Rundveehouderij

Achtergrond 6432 x bekeken

‘Voor foliekaas is Rouveen veel te duur’

Directeur van Rouveen Kaasspecialiteiten Ben Wevers van neemt na 34 jaar afscheid van de coöperatie. Onder zijn leiding maakte CZ Rouveen een enorme omslag van dorpscoöperatie naar dé producent van kaasspecialiteiten.

Directeur zijn van CZ Rouveen is bijna een ambt, weet Ben Wevers (64). Van oudsher is de directeur van de zuivelfabriek een persoon waar je toch een beetje naar opkijkt, net als de dominee. Zulk opzien naar is in de loop der jaren flink gesleten, maar Wevers laat wel iets na.

Rouveen Kaasspecialiteiten is het fusieproduct van enkele coöperaties in en rond Rouveen. Toen Wevers begon, was het een goede, maar verder 'rechttoe rechtaan' kaasfabriek. Onder zijn leiding maakte het een grote omslag naar een specialiteitenmaker pur sang. Rouveen Kaasspecialiteiten verwerkt nu 12 verschillende melkstromen en maakt daarvan een veelvoud aan kaassoorten, van allerlei kruidenkazen, koosjere kazen, geiten- en schapenkazen tot Friese Nagel en Leidse kaas. Geen andere kaasmaker in Nederland (en waarschijnlijk daarbuiten) kan zo snel en veilig schakelen en beheerst de stromen zo goed als Rouveen Kaasspecialiteiten. Het is voor een belangrijk deel de verdienste van Ben Wevers.

“Maar we hebben ook een prima team hier”, haast hij zich om te zeggen, met typisch Rouveens gevoel voor understatement. Als je ‘prima team’ zegt, deel je een waarlijk groot compliment uit. Wevers: “Bij veel bedrijven zie je certificaten en dergelijke aan de muur hangen. Wat hier afgesproken is om te doen, dat gebeurt ook echt. Dat is een groot onderscheid.”

‘Voor foliekaas is Rouveen veel te duur’

Dat zeggen anderen misschien ook.

“Hier staat een goed apparaat. We hebben geen afzonderlijke fabrieken nodig voor wat we doen, al werken we met zoveel verschillende melkstromen. Wij hebben de afgelopen 20 jaar niets anders gedaan dan borgen, scheiden, controleren. We beheersen al die verschillende melkstromen in onze fabriek heel goed. Zó goed dat we nu ook gescheiden room en wei hebben. We werken ook met producten waarin allergenen zitten, maar we kunnen met DNA-testen aantonen dat er geen kruisbesmetting plaatsvindt. Borging is hier geen simpel certificaat, maar een afspraak. Dat wordt gewaardeerd. We hebben heel veel afzet waarbij men als eis stelt dat het uit Rouveen komt.”

Maar dat kost wel wat.

“Wij zitten niet in de markt van de generieke kaassoorten. Door de manier waarop wij werken, zijn wij een duurdere fabriek. Voor foliekaas zijn wij veel te duur. Ook in de geitenkaas, toch een prijzig product, maken wij geen bulk-geitenkaas. Belangrijk is om efficiënt te zijn en weinig verliezen te hebben.”

Ondanks de vele verschillende melkstromen bestaat het grootste deel van de aanvoer – zo’n 200 miljoen kilo – uit gangbare melk.

“Wij maken daar wel allerlei specialiteiten van, die de markt weet te waarderen. De waarde van wat wij maken, zit erin dat de markt belangstelling heeft voor ons product.”

‘Voor foliekaas is Rouveen veel te duur’

Die belangstelling is goed, waardoor Rouveen een concurrerende melkprijs kan uitbetalen. Toch waren jullie bang voor een overaanbod van melk na het einde van de quotering. Jullie introduceerden een stelsel van A- en B-prijzen. Werkte dat?

“Als regulerend systeem kunnen we minder goed beoordelen of het werkt, omdat we niet kunnen vaststellen wat sommige veehouders minder melken, maar het is wel een eerlijk systeem voor de leden van de ­coöperatie. Er is vorig jaar meer gemolken dan we optimaal konden verwaarden. Daarbij is 90% van de B-melk geproduceerd door 20% van de leden. Daarvoor kregen ze vorig jaar een vangnetprijs van de garantieprijs, plus prestatietoeslag van FrieslandCampina min 4 cent. Dit jaar wordt het een min van 3 cent voor de B-melk, in 2017 en 2018 een min van 2 cent en in 2019 willen we alle melk weer onder het A-quotum hebben.”

Voor biologisch melk was zoiets niet nodig.

“Rouveen laat geen nieuwe gangbare leden toe, maar wel wat nieuwe bio­logische boeren. Wij garanderen hun afname. We hebben zo’n 50 biologische leden met ongeveer 35 miljoen kilo melk. We zouden meer omschakelaars uit eigen gelederen willen hebben, maar die zijn er niet, al stimuleren we heel stevig. Qua afzet groeien we elk jaar tussen 10% en 15% in dit segment. We zijn hier actief met ons eigen merk Bastiaansen Kaas en via een samenwerking met Van der Sterre. Ook in het biologisch-dynamisch segment groeien we nog steeds.”

Wie profiteert er in de coöperatie het meest van wie: de bio-, BD- en geitenboeren van de gangbare boeren, of andersom?

Wevers lacht, maar reageert serieus: “Juist de combinatie levert het voordeel op. Bij sterke veranderingen in de markt zijn er soms wat onevenwichtigheden, maar dat is niet structureel. We hoeven ook nooit grote volumes melk af te waarderen. We kennen de markt vrij goed. De laatste 10 jaar hebben we bijvoorbeeld geen biomelk over gehad.”

Na 34 jaar geeft u binnenkort de leiding over aan uw opvolger, Klaas Hokse. Hoe laat u het bedrijf achter?

“Er staat een gezond bedrijf. De positie en koers zijn goed, maar we moeten wel alles uit de kast halen om ons verder te blijven ontwikkelen en de concurrentie voor te blijven. Wij hebben echter wel een sterke motivatie om ons verder te versterken. Dat zit in onze mensen en in onze ambitie.”

Wat waren in al die jaren bij Rouveen de diepte- en hoogtepunten?

“Heel spannend was de uitbraak van MKZ in 2001. Er waren gevallen dicht in de buurt van ons werkgebied en een besmetting zou voor ons bedrijf bovengemiddeld dramatisch zijn geweest. Dan lagen we stil. Als hoogtepunten zie ik onze positie in de markt en de zekerheid van werk die we kunnen bieden. Ook maken we hier een van de meest authentieke kazen in Nederland: Friese Nagel en Leidse kaas. Dat is in opdracht van FrieslandCampina. Men vond ons wel wat duur, maar vanwege het feit dat we werden beoordeeld als een betrouwbare partner, kozen ze toch voor ons. Dat zie ik als een groot compliment.”

Dat straalt ook op u af, toch?

“Misschien, maar uiteindelijk ben je zo goed als je laatste melkprijs.”

Door Klaas van der Horst en Jan Willem Veldman

Of registreer je om te kunnen reageren.