Rundveehouderij

Achtergrond 4796 x bekeken 2 reactieslaatste update:11 apr 2016

‘Gezocht: biologische melkveehouders’

Biologische melk groeit bij FrieslandCampina bijna twee keer zo hard als de markt. Het versterkt het merk Campina, stelt Jan-Willem van de Velde, verantwoordelijk voor de verwaarding van biozuivel bij het zuivelconcern.

FrieslandCampina reorganiseert zijn biologische activiteiten. Het verplaatst de productie vanuit Limmen (Z.H.) naar Maasdam (Z.-H.) en het merk Zuiver Zuivel, grotendeels bestemd voor de verkoop van biologisch-dynamische zuivel, is overgedragen aan Weerribben Zuivel. Deze maatregelen zijn nodig om de winstmarges op biologische zuivel te verbeteren. Desondanks is FrieslandCampina vol vertrouwen voor de toekomst van bio.

Jan-Willem van de Velde kreeg een jaar geleden de leiding over de biologische activiteiten van FrieslandCampina. Hij ziet dat de vraag naar biologische zuivel in Noordwest-Europa jaarlijks 3 procent toeneemt. De productie van biologische melk in Nederland ligt rond 150 miljoen kilo. “Onze coöperatie telt 135 biologische melkveehouders, goed voor zo’n 60 miljoen kilo melk. Dat is natuurlijk weinig in vergelijking met de gangbare melkplas, maar er is ruimte voor groei. Dat maakt het voor FrieslandCampina interessant om te kijken hoe we hierop kunnen inspelen, zeker gezien het feit dat we de consumptie van gangbare zuivel met 1 à 2 procent per jaar zien dalen.”

'Er is ruimte voor meer biologische melkveehouders bij FrieslandCampina'

Beschikt FrieslandCampina over voldoende eigen aanvoer van biologische melk om aan de toenemende vraag te kunnen voldoen?

“Ja, momenteel is er een goede balans. Afgelopen jaar schakelden al drie van onze leden om naar biologisch, in 2016 komen daar nog eens tien leden bij. Ook de biologische melk van deze leden kunnen we verwaarden. De wachtlijst is verder leeg.”

Wil FrieslandCampina graag nieuwe leden op de wachtlijst?

“We gaan onze leden niet vragen om te schakelen naar een biologische bedrijfsvoering, maar laat ik het zo zeggen: we zijn positief gestemd. Momenteel is er een tekort aan biologisch melk en zien we voldoende mogelijkheden om meer biologische melk tot waarde te brengen. Dus: we staan open voor meer biologische leden in de coöperatie. We balanceren met onze eigen aanvoer rond 100 procent. Eerder hanteerden we in het kader van flexibiliteit een lager percentage. Gezien het tekort op de markt zijn we een eventueel overschot nu zo kwijt.”

Wat veroorzaakt dat tekort aan biomelk?

“Ten eerste is er de groeiende vraag. Wij denken als FrieslandCampina richting 5 procent te kunnen groeien in afzet. Als tweede zien we dat het aanbod in Noordwest-Europa afgelopen jaren wat is afgenomen. Zo zijn er biologische melkveehouders teruggeschakeld naar gangbare bedrijfsvoering om de productie (na afschaffing quotering, red.) te kunnen opvoeren.”

Foto: Koos Groenewold
Foto: Koos Groenewold

Gezien het huidige grote prijsverschil tussen gangbare en biologische melk overwegen veel melkveehouders een overstap. Baart dit FrieslandCampina zorgen?

“Net als in andere markten zal er ook in de biologische zuivelmarkt altijd marktwerking plaatsvinden. Afhankelijk van de marktkansen, en onze langetermijnvisie op deze markt, bepalen we hoeveel biologische ledenmelk we rendabel denken te kunnen verwaarden. Zoals gezegd is er bij FrieslandCampina nu geen wachtlijst. Van interesse naar daadwerkelijk omschakelen is een grote stap. Daarbij zijn we als onderneming duidelijk in waar de verantwoordelijkheden liggen. FrieslandCampina zorgt voor inkomsten en niet voor het inkomen. Wij schetsen de mogelijkheden, maar de ondernemers zijn vervolgens zelf aan zet.”

Is het huidige verschil tussen de gangbare en de bio­logische melkprijs van meer dan € 0,20 wel een goede motivator om over te schakelen naar een biologische bedrijfsvoering?

“Zowel onze ‘normale’ garantieprijs als onze biologische garantieprijs kennen hun eigen dynamiek en staan los van elkaar. Vorig jaar zijn er nog bedrijven teruggeschakeld naar een gangbare ­bedrijfsvoering toen het verschil tussen bio en gangbaar tijdelijk minder dan € 0,05 was. Nu een jaar later spreken we van een verschil van € 0,22. Leg dat maar eens uit. Feit is dat de gangbare melkprijs mondiaal wordt bepaald en de biologische melkprijs in de Noordwest-Europese regio. Op den duur zal de markt gewoon zijn werk doen.”

Verdient FrieslandCampina de huidige biologische garantieprijs terug in de markt met de verkoop van biologische zuivelproducten?

