Rundveehouderij

Achtergrond 1012 x bekeken laatste update:15 jun 2016

Grote spelers verdelen markt melkrobots

Betere sensoren, bediening en software zijn de belangrijkste vernieuwingen. Het marktaandeel daalt door strengere banken en inhuren van personeel.

De snelle opkomst van de melkrobot is sinds 2013 wat getemperd. Van de 18.650 melksystemen in Nederland is volgens de Stichting KOM 17% een robot (3.243 stuks, 4.996 boxen). Verder zijn er 8.620 visgraat- en 3.371 zij-aan-zijmelkstallen. Wie voor de robot gaat, neemt gemiddeld 2,2 melkboxen. Slechts weinig bedrijven hebben aan één box genoeg.

De voor- en nadelen van de melkrobot zijn bekend. Belangrijkste motief voor een robot op familiebedrijven blijft het sociale aspect. De veehouder zonder personeel kan met robots toch zijn tijd zelf indelen. “Grotere bedrijven met personeel kiezen steeds vaker voor de draaimelkstal of een grote zij-aan-zijmelkstal”, weet Ruud Schlenter van SAC.

Banken spelen belangrijke rol

Ook banken spelen een belangrijke rol. De robot melkt iets duurder; banken wilden ze de laatste jaren dus vaker schrappen uit het bouwplan, beamen fabrikanten. “Ze wensen dat een veehouder flexibel met de kostprijs omgaat”, merkt Rik Schoenmaker van Fullwood. “In een melkstal melk je eenvoudig meer of minder koeien. Zo steeg het aandeel traditionele melkstallen weer.” Andre de Leeuw van DeLaval vat samen: “Koos vijf jaar geleden bijna 70% een robot, nu gaat dat eerder richting 50%". Norbert van Hemert van Lely ziet het aandeel lease toenemen. “Nu wordt het meeste via de bank gekocht, maar op termijn kan het aandeel lease wel naar 50% gaan. Bij een robot heb je immers onderpand en hij is snel te verplaatsen. Banken zien daarbij ook wel dat een robot een behoorlijke restwaarde houdt.”

Er zijn weer zes merken op de markt. Bij investeringen in melktechniek kiest globaal 55% in plaats van 65% van de boeren een robot.<br /><em>Foto: DeLaval</em>
Er zijn weer zes merken op de markt. Bij investeringen in melktechniek kiest globaal 55% in plaats van 65% van de boeren een robot.
Foto: DeLaval

Vraag naar tweedehands groeit

Bij elke leverancier groeit de vraag naar tweedehands. Het hangt van de leeftijd van de eerste robots en de mogelijkheden tot updaten af of ze ook tweedehands beschikbaar zijn. Lely’s A3 is inmiddels de meest verkochte Taurus en ook de eerste A4-robots worden als Taurus geleverd. De jonge organisatie BouMatic Robotics leverde inmiddels één tweedehands robot. DeLaval levert tweedehands onder de naam ‘Second Life’, al zijn het er weinig.

GEA rukt op

Er zijn nu zes aanbieders, één minder dan in het Boerderij-overzicht van de melkrobotmarkt uit 2011. Insentec kwam drie jaar geleden nog op de markt met de Astrea 20.20, maar stopte weer. Het is net als SAC een merk van de Hokofarm Group en is alleen in het buitenland náást SAC te koop. DeLaval en Lely zetten met 10.000, respectievelijk 15.000, stuks veruit de meeste robots in de markt. In 2011 gaf DeLaval meer dan 8.000 verkochte robots wereldwijd op en Lely ruim 20.000. Lely ligt voor vanwege zijn vroege verkoopstart in 1992 (tegen 1999 voor DeLaval).

De nieuwe macht in robotland is GEA. Alle fabrikanten voelen de aanwezigheid van het grote merk. GEA heeft drie MIone-productielocaties; in Nederland zou het sinds de start in 2009 al op plaats 3 of 4 staan. GEA gaf in 2009 nog 200 verkochte robots op en nu meer dan 2.000. Speerpunten: een goede melkkwaliteit met lage zuurtegraad en celgetal.

De enige met een compleet nieuw model is BouMatic Robotics. Het onderhoudt de 90 Proflex-robots (van Idento) nog wel, maar verwijst voor onderdelen naar SAC (ook Idento). BouMatic Robotics presenteerde de MR-S1 eind 2011 en de MR-D1 eind 2012. Het team van 50 man ontwikkelt ze nog steeds door. Toch denkt sales- en servicemanager Ebel Hidding er eind dit jaar ruim 500 in de markt te hebben staan. De unieke punten (door de achterbenen melken en eenvoudige koeselectie) spreken aan.

Nederland telt bijna 900 carrouselmelkstallen. Diverse fabrikanten, zoals Lely, DeLaval en GEA, hebben daarvoor robots beschikbaar.<em><br />Foto: Jan Zandee</em>
Nederland telt bijna 900 carrouselmelkstallen. Diverse fabrikanten, zoals Lely, DeLaval en GEA, hebben daarvoor robots beschikbaar.
Foto: Jan Zandee

Ontwikkeling op sensortechniek

Qua techniek werkten de fabrikanten voornamelijk aan betere software. De robots zijn nu sneller, minder storingsgevoelig en makkelijker te bedienen. Lely kwam als eerste met apps (InHerd) voor onder andere bediening. SAC kwam met een nieuwe voorbehandelunit. BouMatic Robotics ontwikkelde een systeem om twee bekers tegelijk te pakken en aan te sluiten. Verdere ontwikkeling is voornamelijk mogelijk in online sensortechniek: zoveel mogelijk gegevens uit melk en koe halen en daarop eenvoudig managen, dat is de uitdaging.

Een andere ontwikkeling is de carrouselmelkstal met robots. DeLaval plaatste al diverse AMR’s. GEA verkocht zijn eerste DairyProQ-stal naast de testrobot op het eigen melkveebedrijf. Ook BouMatic Robotics en SAC zeggen serieus bezig te zijn met robottechniek in traditionele melkstallen.

Voorzichtig met fabrieksopgave

Het overzicht hieronder geeft van de zes melkrobots op de Nederlandse markt de technische gegevens die de fabrikanten verstrekten. Wees voorzichtig met het vergelijken van de capaciteit, het water- en elektriciteitsverbruik en de prijs! De uitgangspunten verschillen en deze vier gegevens zijn sterk afhankelijk van de situatie, het bedrijf en de koeien. Een capaciteit van 2.800 kilo per dag is maximaal, 2.000 kilo is realistischer. Bij elektriciteitsverbruik telt de ene fabrikant randapparatuur als een compressor wel mee en de andere niet. Hetzelfde geldt voor het waterverbruik. Zo reinigt DeLaval veel uitwendige onderdelen als vloer en slangen automatisch, anderen weer niet.

Weergegeven is de vanafprijs op de markt. Uiteraard is er verschil in de optiepakketten. Wat bij de één optie is (en dus meerprijs), is bij de ander standaard. Hoewel dus niet alle gegevens rechtstreeks vergelijkbaar zijn, geeft het overzicht hieronder wel duidelijk weer hoe de fabrikanten zelf hun melkrobot inschatten.

Grote spelers verdelen markt melkrobots
Grote spelers verdelen markt melkrobots
Grote spelers verdelen markt melkrobots
Grote spelers verdelen markt melkrobots
Grote spelers verdelen markt melkrobots
Grote spelers verdelen markt melkrobots

Of registreer je om te kunnen reageren.