Rundveehouderij

Achtergrond 558 x bekeken laatste update:14 mrt 2016

Aanpak Mortellaro begint bij jongvee

Op melkveebedrijven heeft gemiddeld een derde van de pinken al een vorm van Mortellaro. Bij 10% is het zelfs zo ver dat de kenmerkende aardbeiachtige structuur al aanwezig is en dat deze dieren kreupel zijn. Ze worden zonder adequate behandeling chronisch ziek en zijn, als ze in de melkgevende koppel worden geïntroduceerd, een blijvende bron van besmetting.

Veel veehouders starten met de aanpak van Mortellaro bij de koeien. Maar dan ben je eigenlijk al te laat, zo stelde Jan Lievaart van het Nederlands Klauwgezondheids Centrum tijdens de inspiratiedag klauwgezondheid. “Behandelen van koeien terwijl je via het jongvee steeds opnieuw een infectie naar binnen brengt. is niet de weg die tot verbetering leidt.” Volgens Lievaart is Mortellaro hét grote probleem bij jongvee.

Mortellaro is een lastige aandoening. De treponemabacterie dringt diep in de huid en nestelt zich daar. Dat maakt de infecties vaak chronisch. Volgens Lievaart is het daarom beter chronisch geïnfecteerde dieren op te ruimen, omdat de kans op een hernieuwde infectie groot is en ze daarmee de besmetting naar andere dieren in stand houden.

Plan van aanpak

Op bedrijven waar Mortellaro zich voordoet, moet een plan van aanpak gemaakt worden. Bekappen van pinken en regelmatig een voetbad voor deze leeftijdsgroep kunnen daar onderdeel van zijn. Door de besmettingsdruk in de groep te verminderen is de kans dat de dieren na afkalven Mortellaro ontwikkelen kleiner. Ook de route van besmetting moet in kaart worden gebracht en doorbroken worden. Pinken verhuizen naar de melkgevende koppel, maar melkgevende dieren gaan uiteindelijk ook naar de droge koeien. Veel bedrijven brengen de hoogdrachtige pinken bij de droge koeien onder.

Dit alles maakt dat de start van een strategie tegen Mortellaro bij de pinken dient te beginnen. De nieuw in de melkveestal aangevoerde dieren moeten schoon zijn.

<em>Foto: Bart Nijs</em>
Foto: Bart Nijs

Voetbad is preventie

Veel veehouders denken dat een voetbad zorgt voor genezing van Mortellaro. Dat is volgens Menno Holzhauer, klauwendeskundige bij de Gezondheidsdienst voor Dieren, een misvatting. In zijn optiek is een voetbad altijd preventief. Hoewel een strak regime van voetbaden met formalineoplossing wel het aantal en de ernst van de aandoeningen terugdringt, is individuele aanpak en behandeling de enige weg naar genezing.

Wat betreft formaline is hij kort. Het duurt nog drie of vier jaar, maar dan is voetbaden met formaline verboden. Baden met antibiotica is al langer verboden en kopersulfaat is slecht voor het milieu. Er is nog een flink aantal middelen in de handel dat voor voetbaden wordt verkocht, maar onderzoek moet nog uitwijzen welke daarvan de beste is en tegen welke aandoening.

Goed ligbed cruciaal voor ontlasten en opdrogen van klauwen

In de bestrijding van Mortellaro, maar eigenlijk in het kader van alle klauwproblemen, moet de koe vooral veel liggen, zo stellen Marcel Drint van het Nederlands Klauwgezondheids Centrum en Anne Egbert Andringa van stalinrichter Cowhouse. Een goed ingerichte ligbox is cruciaal.
Veel liggen, betekent ontlasting van de klauwen. Koeien die veel liggen, staan minder in de nattigheid en mest waardoor de klauwen gemiddeld droger zijn en dat werkt tegen infecties.
Een goede ligbox moet voldoende diep zijn en genoeg kopruimte hebben. De totale lengte van de box moet 3 meter zijn. Dat is de horizontale ruimte die een koe nodig heeft bij opstaan. Verder moet een koe goed vierkant in de box kunnen staan om goed te kunnen gaan liggen. In veel stallen staat de schoftboom te dicht op de achterrand of is te laag en dat maakt het de koeien lastig om goed te kunnen gaan liggen.
De boxbedekking moet zacht zijn en voldoende grip bieden.De boxbreedte kan naar 1,20 of 1,25 meter, vindt Andringa. Het veelgehoorde argument van boeren dat koeien in te brede boxen scheef gaan liggen, wijst hij van de hand. Dat is een kwestie van afstellen van de schoftboom.

Of registreer je om te kunnen reageren.