“In alle eerlijkheid: het is natuurlijk erg lastig om dit soort hoge prijzen terug te verdienen. Dat is de realiteit van de dag. Er zijn veel aanbieders en dus concurrenten. Tegelijk denken we als FrieslandCampina op de lange termijn competitief en concurrerend te kunnen zijn. Daar hebben we een hele strategie voor ontwikkeld en we kunnen flink op de kosten besparen.”

Stroomt er dan geld van gangbaar naar bio?

“Als ik de suggestie wek dat bio een voor de lange termijn gesubsidieerde activiteit is, wil ik die absoluut wegnemen. Er stroomt geen geld van gangbaar naar biologisch. Bio is een zelfstandige activiteit die haar eigen broek ophoudt. De biologische garantieprijs vormt net als de garantieprijs voor gangbaar een weerspiegeling van de markt in Noordwest-Europa en deze prijs moet minimaal terugverdiend worden. Omdat dat niet vanzelf gaat wordt er nu gesaneerd, geïnvesteerd en een nieuwe strategie ontwikkeld.”

De prestatietoeslag kan dus nog niet volledig uit de winst van de bioverkoop worden vergoed?

“Het is voor onze gangbare leden van meerwaarde dat we bioleden hebben, en andersom natuurlijk ook. Zo kunnen we ons Campina-merk met bio sterker maken en andersom. Ook imago heeft een waarde. Bio is belangrijk voor FrieslandCampina, niet voor één dag maar voor de lange termijn.”

Wil FrieslandCampina zijn biologisch marktaandeel in Nederland vergroten met overnames?

“Daar zien wij op dit moment geen reden toe.”

Eko Holland Melk op Maat maakt er geen geheim van de collectie van biologische melk FrieslandCampina graag uit handen te willen nemen.

“Het klopt dat schaalvergroting vaak leidt tot kostenvoordelen. Maar als FrieslandCampina willen wij zo veel mogelijk onze eigen biomelk verwaarden onder onze eigen merken. Daar begint het voor ons mee en dat is ook een verschil met bepaalde andere partijen. Dat is onze kern. Als wij hypothetisch met een zwaar tekort aan biomelk te maken krijgen, dan komen we in een andere wereld terecht, maar op korte termijn zie ik dat niet gebeuren.”

FrieslandCampina wil zijn bio­logisch-dynamische (BD) melk niet langer zelf tot waarde brengen. Waarom?

“De kleinschalige productie in Limmen paste niet meer in de activiteiten. Na het verplaatsen van de dagverse productie naar Maasdam bleef in Limmen een te complex volume melk (Zuiver Zuivel, zo’n 2,4 miljoen kilo rauwe melk, red.) over om in een van onze andere fabrieken te verwerken. Beste optie was deze melk en de verwaarding bij een derde partij neer te leggen. Belangrijk is dat BD-leden gewoon lid van de coöperatie blijven. Alleen rijdt de melkwagen straks niet meer naar Limmen, maar rechtstreeks naar Weerribben Zuivel.”

Hoe reageerden de BD-leden?

“Vanuit emotie en betrokkenheid vindt een deel van de leden het jammer dat de verwaarding van BD-melk naar een derde gaat. Ze zijn lid van zuivelcoöperatie FrieslandCampina, een groot collectief opgericht om zelf zijn melk te verwaarden. Het is logisch dat je dit graag ingevuld wilt zien, ook met een kleine melkstroom. Dat begrijpen we. Tegelijk zien we ook begrip voor de bedrijfseconomische afweging. Er wordt in ieder geval niet met deuren gegooid.”

Waarom kiest FrieslandCampina ervoor Campina Boer en Land-zuivel vooral als ambachtelijk en authentiek te presenteren en niet zozeer als bio?

“Voor mij is het belangrijkst dat we onder Campina een biomerk hebben. Wat wij willen is bio onder Campina sterker en zichtbaarder maken. Ongeveer drie jaar geleden is de keus gemaakt meer focus te leggen op het ambachtelijke aspect. Wat betreft marktpotentie destijds wellicht een goede keus.”

Toch is het wel verwonderlijk dat partijen meer met ambachtelijke dan met biologische zuivel uit de markt denken te kunnen halen.

“Het begrip biologisch kan meer geladen worden. Dat zou zowel goed zijn voor de biologische zuivel als voor het merk Campina. Ik voel commitment vanuit de organisatie om daar stappen in te zetten.”

Er komen nieuwe campagnes aan?

“Dit jaar is vooral een jaar van transitie. In termen van een andere fabriek, overdrachten en hoe we exact gaan voorsorteren. Daar gaan jullie nog dingen van zien. Zo snel mogelijk, maar zeker niet morgen.”

Laatste reacties

  • 'trot

    nog wat nieuwe eisen en alles kan het biovat in

  • alco1

    Een goede ontwikkeling voor de bio- boeren. Het is ze gegund.
    Laten we hopen dat de FC van biologisch geen must maakt voor alle melk.
    Hun markt zal overlopen. De prijs ineen storten en iedereen blijft opgezadeld met de eisen.
    De weidegang perikelen hebben ons dat overduidelijk laten zien.

Of registreer je om te kunnen reageren.