Rundveehouderij

Achtergrond 9815 x bekeken 24 reacties

Regeling voor knelgevallen wringt al

Gedupeerde melkveehouders krijgen compensatie bij de toekenning van fosfaatrechten. Maar waar haalt staatssecretaris Martijn van Dam de benodigde kilo’s fosfaat vandaan?

Als het aan staatssecretaris Martijn van Dam en LTO ligt, zal er beperkt ruimte zijn voor knelgevallen in verband met de fosfaatrechten. Maar het is de vraag of zelfs bij een beperkte regeling voldoende kilo’s fosfaat beschikbaar zijn om gedupeerde melkveehouders tegemoet te komen.

Uit berekeningen van Boerderij blijkt dat nauwelijks fosfaat overblijft voor knelgevallen. De Tweede Kamer wil grondgebonden bedrijven volledig buiten schot houden, Van Dam wil niet meer afromen dan 8% en fosfaat weghalen bij andere veehouderijsectoren is nog niet aan de orde.

Wie zijn de knelgevallen?

Om welke boeren gaat het? Het gaat sec om ondernemers die door ziekte, brand of als gevolg van een dierziekte aantoonbaar minder melkvee hielden op peildatum 2 juli 2015. Ook in aanmerking komen recent gestarte bedrijven en jonge boeren. De starters moeten kunnen aantonen onomkeerbare financieringsverplichtingen te zijn aangegaan op de peildatum, of dat een veebezetting op de peildatum aantoonbaar hoofdzakelijk bestond uit jongvee dat bedoeld is voor melkproductie op het bedrijf.

Knelgevallen worden gedeeltelijk gecompenseerd. Hoeveel is nog niet bekend. De rechten worden gebaseerd op het aantal dieren dat op de peildatum werd gehouden. Hoeveel dit is, moet nog worden vastgesteld.

Korting van 4%

In een notendop: een korting van 4% lijkt sowieso nodig om onder het fosfaatplafond te komen. Om binnen de maximale korting van 8% te blijven, blijft maximaal 4% over. Grofweg omgerekend komt dit neer op 3,5 miljoen kilo fosfaat. Hiervan is 1,5 tot 3 miljoen kilo alleen al nodig voor de grondgebonden bedrijven.

Lees ook: Hooguit 3,5 miljoen kilo fosfaat voor extensief en knelgeval

Als de regeling ruimhartig wordt opgezet, levert dat te veel extra fosfaat op. Nederland moet dan in Brussel op het matje komen en vrezen voor sancties. Als de regeling te krap wordt, komen boeren die geen rechten ontvangen in de knel. Dit houdt meestal in dat ze fors rechten moeten bijkopen. Het gevolg: juridische procedures, zoals ook eind jaren 90 door de varkenshouders werden gevoerd bij invoering van de varkensrechten.

Wiebren van Stralen, beleidsmedewerker bij LTO Noord, denkt dat veel juridische procedures kunnen worden voorkomen als criteria scherp worden geformuleerd.

Lees ook het verhaal van melkveehouder Jan Vermeer: 
'Kosten worden te hoog, daarom emigreren we naar Duitsland'
en bekijk de video

Fosfaat opkopen van varkenshouders

Een ruimhartige regeling valt niet te verwachten, zoveel is duidelijk. Maar zelfs al zou de regeling concreet en dus krap zijn, dan nog is er nauwelijks ruimte in de fosfaatbegroting om knelgevallen te compenseren. In het gunstigste geval 2 miljoen kilo fosfaat.

Lubbert van Dellen, voorzitter van de Vereniging van Accountants- en Belastingadviesbureaus VLB, verwacht dan ook dat de ruimte voor knelgevallen onvoldoende zal zijn. “Van Dam zal op een andere manier aan fosfaat moeten komen om de grondgebonden bedrijven volledig te compenseren en de knelgevallen tegemoet te komen.”

Dat betekent volgens de voorzitter van VLB dat de generieke korting hoger uitvalt of fosfaat moet worden opgekocht van varkenshouders. Dit is de meest logische oplossing, is de visie van Van Dellen. “Van Dam heeft niet voor niets de mogelijkheid in de wet gemaakt om de fosfaatschotten op te trekken.”

