Rundveehouderij

Achtergrond 6518 x bekeken 41 reacties

Nog wereld te winnen voor de melkrobot

In Nederland melkt al 20% van de bedrijven met een robot. Wereldwijd staat automatisch melken nog maar aan het begin.

Automatisch melken groeit. De allereerste systemen werden in Nederland geplaatst in 1992. Na enkele jaren van verder ontwikkelen begon de echte opmars vanaf 2000. Nu werkt 20,5% van de melkveebedrijven in Nederland met een automatisch melksysteem. Dat blijkt uit cijfers van stichting KOM (Kwaliteitszorg Onderhoud Melkinstallaties).

Wereldwijd zijn er naar schatting rond 24.000 bedrijven die werken met een ­automatisch melksysteem. Het einde van deze structuurontwikkeling is nog zeker niet bereikt. Nog steeds schakelen bedrijven om naar robotmelken, en zolang arbeid duur is, zal dat ook nog zo blijven.

Invloed melkprijs groot

Wel staat de snelheid van introductie van automatisch melken op individuele bedrijven in Nederland op dit moment op een laag pitje. Veel bedrijven die wilden uitbreiden of omschakelen hebben dat gedaan in de periode tussen 2010 en 2015. Veehouders maakten zich klaar voor omschakelen van de bedrijfsomvang na het einde van de quotering. De melkprijzen van de laatste anderhalf jaar en de fosfaatrechten maken dat boeren nu toch weer pas op de plaats moeten maken. Van de bedrijvigheid op gebied van melkinstallaties, wat betreft uitbreiding, renovaties en opleveringen, is in het eerste kwartaal van 2016 tussen 40 en 50% weggevallen, zo registreert KOM.

Dat de verkopen nu op een laag pitje staan is puur het gevolg van de laagconjunctuur in de melkveehouderij. Als de melkprijzen weer aantrekken, lopen de verkopen weer op. Dezelfde beweging was in 2009 te zien toen de melkprijzen ook enorm laag waren. Toen de melkprijs weer aantrok, herstelde de investeringsbereidheid van de bedrijven snel.

Hoge arbeidskosten

Het zijn vooral de landen waar arbeid duur is, of waar het lastig is voldoende gekwalificeerd personeel te trekken en te houden, waar automatisch melken al volop ingeburgerd is. Dat geldt voor Nederland, maar zeker ook voor de Scandinavische landen. Zo ligt de penetratie van de melkrobot in Zweden en Denemarken met bijna 25% nog hoger dan hier.

In landen als Frankrijk, Duitsland, ­Engeland en Ierland is de penetratie van automatisch melken juist lager dan in Nederland, ruwweg tussen 5 en 10%. Toch zijn dit ook geen lage-­lonenlanden en daar ligt dus nog een ­behoorlijke markt open voor de verschillende merken die automatische melksys­temen in de markt zetten.

Naast West-Europa ligt er letterlijk nog een wereld open voor automatisering van het melkproces. In Canada en de Verenigde Staten is er een continue groei in afzet en neemt het aantal bedrijven dat overstapt op automatisch melken hand over hand toe. Ook landen als Nieuw-Zeeland en Australië volgen daar in.

DeLaval ontwikkelde het AMR-systeem. De GEA Dairy ProQ is de tweede vorm van automatisering van de melkstal.</p>
<p><em>Foto: Henk Riswick</em>
DeLaval ontwikkelde het AMR-systeem. De GEA Dairy ProQ is de tweede vorm van automatisering van de melkstal.

Foto: Henk Riswick

 

Automatische draaimelkstallen

De meer ‘traditionele’ melkrobot richt zich op bedrijven tussen 50 en enkele honderden koeien. Naast dit type robot zijn de eerste systemen voor automatisch melken in de draaimelkstal ook al geïntroduceerd. DeLaval lanceerde vijf jaar geleden de AMR (Automatic Milking Rotary) en heeft die nu op verschillende bedrijven draaien. Vorig jaar bracht GEA de Dairy ProQ officieel op de markt.

