Rundveehouderij

Achtergrond 3476 x bekeken 15 reactieslaatste update:6 aug 2015

Belang inzicht grasopbrengst onderschat

Veehouders hebben weinig inzicht in wat hun grasland opbrengt. Via berekeningen, metingen en schattingen komen nu steeds meer cijfers boven water.

Het blijft natuurlijk vreemd. Veehouders weten niet hoeveel gras ze jaarlijks winnen, het duurste productiemiddel. Akkerbouwers noemen zonder aarzeling hun geoogste kilo’s graan of aardappelen per hectare. Natuurlijk, grasopbrengsten zijn heel moeilijk te bepalen. Er zijn immers meerdere oogstmomenten per seizoen en wat weidende koeien naar binnen werken, is nooit exact te bepalen. Grasopbrengsten blijven voorlopig (ruwe) benaderingen.

 

Geen idee over opbrengsten duur grasland

Als elke melkveehouder een poging zou doen de grasopbrengst te benaderen, is er al een wereld gewonnen. “Veehouders onderschatten het belang van grasopbrengst. Ze weten tot twee cijfers achter de komma wat een koe produceert, maar tot twee cijfers voor de komma weten ze niet wat er van hun dure grasland af komt”, zegt adviseur Frank Verhoeven van adviesbureau Boerenverstand. De verschillen in kringloopuitslagen zijn groot. Dirksen Management Support ziet in uitslagen van Kringloopwijzers een factor 3 verschil in opbrengsten tussen bedrijven, van 5.000 tot 15.000 kVEM per hectare.

 

Kringloopwijzer begin van een ontwikkeling

Hans Dirksen van Dirksen Management Support is blij met BEX en de Kringloopwijzer, hoewel hij beperkingen ziet in deze systemen vol formules en berekeningen. “Veehouders krijgen nu iets zwart op wit, dat is altijd al veel beter dan niets.” Straks staan van meerdere jaren de graslandopbrengsten op een rij, uitgedrukt in kilo’s droge stof en kVEM per hectare. Daarmee krijgt de veehouder een globaal inzicht in wat er van zijn grasland komt.

Het begin van verbetering

De opbrengst van gras, zowel het gras dat de kuil in gaat als het verse product dat de koeien direct opnemen, blijft ook met de Kringloopwijzer een benadering. Maar het getal geeft wel een hoogte aan. Daarmee kan de ondernemer zelf aan de slag of vergelijken met veehouders uit de studiegroep. Frank Verhoeven noemt de Kringloopwijzer dan ook een begin van een ontwikkeling.

De grasopbrengsten van hetzelfde bedrijf die op diverse manieren berekend of bepaald worden, kunnen grote verschillen geven.

Zelf meten met de graslandhoogtemeter

Veehouders kunnen met wat inspanning ook zelf de grasopbrengst in beeld brengen. Ronald Zom, melkveevoeding- en beweidingsonderzoeker van Wageningen UR: “Als je economisch efficiënt wilt weiden, moet er veel gras in de koeien. Daarvoor moet je de grasvoorraad goed in beeld hebben. Dat kan met een grashoogtemeter. Maar veehouders die consequent door percelen lopen, kunnen de voorraad ook schatten. Of er nu 1.500 of 1.700 kilo droge stof staat, is niet zo belangrijk. Hij moet weten welke voorraad er is en of deze groter of kleiner wordt.”

Hans Dirksen vindt voor weidende bedrijven een graslandhoogtemeter onmisbaar. “Neem dan direct een digitale, die heb je voor zo’n € 700. Dan is het dertig keer prikken en klinkt ‘piep-piep’ en staan de gegevens van dat perceel direct vast. Met een goedkopere versie moet de boer zelf schrijven en terugrekenen. Daardoor blijft de meter sneller in de hoek staan.”

Graslandgebruikskalender

Frank Verhoeven kaart nog eenvoudiger punten aan. “Tel het aantal wagens dat je bij het kuilen van een perceel haalt en noteer het aantal koeien of pinken dat in een perceel loopt. Hou gewoon een graslandgebruikskalender bij, op papier of in een digitale versie.” Hij weet dat de opname uit weidegang moeilijk is te schatten. “Maar je moet gewoon een keer beginnen. Dus zoveel uren lopen de dieren in dat perceel en zoveel nemen ze op. Begin maar met de formules die in het Handboek staan.”
Zom adviseert de koeien eens in een berekende oppervlakte te jagen. “Vooraf en na uitscharen met de hoogtemeter erdoor en de veehouder heeft een mooi beeld van de grasopname.”