<em>Foto: Mark Pasveer</em>
Foto: Mark Pasveer

Van Dam kan dit echter alleen doen als de varkenshouderij instemt met een intersectorale uitwisseling van mestrechten. Maar dat is nog niet het geval. Sterker nog: varkenshoudersvakbond NVV herhaalt bijna wekelijks dat ze fel tegen uitwisseling van mestrechten is. Volgens NVV-voorzitter Ingrid Jansen is dit ook geen onderdeel van het sectorplan waar de commissie-Rosen­thal aan werkt. Het optrekken van de schotten zou te nadelig zijn voor toekomstgerichte varkensbedrijven.

Juridisch heeft Van Dam geen grond om varkensrechten op te kopen. Immers, de varkenshouderij komt niet over het eigen fosfaatplafond heen, de melkvee- en pluimveesectoren wel.

Risico op overschrijding stikstofplafond

Volgens Van Dellen is het waarschijnlijk dat achter de schermen wordt gewerkt aan een opkoopregeling van varkensrechten. Op die manier zou de overheid noodlijdende varkensbedrijven willen helpen, en kunnen voorkomen dieper te moeten snijden in de melkveestapel. De varkensrechten zou de overheid opkopen om ze eventueel en onder voorwaarden weer uit te geven. Aandachtspunt is wel dat bij omwisseling van varkensfosfaat naar rundveefosfaat, het stikstofplafond eerder in zicht komt. In rundveemest zit namelijk veel meer stikstof dan in varkensmest.

Kamer: grondgebondenheid volledig compenseren

Hoewel de Tweede Kamer vrij verdeeld is over de fosfaatrechten, heeft ze voor het schrijven van het wetsvoorstel een duidelijke boodschap meegegeven aan staatssecretaris Martijn van Dam. Het parlement wil dat grondgebonden melkveebedrijven volledig gecompenseerd worden bij de generieke korting op fosfaatrechten. De politiek komt hiermee ruim tegemoet aan de wensen van Netwerk Grondig, dat ervoor pleit om de grondgebonden bedrijven te ontzien.

Of het standpunt van de Tweede Kamer gevolgen heeft voor de generieke korting en de omvang van de knelgevallenregeling wordt in juni duidelijk, als de definitieve fosfaatproductiecijfers over 2015 bekend zijn. Van Dam wil immers dat de generieke korting niet hoger is dan 8%.

Compensatie kan binnen de grenzen

Van Stralen verwacht dat volledige compensatie binnen de grenzen kan. Ongeveer een derde van de bedrijven is grondgebonden. Er is 1,5 miljoen kilo fosfaat nodig om deze bedrijven te compenseren, volgens Van Stralen. Om onder het fosfaatplafond te komen, is 3,5 miljoen kilo fosfaat nodig. Dan blijft er ook binnen de maximale korting van 8% nog ruimte over voor de knelgevallenregeling.
De Tweede Kamer repte overigens nauwelijks over de knelgevallenregeling. Wel is er een meerderheid in het parlement die vindt dat biologische melkveehouders niet gedupeerd mogen worden door het fosfaatrechtenstelsel. Zij wil ook dat de regering gaat kijken naar mogelijkheden om omschakeling naar biologisch economisch aantrekkelijker te maken.

Voor de invoering van een einddatum van het fosfaatrechtenstelsel en de invoering van een keuzemogelijkheid voor de referentieperiode was geen meerderheid. Wel vindt de Kamer dat bij bedrijfsoverdracht bij familie tot in de derde graad geen korting op fosfaatrechten moet plaatsvinden. Het NAJK is hier blij mee, al wijst de belangenvereniging erop dat bij een bedrijfsoverdracht naar een niet-­familielid nog steeds 10% van de rechten ingeleverd moet worden.

‘Hopelijk komen we in de knelgevallenregeling terecht’

Uiterst ongelukkig is de peildatum van 2 juli 2015 voor fosfaatrechten voor Helmich Ruitenberg in het Gelderse Wezep. Hij hoopt in aanmerking te komen voor de knelgevallenregeling. 

