Rundveehouderij

Achtergrond 2024 x bekeken 17 reacties

Bioboer wil in gesprek met consument

Veel biologische melkveehouders voldoen ruimschoots aan de Europese eisen. Met aanvullende normen kan dit gemakkelijker aan de consument worden uitgelegd.

Triest maar waar: veel consumenten weten nog steeds niet de belangrijkste verschillen tussen biologisch en gangbaar geproduceerde melk op te noemen. Ondanks de tomeloze inzet van verscheidene biologische melkveehouders, en de verwerkers van biologische melk blijkt het nog niet zo eenvoudig om deze boodschap aan consumenten over te brengen. Misschien is het daarom niet verwonderlijk dat een pak halfvolle melk van Campina voor een hogere prijs in de schappen staat dan een pak biologische melk. Wat maar weer laat zien dat goede marketing een vak apart is.

Desondanks is duurzame voeding hot. Jaarlijks gaat er in Nederland voor bijna €2,5 miljard, op een totaal van ruim €40 miljard, aan duurzaam voedsel de toonbank over, zo blijkt uit cijfers van het LEI. Hiervan wordt 40 procent onder het biologisch keurmerk verkocht. De rest gaat onder duurzaamheidskeurmerken als Fairtrade, Beter Leven en het Milieukeur de toonbank over.

Biologisch best gekende keurmerk

Jaarlijks wordt er in Nederland bijna €4,5 miljard aan zuivel besteed. Duurzame zuivel is goed voor een kleine €300 miljoen, waarvan €214,5 miljoen biologisch. Wat betreft duurzaamheidskeurmerken is ‘biologisch’ veruit het best gekende keurmerk. Consumenten noemen de dier- en milieuvriendelijke wijze van produceren als argumenten om voor bio-producten te kiezen. Wat deze ‘vriendelijker’ manier van produceren inhoudt, ontgaat echter menigeen. Desondanks heeft de vereniging van biologische melkveehouders, De Natuurweide, een lijst opgesteld met aanvullende eisen waaraan op korte termijn alle biologische melkproducenten moeten voldoen. Dit jaar moet een en ander worden afgetikt met de melkverwerkers. Zij kunnen, bij voldoende draagvlak, de aanvullende eisen borgen in de leveringsvoorwaarden. Controle-organisatie Skal heeft laten weten wel op extra eisen te willen controleren, maar dat zij bij overtreding geen sancties op kan leggen. De vraag die bij het initiatief van De Natuurweide rijst, is waarom gekozen wordt voor extra regels als de huidige regels al moeilijk aan consumenten uit te leggen zijn.

Hoofddoel niet de teugels aanhalen

Bestuursleden van De Natuurweide maken duidelijk niet zozeer de teugels te willen aanhalen. Veel van de 361 biologische melkveebedrijven voldoen immers al aan de strengere normen. Doel is vooral beter te kunnen uitleggen wat de biologische melkveehouders nu al toepassen. Veel weidegang, een zo laag mogelijk antibioticagebruik, het gebruik van regionaal geteelde voeders en ga zo maar door. Ze zijn zich ervan bewust dat goede communicatie nodig is om dit op de consument over te brengen. Als je dit wil communiceren moet het wel geborgd zijn.

CBL-directeur Marc Jansen reageert enthousiast op de plannen van De Natuurweide. Vooral het signaal dat melkveehouders zich willen inzetten om ­biologische zuivel echt als merk in de markt te zetten klinkt hem als muziek in de oren: niet wijzen naar de supermarkten, maar zelf verantwoordelijkheid nemen voor de verkoop van je product.

Kees Romijn, voorzitter van de LTO-vakgroep melkveehouderij, vindt het een goede zaak dat de biologische melkveehouders de bakens verzetten. Het is volgens hem noodzaak. Hij noemt biologisch een fantastisch merk. Een niche die nadrukkelijk een positie in de markt heeft ingenomen. Maar ook in de gangbare melkveehouderij worden grote stappen gezet wat betreft verduurzaming.

De Natuurweide geeft aan niet zozeer de teugels te willen aanhalen, maar veehouders die de kantjes ervan af lopen, een halt toe te roepen. Het zijn er misschien niet veel, maar in de huidige tijd is niet veel nodig om een ijzersterk imago schade te berokkenen. Een goede profilering is noodzaak om naar de toekomst toe bestaansrecht te houden.

