu wordt ververst, ziet Kloosterman als goed alternatief.

Zoektocht naar alternatief formaline

Formaline is nog altijd het meestgebruikte voetbadmiddel, al zoeken veel veehouders een alternatief voor dit kankerverwekkende middel. Klauwgezondheidsspecialist Menno Holzhauer van de GD gaf in februari tijdens de Inspiratiedag Klauwgezondheid aan dat formaline nog hooguit drie tot vier jaar toegestaan is als klauwbadmiddel.

De discussie rond het formalinebad loopt al tientallen jaren en is gezien het feit dat twee leveranciers een biocide-toelating voor voetbadgebruik hebben, nog niet afgelopen. Hoewel kopersulfaat verboden is als biocide omdat het zorgt voor zware metalen in oppervlaktewater en bodem, wordt het nog gewoon gebruikt. Reden dat veehouders niet echt op zoek gaan naar een alternatief middel, ligt in het feit dat van de meeste middelen de werking niet is onderzocht én misschien nog wel belangrijker: formaline kost hooguit een tientje per voetbad, terwijl de meeste alternatieven duurder zijn.

Steeds meer veehouders zoeken naar alternatieve middelen, maar zien er vanwege kosten vanaf. Toch zijn er betaalbare alternatieven.

De meeste alternatieve middelen zijn op basis van zuren. Van vier middelen wees praktijkonderzoek uit dat ze net zo effectief zijn als formaline of kopersulfaat: 4 Hooves van Delaval, Digiderm van Agrinnovations, Hoof-fit Bath van Intracare en Agron Groen van Visscher Holland. Opvallend is wel dat een aantal leveranciers van Digiderm het product niet meer verkoopt en ook de site uit de lucht is. Vandaar dat Digiderm ontbreekt in het overzicht.

Inspiratiedag Klauwgezondheid op 19 mei

Op 19 mei houden Boerderij en het Nederlands Klauw Gezondheids Centrum (NKGC) de tweede editie van de Inspiratiedag Klauwgezondheid.

Tijdens deze inspiratiedag op de Dairy Campus in Leeuwarden (Friesland) – met plenaire sessies en workshops – zult u ontdekken dat eenvoudige aanpassingen van een bestaande situatie enorme verbeteringen in klauwgezondheid kunnen geven. Plenaire sessies bieden inzicht in mortellaro bij jongvee en de gevolgen voor koeien van liggedrag.

Tijdens de workshops gaan deelnemers aan de gang met onderwerpen als stalinrichting en de behandeling van klauwaandoeningen. De inspiratiedag is regionaal en kleinschalig om veehouders praktisch bezig te laten zijn met klauwgezondheid.

Meer info en aanmelden

Laatste reacties

  • farmerbn

    Super dat de prijs ook vermeld staat en wat de basisproducten zijn van die voetbadmiddelen. Hoor graag van collega's welk middel goed werkt.

  • koeboertje

    Ik heb gelukkig geen ervaring met een voetbad ,en hoop dit zo te houden !

Of registreer je om te kunnen reageren.