Ruitenberg zette in 2015 een flinke stap vooruit met een nieuwe 3+1-ligboxenstal met capaciteit voor 185 melkkoeien. In de oude stal hield de veehouder 74 stuks melkvee. Omdat hij de stal direct wilde volzetten en geen jongvee heeft, moest hij veel dieren aankopen. 
Bekijk de fotoreportage van de nieuwe stal van Ruitenberg

December 2015 kocht hij het boveneind van een grote Duitse veestapel, die ging dezelfde maand samen met de eigen veestapel direct de nieuwe stal in. “Dat ging verrassend goed. Misschien omdat het voor beide veestapels een nieuwe situatie was”, aldus Ruitenberg.

Helmich Ruitenberg<br /><em>Foto: Ruud Ploeg</em>
Helmich Ruitenberg
Foto: Ruud Ploeg
De melkveehouder zette zijn stal vanaf het begin vol om ook direct maximaal inkomsten te hebben. “Daarnaast was de regelgeving na de fosfaatbrief van juni 2015 ongewis. De peildatum van het aantal koeien dat we mochten houden, was medio december – toen de stal af was – nog onduidelijk. Het leek ons beter om te anticiperen en de stal direct vol te zetten. We wilden niet bekneld worden. Nu, achteraf, is het wel spannend omdat we op de uiteindelijke peildatum nog lang geen 185 melkkoeien hadden. Hopelijk komen we in de knelgevallenregeling terecht.” 

Rechten voor 110 koeien kopen
Ruitenberg noch zijn financier ABN Amro hield bij de financiering rekening met de aankoop van fosfaatrechten. Als hij geen gebruik kan maken van de knelgevallenregeling, zal hij rechten voor 110 koeien moeten kopen. “Vorig voorjaar werden de grondgebondenheidsregels duidelijk. Zowel de bank als ik ging ervan uit dat grond het nieuwe slot zou zijn. We hebben voldoende grond onder het bedrijf en dat was voor ons het sein om te kunnen gaan bouwen. In juni zijn we begonnen. We konden toen niet bevroeden dat een maand later de introductie van fosfaatrechten werd bekendgemaakt.” Een sobere, degelijke stal bouwde hij gericht op arbeidsgemak en lage kosten.

Ruitenberg oriënteert zich nog niet op de koop van opties op fosfaatrechten. Hij verwacht dat de prijs nog wel gaat zakken. “Maar een klein deel van de melkveehouders zal de financiële ruimte hebben en voldoende grond onder het bedrijf om ook nog rechten

Laatste reacties

  • haj146

    Dit wordt een hopeloze strijd met alleen verliezers. Volgend jaar beginnen ze over het ammoniakplafond wat ook al overschreden wordt aldus linkse rekenmeesters. Het gaat geweldig in dit rot land.

  • wmeulemanjr1

    Komt het er dan op neer dat met twee maten gemeten word, bijvoorbeeld : iemand met nieuwe hooggefinancierde (lang niet volle) stal zou dus knelgeval zijn en bijvoorbeeld iemand met oudere lagergefinancierde (ook niet volle) stal (op peildatum) zou ineens geen knelgeval zijn, lijkt juridisch vreemd verhaal!

  • DJ-D

    Je mag toch 10% overbezetting hebben.

  • Wv01


    nogmaals, het is een doodlopende weg in dit land!!! het is op veel plaatsen een drama!

    Maar wees gerust, vandaag een tankauto fosfaat van de dam in A dam gevult, betutteling van de agrarische sector.

  • ........

    Wiebren zit er wel eens meer naast,bewust of onbewust

  • zon

    Ze moeten de pluimveehouders met te weinig rechten veel harder aanpakken,zij maken het kapot voor een ander.
    Tevens heeft de overheid vorig jaar extra rechten weggegeven.
    Als ze die 2 dingen eens beter aanpakken blijft de pluimveehouderij ook netjes onder het plafond.

  • alco1

    De fosfaatrechten worden een hopeloze strijd.
    Nog steeds is het het beste om het hele plan af te schieten.
    Fosfaatrechten zijn alleen maar goed voor boeren die juist het overschot veroorzaakt hebben en degene die de prijs van mestafzet, wat ze zelf niet op eigen land kunnen plaatsen, een beetje afgeschermd denken te hebben.

    Om het volgende hoeft het alleen maar te gaan:

    1 Voer en verzorging moet goed zijn.
    2 Mestafzet geregeld.
    3 Acceptatie in de buurt.

    Trouwens voor mijzelf moeten de fosfaatrechten heel duur worden.
    Mijn kinderen laten zich niet ringeloren door (s) linkse betweters.
    Mijn oudedags reserve kan dus mooi aangevuld worden.