Beide systemen richten zich op automatisering van de draaimelkstal, waarbij DeLaval een aantal aansluitarmen vast op een bepaalde positie heeft en die vervolgens alle standen bedienen. Het GEA- systeem kenmerkt zich juist doordat elke melkstand zijn eigen (vervangbare) aansluitunit heeft. Deze twee vormen van automatisering zijn op de grotere bedrijven gericht, zo tussen 250 en 800 melkkoeien. Bij nog grotere bedrijven is een tweede systeem nodig. Niet voor niets testte DeLaval daarom de eerste systemen in onder meer Australië en Nieuw-Zeeland.
Ongetwijfeld zullen deze en andere producenten soortgelijke oplossingen of andere innovaties bedenken om de arbeidsvraag in het melkproces verder te minimaliseren. Zo lijkt het een kwestie van tijd dat de eerste aansluitarmen in de melkstal zich aandienen.

Laatste reacties

  • hansvanbergen

    In 1992 werd ook het internet gelanceerd. Daar zit nu in Nederland 99% van de mensen op. Ook wereldwijd zit bijna iedereen op erop. Als je na 24 jaar melkrobots nog maar 20% van de bedrijven hebt kun je toch amper van een succes spreken. In het buitenland met 5-10% van de markt komt het woord flop in beeld. Als je met zo weinig klanten een heel apparaat draaiende moet houden om 24/7/365 klaar te staan met alle onderdelen en kundige monteurs dan zal dat, lijkt mij, lastig rendabel zijn. Het uurloon van een melkveehouder is maar een paar euro en robots besparen amper arbeid omdatje koeien erin moet jagen. Daarbij kun je nooit verweg omdat die krengen ieder moment kaduuk kunnen gaan. In landen als N Zeeland staan er 20 lazen we laatst. Dan loop je serieus het risico dat dealer ermee stopt en dan? Daarbij past een robot in dit soort landen alleen op doormelk bedrijven en dat zijn er maar weinig. Op gewone bedrijven zal de helft van de robots vaak stil staan en soms zelf allemaal.

  • farmerbn

    Toen ik jong was hadden we een tweewiel aangedreven trekker zonder cabine. Voor enkele dagen met echt slecht weer kwam er zo'n jas op die trekker want een dure cabine kon niet uit. Als je nu de trekkers ziet dan zijn er bijna geen tweewiel aangedreven trekkeres meer en zonder cabine ook niet. Boeren hebben dus budget (over) voor die moderne trekkers. Ook zijn er boeren die budget (over) hebben voor een melkrobot. Niet allemaal maar over 50 jaar waarschijnlijk wel.

  • agratax.1

    De hele automatisering zou wel eens af kunnen hangen van het aanbod van "vertwijfelde" werkzoekenden, die hun inkomen door arbeid bij elkaar moeten sprokkelen, omdat een automatische overheidsuitkering er niet inzit. Denk aan de miljoenen (il)legale Mexicanen in Amerika en onze arbeidsmigranten uit Midden Europa, die een minimumloon als goed beschouwen t.o.v. hun mogelijkheden thuis.

  • Koen Franken

    Mijn vader zei me altijd , jonge wat iets kost is niet belangrijk , gaat erom wat het oplevert . Zo ook met een melkrobot . !!

  • hansvanbergen

    Precies heel verstandig van je vader. Toen via de Marshallhulp veelal eind jaren 40 begin 50 de eerste tractoren kwamen had 25 jaar later iedereen een tractor. In het huidige tempo duurt het nog 80 jaar eer ieder bedrijf een melkrobot heeft. In de rest van de wereld nog honderden jaren. Dat kon wel eens te maken hebben met het feit dat een melkrobot heel erg veel kost en we na 24 jaar nog steeds afwachten wat het op moet leveren. Niet voor niets gooien veel bedrijven de robot er weer uit kan kopen weer een melkstal. Bij de invoering van de tractor of het internet zag je die ontwikkeling niet.

  • beenackers

    ik heb allemaal het idee dat Hans van Bergen niet echt een liefhebber is van het robotmelken. Zijn teksten staan vol met vooroordelen, maar hij heeft waarschijnlijk zelf er nog nooit mee gewerkt.
    Hier inmiddels 19 jaar ervaring met het robotmelken en ben vanaf dag 1 enthousiast, net zoals de koeien. En voor het geld hoef je het echt niet te laten. De gemiddelde robotboer verdiend net zo veel (of weinig) als zijn melkstal collega's.

  • Vhouder

    melken in een rapid exit is anders ook een waar genoegen

  • Peltjes

    beenackers helemaal mee eens. Melk 12 jaar met robot. Is niet de eerste keer dat Hans tekeer gaat tegen melkrobots.