Meten van kuubs in de kuil

Een andere optie ligt bij de kuilen, waarvan nu de kuubs worden gemeten. Wanneer de veehouder weet hoeveel hectare er in die kuil zit, kan hij de gemiddelde droge­stofopbrengst per hectare redelijk nauwkeurig berekenen. Met dit soort mogelijkheden kunnen veehouders gemakkelijk zelf rekenen aan grasopbrengsten.

Wegen van wagens

Nog mooier is natuurlijk dat het gewicht bekend is van alle wagens die de kuil oprijden. Sommige loonwerkers hebben een mobiele weegbrug of weegapparatuur op de opraapwagens. Maar alle snufjes op hakselaar, kippers of opraapwagens kosten loonwerkers eerst geld. Komt die investering terug of stappen veehouders over naar loonwerkers die zonder hulpmiddelen goedkoper inkuilen?

Verhoeven hoopt dat elke loonwerker over vijf of tien jaar toch deze apparatuur voorhanden heeft. De veehouder ontvangt dan aan het eind van het kuilseizoen een uitdraai waarop staat wat er per perceel is geoogst. Dat geeft meer inzicht in grasopbrengst en in goede en minder goede percelen.

Laatste reacties

  • H Zonderland

    Ze vergeten 1 ding, dat is waar gewogen en gerekend wordt, te kijken of de uitslagen matchen en zo niet waarom dat zo is.

  • ...............

    Dit hele verhaal houdt weer een heleboel mee eters van de straat die door ons betaald wensen te worden.
    T'ís heel simpel, als de silo's vol zitten heb ik genoeg voer en niet eerder.
    Wat de koeien opvreten in het land zal me een rotzorg zijn, je bent afhankelijk van het weer. En daar kunnen de mee eters gelukkig niets mee.
    Vaak zijn dat de meneertjes die alleen met de mond kunnen boeren.

  • kleine boer

    ...... 100% mee eens het weer en de grondsoort maken samen de grootste dienst uit krijg je die bui op tijd of te veel of te laat en op welke grond is wereld van verschil  op de kaldender kun je geen grasverbouwen. gras word meestal niet in een kas verbouwd.....

  • Jan-Zonderland

    De vergelijking dat een akkerbouwer zomaar zijn kilo's tarwe of aandappelen (na aflevering) kan noemen slaat natuurlijk nergens op. Diezelfde akkerbouwer kan halverwege het groeiseizoen ook niet zeggen hoeveel hij gaat oogsten over een paar maanden. Hij zal er wel een idee over hebben maar dat heeft een koeienboer ook wel opver de grasopbrengst. En uiteindelijk gaat het de koeienboer om afgeleverde kilo's melk per ha en dat cijfer kan hij ook zo zonder aarzelen geven. Wat het gras betreft, er groeit wat er groeit en dat wordt grotendeels door moeder natuur bepaald. Daar kunnen ook de kantoorboertjes niks aan veranderen.

  • groot731


    juist, er groeit een meter per jaar, maar het ene jaar 0,7 en het andere 1,3

  • Edje2

    Gewoon je gezonde boerenverstand gebruiken en met je ervaring kom je er wel uit.Wat een gezeur allemaal!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  • fransdekeizer

    Tip
    Neem de melkproductie van het bedrijf in kg. Bereken of schat de voeraankoop als droog product in kg.  Trek de voeraankoop af van de melkproductie. Voor een doorsnee bedrijf heb je dan ongeveer de opbrengst van het gras- en  maisland. Schat de opbrengst van het maisland per ha. Vermenigvuldig met de ha mais. Trek de maisopbrengst af van de eerder berekende opbrengst van het gras- en maisland. Deel de uitkomst door het aantal ha grasland. Klaar!