Biologisch blijft voorlopig nichemarkt

Hoewel niet te verwachten valt dat de biologische melkveehouderij in Nederland op korte termijn meer dan een nichemarkt wordt, zijn er zeker mogelijkheden. De biologische melkveehouderij is, zeker op dit moment, een aantrekkelijk niche met groeipotentieel. In tegenstelling tot de gangbare melkprijs bleef de biologische melkprijs recent op niveau. Naar verwachting blijft bio voor een selecte groep melkveehouders, momenteel 361, goed voor zo’n 160 miljoen liter melk, een interessante markt. Alleen het feit dat zuivelverwerkers nog steeds zo’n 30 miljoen liter melk importeren uit landen als Engeland en Denemarken geeft al aan dat de vraag momenteel goed is. In deze vraag kunnen ook nieuwe Nederlandse bioboeren voorzien. Vooral voor extensieve melkveehouders met een productie lager dan 12.000 kilo melk per hectare is omschakeling een van de opties om het inkomen te verbeteren. De vraag is momenteel goed en als de sector in staat is zich blijvend te onderscheiden, lijkt een prijsverschil van ruim een dubbeltje met de gangbare melkprijs volgens marktdeskundigen meer dan reëel.

‘Samenwerking binnen de keten essentieel’

De Natuurweide wil aanvullende normen voor de biologische melkveehouders. De ­extra regels zijn volgens ­bestuursvoorzitter Theunis Jakob Slob nodig voor een duidelijk profilering van de sector richting de consument.

Wat is de belangrijkste ­reden om de normen voor biologische productie van melk nog dit jaar aan te passen?
“Aan de ene kant gaat het om het creëren van duidelijkheid. De huidige teksten in de EU-wetgeving laten te veel ruimte voor interpretatie. Daarnaast pakken we nadrukkelijk de handschoen op naar de toekomst. We willen meer samenwerking binnen de keten en daar horen wat ons betreft ambities bij.”

Hoe gaan jullie de aanvullende normen uitleggen aan de consument?
“Bij het opstellen van de plannen zijn verschillende Ngo’s betrokken. Op deze manier hebben we burgers proberen te betrekken. Ook in de toekomst willen we nadrukkelijk het gesprek met de consument aangaan. Het ligt in de kern van onze ambitie om als sector niet geïsoleerd te werk te gaan.”

Wat te doen met de geïmporteerde melk?
“Daar moeten we samen met de melkverwerkers nog een goede formule voor vinden. Het is in ieder geval niet zo dat we tegen de import van biologische melk zijn.”

Bent u niet bang dat koele rekenaars de idealisten binnen de biologische melkveehouderij te veel in de weg gaan zitten?
“Ook als idealist mag je natuurlijk blijven rekenen. Het is goed om te zien dat de biologische melkprijs nu minder last heeft van de ontwikkelingen op de wereldmarkt. Daar hebben we als sector hard aan gewerkt. Het is te hopen dat ook de gangbare melkprijs snel weer aantrekt.”

Hoe ziet de Nederlandse ­biologische melkveehouderij er in 2020 uit?
“Bio blijft een niche maar ik verwacht zeker verdere groei. In 2020 is het aantal biologische melkveehouders de 400 zeker gepasseerd. Ook het volume melk is verder toegenomen. De samenwerking binnen de keten is sterk verbeterd en alle partijen ontvangen of betalen een ‘eerlijke’ prijs. Ik kan het niet genoeg benadrukken: samenwerking blijft essentieel. Daarin liggen grote kansen.”

Aanvullende normen De Natuurweide

De door De Natuurweide opgestelde aanvullende normen zijn getoetst bij ngo’s en dertig biologische melkveehouders. In de praktijk wordt al aan veel van de normen voldaan. Ook de melkverwerkers zijn bij het proces betrokken. In maart wil De Natuurweide met de verwerkers om tafel voor overleg over hoe en wanneer de nieuwe regels in kunnen gaan.
De nieuwe normen vallen onder zes thema’s.
Biodiversiteit:

• Het bedrijfsoppervlak van biomelkveehouders moet voor 5 procent bestaan uit streekeigen landschapselementen (zoals elementen in Cata-
logus Groenblauwe Diensten, ecologisch beheerde slootkanten of een oppervlakte groen erf)
• Actief natuurgericht beheer in de landschapselementen
• Organisch bedrijfsafval in de kringloop
• Bieden van broed- en schuilgelegenheid
Weidevogelbeheer:
Voor de aangewezen weidevogelgebieden meedoen aan pakketten
Dierwelzijn, beweiding:

• Onder normale weers- en bodemomstandigheden van 15 april tot 15 oktober minimaal acht uur weidegang per dag
• Maximaal 6,5 melkgevende koeien per hectare beweidbare grond
• Onthoornen en castreren alleen nog met langdurige pijnbestrijding
• In de stal een roterende koeborstel, minimaal 1,5 centimeter boxbedekking en voldoende daglicht
Diergezondheid:

• Antibioticagebruik van maximaal 0,75 dierdagdosering
• Geen gebruik van hormonen
Uitstraling erf en bedrijf:

• Voeropslag netjes, broei- en schimmelvrij
• Geen los plastic op het bedrijf. Plastic verplicht recyclen
• Erf opgeruimd, geen onbruikbare machines
• Erfverharding rond de stal is schoon (exclusief koeverkeer)
• Geen vervallen gebouwen op het erf
• Visuele onderhoudstoestand van de gebouwen
• Circa 40 procent van het bouwblok is groen
• KKM-normen gelden altijd, dus niet alleen bij vooraf aangekondigde controle
• Goed verzorgd en schoon vee
• Bedrijfswebsite, deelname aan open dagen, directe verkoop of ontvangen van excursies
• Geen gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen voor privégebruik
(Minimaal 9 van 11 punten moeten in orde zijn)
Energie:

• Gebruik van groene energie (label van Natuur en Milieu)
• Meedoen aan Energie­scan via Z-net of FrieslandCampina
• Warmteterugwinning melk
• Inzichtelijk hebben van elektriciteitsverbruik
• Opgewekte energie bijhouden
Regionaal voer:

• Ruwvoer winning tot maximaal 100 kilometer buiten Nederland
• Krachtvoer moet afkomstig zijn uit EU.

Foto

  • De zuivelverwerkers kunnen een belangrijke rol spelen in het borgen van de aanvullende normen.

    De zuivelverwerkers kunnen een belangrijke rol spelen in het borgen van de aanvullende normen.

Laatste reacties

  • Jaap39

    Het is toch niet zo raar dat een gemiddelde consument niet de verschillen tussen biologische melk en gewone melk kan opnoemen, zie artikel.
    Die verschillen zijn er ook nauwelijks! En als je de verschillen wil uitleggen kom je al snel in een geitenwollen sokken discussie.

    Maar ok, als je als biologische sector emotie wil verkopen prima, maar vertel dan ook dat gangbaar geproduceerde duurzame zuivelproducten bijna net zo biologisch zijn, maar niet onbelangrijk, zeker zo duurzaam, zoniet duurzamer dan biologisch.

  • A1967

    Jaap39, koop maar eens zuivel of voor mijn part vlees in de supermarkt bewerkt door bedrijven die jouw produkten afnemen. Verdiep je maar eens in wat er op de verpakking staat en vraag je dan maar eens af wat ernog over is van jouw bijna biologische grondstoffen, dan weet je ook gelijk waarom mensen biologisch kopen en ook blijven kopen, het maakt niet uit hoe je als gangbaar produceerd.

  • Jaap39

    Verklaar je nader #2, is het de verpakking/marketing wat het verschil is?
    Als dat zo is, dan wordt de consument flink beduveld door de biologische sector door er veelal hogere prijzen voor te vragen.

  • alco1

    Het grootste probleem voor biologisch is dat gangbaar ook prima is.

  • A1967

    Iedere gangbare kaas of kilo gehakt bevat een bonte verzameling geur kleur en smaakstoffen, toegevoegd om de consument voor de gek te houden, altijd door de EU goedgekeurde E nummers(hulpstoffen),maar altijd volledig overbodig en meestal veel schadelijker dan beweerd wordt , zeker in combinatie en in die hoeveelheden. Als je als melkveehouder dergelijke stoffen in je afgeleverde melk zou hebben werd de melk niet meer opgehaald. Steeds meer consumenten maakt het niks uit waar het vandaan komt maar kijken op de verpakking wat er in zit, dat bepaald de prijs.