  • hylkema.l

    Wij melken al ruim 18 jaar met Lely-melkrobot, tot volle tevredenheid.

  • gvanlaar

    Hans geeft graag zijn mening maar die is meestal negatief in meer of mindere mate.... Altijd weer commentaar op van alles en nog wat! Glas altijd half leeg ipv half vol!!

  • leo,s vriend

    Hans, je kan het ook anders bekijken, de meeste melkstallen draaien vanaf 1980, na 25 jaar zijn ze echt versleten, en begint de grote vervanging, rond 2005 dus, in dat opzicht is de opkomst van robots juist geen flop.................

    En veel bedrijven die de robot er weer uit gooien? nou, nee.

  • el

    Met een snelle melkstal ben je flexibeler!

  • kleine boer

    Een mini shovel is er ook al heel lang Hans vond dat niet handig een voorlader was veel makkelijker maar op de meeste plekken is de voor lader verdwenen en staat er mini shoveltje of grotere shovel ipv voorlader of beide . Onmisbaar zon klein ding zo zal met robot ook gaan over aantal jaren voor mij niet meer verwacht ik maar de jeugd verwacht ik zeker wel

  • farmerbn

    Ook een melkstal is niet flexibel. Melkstalboeren menen dat het wel zo is want je kunt er makkelijk wat extra koeien mee melken. Bij robotboeren is dat lastig en die moeten een tweede of een derde. Maar ik zie nu veel melkstalboeren drie of vier uur per keer de koeien melken. Robotboeren met meerdere robots hebben het veel rustiger en hebben meer tijd voor andere belangrijke zaken op de boerderij.

  • veldzicht

    Voor de hoogproductieve koeien is het wel beter dat ze vaker dan 2x per dag worden gemolken en 3x per dag melken in een traditionele-melkstal is niet te doen als je alleen bent.Bovendien vooral jonge(re) boeren willen flexibeler werktijden voor vrije tijd en gezin en of het al dan niet meer kost nemen ze maar voor lief.veel jongeren willen niet eens meer boer worden zonder melkrobot, tenminste ik ken er verschillende

  • pinkeltje

    Geen mooiere markt dan een kleine markt als je hem voor jezelf hebt. Denk dat de robotten leveranciers zich heel comfortabel voelen bij een relatief klein marktaandeel dat voorzichtig groeit.

  • robbies

    Hans is niet zo'n fan van robots merk ik. Hier melken we nu 4 jaar naar volle tevredenheid met een melkrobot. Hans gaat voorbij aan het feit dat een internet aansluiting hooguit 500 euro kost en een melkrobot op zijn minst 200 keer zoveel kost. Ook wordt een melkstal in een carriere van een boer niet zo vaak vervangen als een trekker.
    Hans heeft gelijk als hij stelt dat koeien er inderdaad ingejaagd moeten worden. Maar je zet ze in de wachtruimte en gaat ondertussen boxen schoonmaken/kalveren drinken geven/ insemineren. En inderdaad; hij gaat weleens kapot en je hebt weleens een storing. Maar de voordelen wegen absoluut op tegen de nadelen

  • hansvanbergen

    De nadelen zijn evident. 2 cent meer kosten per liter. 24/7/365 paraat staan. Koeien zoeken uit de koppel boxen schoonhouden is onhandig net zoveel werk beweiding is drama dus weer 1 cent melkgeld weg. Mag jij die voordelen even opsommen.

  • Zandboertje

    Ben geen koeboer, maar zijn veel veehouders na het behalen van een Abrahammoment teveel bij de orthopeed. Versleten knieen, heupen en ellebogen. Allemaal kapot en op. Het lichaam is niet gebouwd voor herhalingswerkzaamheden. Denk dat je liever op je 65e nog een stukje kunt fietsen of met kleinkinderen gaat voerballen dan op je 60e kapot bent en niets meer kunt met evt nog iets meer geld op de bank. Maar dit zullen sommigen wel een Margreet Wellink tekst vinden.

  • Bennie Stevelink

    @Zandboertje, je bent geen koeienboer zeg je, maar je hebt het wel goed in de gaten. Veel boeren die hun hele leven hebben gemolken hebben versleten schouders of ellebogen. Vroeger toen de koeien nog op de grupstal stonden hadden boeren versleten knieën.