  • vandenbrand

    Inderdaad klein beetje boerenverstand is wel handig. Willen ze misschien ook al een meter op een koe zetten om te zien wat hij in de wei eet? Dit betekent alleen maar kosten die aan bureau's die soort uitgebreide berekeningen willen maken. Grote kans dat de zogenaamde nieuwe kennis over oogstresultaten wordt uitgegeven aan advieskosten zoals in het invullen van de kringloopwijzer ed.

  • jan1

    Ik heb het dit jaar voor het eerst gedaan. Dit wil niet zeggen dat ik het altijd blijf doen. Toch geeft het wel een aantal inzichten. Een nat perceel die laat bemest was met drijfmest had de 1e snede 1500 kg. d.s. minder opbrengst dan gemiddeld. In de rijsporen van de kunstmeststrooier stond 800 kg. d.s. minder dan op de rest van het perceel. Verder heb ik het gebruikt om te zien of het RE gehalte te 'sturen' is. Om zo op deze manier minder eiwit grondstoffen te hoeven bijvoeren.
    De Hoogte van het RE in het gewass zou je moeten kunnen uitrekenen en dan hoop ik nu te zien of dat ook werkt. Vorig jaar had ik een 1e snede met 198 RE en de 2e snede bevatte slechts 132 RE.
    Op deze manier hoop ik toch wat meer inzicht te krijgen in de opbrengst van de percelen, rijschade, eiwitgehalte in het gras e.d. Om zo toch een positieve wending aan de meting te kunnen geven.

  • peter 103

    Over mee eters gesproken, daar hebben we hier in Friesland meer dan genoeg van, zowel boven de grond als in de grond, de ganzen en de zwanen die mee eten de boel onder schijten en veel plat lopen, en vergeet ook de muizen niet. Door boven genoemde mee eters was de eerste snede hier extreem wisselvallig. Daar bedoel ik mee dat het plaatselijk heel best stond maar iets verderop heel slecht, en dat binnen hetzelfde perceel. En dan moet ik met zo een metertje rond lopen? Ik dacht het niet, als het langste lang genoeg is wordt het perceel gemaaid, maaien in dienst van een betere kwaliteit grasmat noem ik dat. En het werkt!  Op brengst meten , hier heel simpel , gewoon balen tellen. 13 balen van een ha, vorig jaar 15, ( eerste snee),

  • ...............

    De mee eters van peter 103 sturen geen rekening, maar je komt er wel aan te kort.
    Hier in de IJsseldelta zitten ook zat ganzen te vreten en te schijten.
    Maar van het jagersgilde hoef je ook al niet veel te verwachten, veelal van die rollatorjagers die de patronen te duur vinden om op de ganzen te verschieten die SBB en NM kweken. Met 1 a 2 ganzen op een morgen hebben ze al wel weer hun best gedaan.

  • Jaap39

    Een fatsoenlijk bemestingsniveau zou pas echt uitkomst bieden. De normen liggen te laag waardoor er jaar op jaar verschraling van de grond optreedt. Uitmergelbeleid van de kostbare grond. 

  • landboer


    Vraag mij altijd af waarom intensieve boeren veel meer van hun grasland halen dan extensieve ,zag laatst een staatje waarin een verdeling was gemaakt naar grondsoort en naar intensiteit. Daaruit bleek dat de intensiteit minstens zoveel verschil maakte op alle grondsoorten dan de grondsoort zelf ,waar ligt dat aan?

  • HJ Hulsman

    Bijzonder: wat een koe in het land vreet zal me een rotzorg zijn, het ligt toch altijd aan het weer en grondsoort...
    Juist dat is het lijkt mij van groot belang om te weten hoeveel gras er waar groeit, zodat je een constante en goede verhouding van kwaliteit en kwantiteit in de koe kan krijgen waardoor ze zo min mogelijk schommelingen mee maakt. Door te weten wat de voorraard aan staand gras is het op bedrijf kan je sturen, beslissingen maken, productiviteit van je grasland EN van je melkkoeien verhogen.
    Of gaan we toch door met boeren in het ot en sien tijdperk?

  • alco1

    Als ik iemand met zo'n ding zie lopen. Sorry, dan denk ik: 'Zal ie het met zijn ogen hebben'.

Laad alle reacties (11)

Of registreer je om te kunnen reageren.