  • Wv01


    Hier hetzelfde verhaal, kinderen willen dit niet meer!
    Geef ze groot gelijk, en stimuleer ze om wat anders te gaan doen.
    Dit gun je je kinderen niet meer

  • haj146

    12 jaar lang over vergunningen moeten doen zal wel geen knelgeval zijn dus. Vissen we weeeeeeeeeer achter het net. Hopeloos wat een gezeur hier over n aangepraat probleem. Onze eigen rfc zat erbij en keek erna ( nzo) meen dat ze 20% meer melk verwachtten...

  • alco1

    Haj. Onze FC heeft met dit probleem niets te maken.
    Zij moeten er voor zorgen dat onze melk opgehaald en verwerkt wordt.
    De prijsdaling van melk is een gevolg van een paar (te) goede jaren, waardoor wereldwijd vraag uitval en productie aanwas.

  • haj146

    Alco1 klopt deels. Ze zijn echter wel voorzitter van de nzo die, samen met anderen ertoe instemden dat we nu met die ellendige fosfaatrechten zitten. Over melkprijs hoor je mij niet klagen hoewel ik het liever anders zag. De 600 miljoen liter meer aanvoer bij rfc kost ons 0,2 cent per liter aldus de laatste ledenvergadering. Das de moeite dus niet.

  • alco1

    Haj. Ze zijn ook klem gezet met de dreiging van de derogatie.

  • s c de boer

    Hoe komt het met de getroffen boeren die last hadden van de muizenplaag?
    Ik ken er genoeg die op de peildatum minder dieren in de stal hadden als gevolg van veels te weinig ruwvoer voorhanden.

  • veldzicht

    Die Martijn v, Dam moet laten zien dat ie een vent is en met z,n vuist op tafel slaan die opkomt voor de landbouw en er niet aan meewerken met dat z.g. fosfaatplafond,langs de hele westkust,
    tientallen km. land inwaarts,waar nog amper ,n koe of varken is te bekennen is het fosfaat in het oppervlakte water het hoogst,ra ra hoe kan dat ?. antwoord: Omdat de boeren worden belazerd door de mileubeweging en andere linkse groeperingen..

  • perry roozen

    8% korting is al zeker nodig voor de echte knelgevallen.

  • meert1

    Hoe ging het ook alweer?Zachte heelmeesters ma
    ken...........
    Idd. v Dam; hard op de tafel slaan en keihard koud saneren.
    Kan de sector eindelijk weer gezond verder.

  • veldzicht

    @meert1,gelukkig heb jij het niet voor het zegggen,het liefst draai je alle boeren tegelijk de nek om.

  • koster

    wie is er eigenlijk geen knelgeval? Er zijn alleen maar verliezers, behalve de bedrijven met genoeg grond die niet willen uitbreiden. En dat gun ik ze van harte.
    Elke knelgeval meer is weer een koe bij mij weg. Wat ik mij wel afvraag of deze botte bijl juridisch wel houdbaar is. Deze gang van zaken is meer dan onrechtvaardig.

  • Wv01


    nogmaals, we worden belazerd van alle kanten!!

  • meert1

    @veldzicht, hoe kun je dat nou zeggen. Je kent me niet eens en lees mijn laatste zin ook even.

  • mtsjansens1

    De knelgevallen maken weer nieuwe knelgevallen !!!!

  • koestal

    De grote bedrijven en bedrijven die net uitgebreid hebben 2,5 koerechten per ha geven.

  • koestal

    Een groot bedrijf is ook niet zalig makend,dat meenden veel boeren de laatste jaren wel.hier in de buurt staan grote bedrijven te koop,maar ze zijn niet te financieren,ook familie bedrijven zijn moeilijk te financieren ,broers of ooms die er uit willen stappen ,zijn gedwongen om hun geld er in te laten zitten.

  • Vakbladen1

    Als ruitenberg knelgeval is, dan weet ik er ook nog wel een paar. volgens mij was als snel duidelijk dat na 2 juli 2015 de boel op slot zat.

Laad alle reacties (20)

Of registreer je om te kunnen reageren.