    Zelf wilde ik vijf jaar geleden nog een nieuwe melkstal bouwen. Omdat ik al last had van mijn ellebogen zou de nieuwe melkstal voorzien worden van pneumatische draagarmen. Deze waren echter zo duur dat de melkinstallatie bijna even duur zou worden als een robot.
    Hoe meer techniek je in een melkstal stopt hoe meer er onderhouden moet worden of stuk kan gaan. De onderhoudskosten gaan dan ook al snel in de richting van een robot.

    De melkwinningsspecialist van Forfarmers die mij zou adviseren over de plaatsing van de melkstal bekeek de situatie en adviseerde mij af te zien van de melkstal en voor de robot te kiezen. Op rationele gronden heb ik zijn advies opgevolgd terwijl mijn hart bij de melkstal lag. Nu, vier jaar later weet ik dat het een verstandige keuze is geweest. Als ik echter op een beurs kom ga ik nog wel altijd langs de stand van Gea om de laatste ontwikkeling in melkstallen te bekijken.

  • robbies

    @ Hans. Zelf weid ik niet, maar dat heeft met de verkaveling te maken. Maar er zijn heel veel voorbeelden van robotbedrijven die wel weiden en waar het absoluut geen drama is. De onderhoudskosten zijn hoger, maar niet zo hoog als dat jij doet veronderstellen. Ik weet uit studieclubs dat alle kosten (dus inclusief tepelvoeringen, filters, reiniging, dip etc etc. kosten die je bij een reguliere melkstal ook hebt) ongeveer 1,5 cent per liter melk bedragen, dus die 2 cent is niet correct.
    De bouwkosten zijn daarentegen veel lager ivm een melkstal. De voordelen zijn hier al uit en te na benoemd, maar voor mij is de voornaamste de flexibiliteit van werkplanning. In het weekend ben ik voor 18u klaar, maar bij arbeidspieken ga ik soms om 20u bij de koeien kijken.

  • hansvanbergen

    Studieclubcijfers ja. Uit echte cijfers, van boekhoudkantoren komt toch echt 2 cent naar voren. Om 18.00 klaar is alleen als er geen storing is. Anders zul je er toch heen moeten 24 uur per dag. Een melkstal die net zo duur is als een robot is natuurlijk volstrekte kolder. Een melkstal is veel goedkoper, gaat minimaal 2 x zolang mee en kost een fractie van de onderhoudskosten van een robot en verbruikt minder stroom en water. En als je toch koeien in de robot aan het drijven bent jaag ze dan ff in de wachtruimte en een uur later zijn ze leeg en ben je der weer 12 uur klaar mee. Beweiden kan maar alleen met een fikse overcapaciteit en dan lopen de kosten nog weer verder op. Tevens loop je je een breuk om de koeien op te halen kun je alleen rondom de stal beweiden maw meer fantasie dan werkelijkheid. Melkrobots zullen eerst veel beter moeten worden in kwaliteit en nog maar de helft kosten eer je kunt spreken van een doorbraak.

  • Bennie Stevelink

    @Hans van Bergen, met zo'n voordelige melkstal kun je de superheffing toch ook wel in één keer betalen?

  • kleine boer

    ow niet weer da gezeur over die superheffing

  • hansvanbergen

    Een robot kan wel maar een rekenmachine is te duur of te ingewikkeld kennelijk

  • hansvanbergen

    Nu je het toch weer over superheffing hebt Bennie. Hoe was mijn voorspelling ook alweer 21 maanden geleden. O ja de torenhoge superheffing zou verstrekkende gevolgen hebben voor de melkveehouderij EN haar toeleveranciers. Hoe issut inmiddels. Ik heb volledig gelijk gekregen. Jouw vrienden van Lely/Delaval plaatsen inmiddels dichtbij 0 robots. Hoe denk je dat dat aankomt bij zon dealer? Personeel moet ontslagen worden en waar halen ze straks als de verkoop weer aantrekt weer nieuwe? Kosten moet jij allemaal betalen. En nu maar hopen dat de dealer het overleeft. Verkoop van rundersperma is flink in mekaar geklapt. Verkoop van tractoren en machines is rondom 0. Er wordt geen mest afgezet. Maw wat een blunder dat LTO en de Nederlandse regering deze kans voorbij hebben late gaan.

  • kleine boer

    Das gek hans ik zou toch zweren dat het aan de lagere melkprijs ligt.....

  • Peltjes

    Hans dan zullen de robotboeren nu wel het eerst omvallen met deze lage melkprijzen.