  • alco1

    @A1967 Het gezondheids keurmerk staat bij ons op eenzame hoogte. Niet voor niets werd onze melk uitgekozen om Chinese kinderen van poeder te voorzien.
    Als jij bio wil promoten is dat een goed recht, maar alleen slechte vertegenwoordigers maken daarbij de concurrent slecht en er moet terdege rekening gehouden worden met suggestieve verdachtmakingen, dus ik zou maar oppassen.

  • Jaap39

    Tja een e nummer. Maar dan kan je ook geen fridrank of een sausje meer nuttigen. Ja dan neig je nogal naar veganistische praktijken.
    En kaas vergelijken met gehakt, wat een onzin A 1967.
    Nee de bioboer is best stoer alleen het verhaal er omheen is geouwehoer.

  • A1967

    Alco1 noem het hoe je wilt, wat ik wil zeggen is dat iedereen datgene produceerd wat hij zelf wil of kan, maar kijk waar vraag naar is en waarom.

  • Jaap39

    Bovendien wordt er nogal kaas gangbaar duurzaam geproduceerd in nederland ZONDER E nummers!

    A1967, uw suggestieve bewoordingen zijn nogal ongegrond.

  • joohoo

    Onze melk gaat naar de fabriek zonder toevoegingen!!!!!.
    De koe die naar de slager gaat heeft geen e nummer of wat dan ook .
    Dit is politiek, de ander vertellen dat zijn schoenen smerig zijn terwijl je zelf tot boven je enkels in de drek staat.

  • Jaap39

    #5 A1967, ik neem het u kwalijk dat u deze reactie, als biologisch 'sympathisant' hier neer zet.

    Dit is nu precies hetgeen mij enorm irriteert aan de biologische sector.

    Een ander in de grond trappen en er zelf bovenop gaan staan. U gunt een ander haar bestaansrecht niet #5.

  • trijnie

    Een verschil in bio- en gangbare melk is vooral de houdbaarheid.
    De gangbare melk is doodgesteriliseerd, zelfs een week na houdbaarheidsdatum is hij nog goed. Hiermee zijn mede allerlei mineralen en vitamines geelimenteerd.
    De bio kan niet zo lang bewaard worden en schijnbaar niet zo heftig gesteriliseerd en daarmee waarschijnlijk voedzamer.
    Het beste is de melk zo uit de koe maar dan loop je het risico op bacteriën en ziekteverwekkers.
    Dat is mijn mening als consument.

  • W Geverink

    Volgens mij worden zowel de biomelk als de gangbare melk op de zelfde manier gepasteuriseerd. Om te kijken welke melk langer houdbaar is krijg je een veel nauwkeuriger resultaat resultaat als je de melk eerst in een glas schenkt in plaats van rechtstreeks uit het pak te drinken Trijnie.

  • Mozes

    @trijnie, je hebt het over een verschil in bewerking in de zuivelfabriek. Tussen de melk zoals die van de biologische of gangbare boer komt bestaat geen verschil?

    Wat in het bovenstaande verhaal vooral opvalt is dat er steeds meer eisen worden gesteld die niet van belang zijn voor het biologische principe maar alleen voor de marketing. Het laat zien dat biologisch steeds meer moeite heeft zich te onderscheiden van gangbaar.

  • trijnie

    Het gaat over een bepaald procedé,het is een tijdje geleden op tv geweest. Het ging over de melk van de Lidl.
    Ik heb het uitgeprobeerd en het is echt waar. Zelfs een pak dat al veertien dagen over de houdbaarheidsdatum was, mankeerde niets aan. Maar bij biomelk moet het zelfs geen paar dagen over de datum zijn, dan is het bedorven. Zo is mijn ervaring.
    Trouwens, de biologische yoghurt en karnemelk is heerlijk, daar kan gangbaar niet aan tippen. En dan bedoel ik niet de arla uit Denemarken maar gewoon van onze eigen boeren.

  • ohzo

    Trijnie er zijn verschillende procedes voor pasteurizeren. Supermarkten vragen voor' extended shelf life' Heeft niets te maken met de melk die van de verschillende veehouders komt. Ik geloof er niets van dat na openen van een pak, de melk weken goed blijft.

  • Jaap39

    .

Laad alle reacties (13)

Of registreer je om te kunnen reageren.