Rundveehouderij

Achtergrond 507 x bekeken

Gouda Holland: van gouden ei tot twistappel en gifpil

Toen de Nederlandse zuivelbranche in 1996 de eerste Europese erkenning binnenhaalde voor Noord-Hollandse kaas, was de bedrijfstak nog oprecht blij met deze beschermde status. Noord-Hollandse ’BOB-kaas’, bekend van het rode zegel, kon voortaan met een mooi plus in de markt worden gezet.

Toen eind 2010 de langverwachte erkenning kwam voor Gouda Holland- en Edam Holland-kazen, was de vreugde in eerste instantie ook groot. Weer een paar kaassoorten die met een plus de markt op kunnen!

BGA-status
Ruim een jaar later is het lachen de kaasproducenten en handelaren inmiddels wel vergaan. De Beschermde Geografische Aanduiding (BGA-status) voor Edam en Gouda Holland is tot nog toe vooral een twistappel gebleken. Producenten en handelaren bakkeleien onder voorzitterschap van een kaasdirecteur van FrieslandCampina al meer dan een jaar lang over de vraag hoe de nieuwe productbescherming in de markt te zetten. Het lukt tot nog toe niet om een compromis te bereiken tussen de verschillende belangen.

De kaasproducenten gaan voor een maximale meerwaarde. Daarvoor moet onderling echter eerst afstemming worden bereikt over de jaarlijks te produceren volumes van de Edam en Gouda Holland kazen. De vraag is hoe dit kan, zonder direct de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMA) op de nek te hebben zitten, terwijl de diverse producenten ook zo hun eigen commerciële vrijheid willen houden. Een te groot productievolume zou de markt direct kunnen bederven, terwijl een behoedzame inzet van BGA-kaas een mooie bijdrage kan leveren aan een betere segmentering van het totale kaasaanbod.

Puur Nederlandse melk
Bij de productie van de BGA-kazen gelden enkele beperkende voorwaarden. Zo mag alleen puur Nederlandse melk worden gebruikt en gelden eisen voor het gebruik van hulpstoffen, vorm en bewaarmethode. Gouda en Edam Holland moeten natuurkazen zijn, ofwel kazen met een rond/wielvormig uiterlijk en zonder folieverpakking. Maar desondanks kan, zonder een goede dosering van de productie, het voordeel van de Europese erkenning snel verloren gaan.

Terwijl de producenten een iets terughoudende productie willen, zijn er veel handelaren en supermarktketens die juist niet te veel beperkingen willen. Zijn willen ook met BGA-erkende kazen kunnen stunten en andere consumentgerichte acties kunnen voeren. Ze willen bovendien helemaal niet dat het prijs- en imagoverschil tussen gewone Goudse en Edammer kaas enerzijds en Gouda- en Edam Holland-kazen anderzijds te groot wordt. Dan wordt de consument te snel duidelijk hoeveel niet-Nederlandse Goudse en Edammer kazen er in de Nederlandse supermarkten liggen en worden deze kazen daarmee gedegradeerd tot tweederangs producten.

Verschil
Nu al is het verschil tussen Nederlandse en Duitse kazen op handelsniveau zo’n 5 tot 10 cent per kilo, maar merkt de consument het verschil tussen de Nederlandse en Duitse of Poolse kaas in de regel nauwelijks op. Eenmaal in het schap zijn kazen betrekkelijk anoniem. In Duitsland wordt vaak nog een Frau Antje sticker of iets dergelijks op Nederlandse kaas gevoerd, in Nederland zelf niet. Met de introductie van streng gereguleerde Gouda en Edam Holland kazen dreigen niet alleen de prijsverschillen op te lopen, maar vallen de uiterlijke verschillen de consument ook meer op.

De patstelling is in zekere zin tekenend voor de macht van het grootwinkelbedrijf. Dat kan zelf of via bondgenoten, de zuivel dwingen om zelfs EU-erkende producten op zijn voorwaarden aan de man te brengen.

Volgens de laatste signalen moet toch in de loop van de komende maanden definitief een knoop worden doorgehakt over de Gouda- en Edam Holland-kazen.

Of registreer je om te kunnen reageren.