  • robbies

    Als ik de cijfers van collega's van studieclubs (en met begeleiding van accountantskantoren) niet meer mag geloven, dan geef ik het op. Robotmelken is absoluut niet zaligmakend en sommige van je argumenten zijn legitiem. Maar zo negatief als jij het schetst, is het absoluut niet hoor. Jij generaliseert de nadelen, terwijl er andere zwaarder wegende voordelen tegenover staan. Dat jij die voordelen niet als zodanig beoordeelt, wil niet zeggen dat ze er niet zijn.
    Overigens geloof ik niet dat je in een uur tijd een volledige veestapel kan melken, inclusief boxen schoonmaken en reinigen en eventuele inseminaties of behandelingen. (En heb ik echt veel ophaalkoeien, dan ga ik tussendoor eten). Is dat wel zo, dan heb je een forse overcapaciteit en zal je kostprijs navenant zijn

  • leo,s vriend

    Hans, laat me niet lachen, ik heb afgelopen jaar gemiddeld 1 keer per 6 weken een (klein ) storinkje gehad, vaak binnen 10 seconden opgelost.
    En haalkoeien? als je toch de boxen doet lopen ze zo met je mee, even achter het hek, en Leo,s vriend kan aan de koffie........

  • A de v

    Leo's vriend. Hans is veel te negatief en jij schetst het weer veel te rooskleurig. De waarheid ligt in het midden, weet ik inmiddels na 12 jaar robotmelken. Overigens, er komt een bord (te koop) in de tuin te staan, als ik ooit weer terug moet naar een melkstal. Zandboertje heeft tot nu toe de zinvolste reactie gegeven, maar daar kom je meestal pas achter als het te laat is.

  • hansvanbergen

    Zeker dat is ook eigenlijk het enigste pluspunt van de melkrobot. Als je afkeur hebt aan je lichaam dan krijg je een gratis robot van de arbeidsongeschiktheids verzekering. Dan ziet het plaatje er heel anders uit. Glashelder! Op het moment dat Interpolis hiermee stopt is hetover en uit met de robot melkerij. Niet voor niets hebben 80% van de melkveebedrijven de afgelopen 24 jaar gekozen voor een melkstal en niet voor robot.

  • leo,s vriend

    Hans, dat is wel het aller slechtste argument dat ik van jou heb gelezen.

  • hansvanbergen

    2cent duurder dat zijn de feiten. Niet storingen die in 10 seconden opgelost zijn en maar heeel af en toe voorkomen en koeien die automatisch meelopen naar de robot heb ik althans, nog nooit van gehoord.

  • A1967

    Het geval van slijtage klopt voor zover boeren denken alles zelf te moeten doen, al willen ze meer dan 75 koeien melken, dit staat los van het melksysteem. Opvallend vind ik dat diegene met de meeste automatisering het slechtst zijn in het gebruiken van een simpel rekenmachine.

  • kleine boer

    Gemak en werkplezier kent hans niet lijkt wel de 1 heeft er gewoon paar ct per kg voor over de ander niet simpeler kan ik het niet maken wel makkelijker.

  • Farmer4life2

    Voor en tegenstanders.

    Uiteindelijk is het wat bij je past. Zoals Bennie al zei, hij had al last van zijn ellebogen.

    Beide systemen zijn prima.
    Ik zeg altijd, wat een geluk dat er 20% melkrobots zijn. Anders was het fosfaat overschot nog hoger geweest. ;-)

  • Genie

    Wat kan hans van bergen uit zijn nek kletsen zeg, weet werkelijk niet waar die het over heeft. loopt 15 jaar achter.

  • gvanlaar

    hans hans hans...... die heb de klok horen luiden maar weet werkelijk niet waar de klepel hangt!!!
    wat een eigendunk heeft die vent! en die superheffing in 3 keer betalen slaat ook nergens op. een boete van CJIB betaal je toch ook in 1 keer en binnen de gestelde termijn want anders is tie snel verdubbeld! moet je hem in 6 keer betalen hans......

  • hansvanbergen

    Wel degelijk kunnen cjib boetes in termijnen betaald worden. Superheffing echter is geen boete maar een heffing die in praktisch heel Europa in 3 jaar betaald mag worden

  • hooghoes

    Boer frans heeft dat ding er ook uitgedonderd . Veel te duur zegt ie .

Laad alle reacties (37)

Of registreer je om te kunnen reageren.