Rundveehouderij

Achtergrond 783 x bekeken

De ontdekking van het Schmallenberg-virus

Gegevens van de melkrobot waren cruciaal bij de vondst van het virus dat nu tot misgeboorten leidt. Ontdekker van het Schmallenberg-virus, Martin Beer, legt uit hoe hij het virus op het spoor kwam.

Martin Beer, hoofd van de afdeling virologische diagnostiek van het Duitse Friedrich Loeffler Institut, kan zich het moment van de ontdekking van het Schmallenberg-virus nog voor de geest halen. Een promovendus kwam met de computeruitdraai van de tests bij hem, die in de eerste dagen van november vorig jaar werden uitgevoerd. De promovendus had de software geschreven voor de apparatuur die monsters screent op verschillende groepen van virussen. Zo’n test wordt ingezet als specifieke tests geen duidelijke uitslag geven.

Dacht u meteen aan een nieuw virus?
“Koeien hadden koorts en productiedaling. We dachten eerst aan blauwtong. Maar dat bleek het niet te zijn. We hebben gezocht naar andere virussen, waaronder het Rift Valley virus, maar alle tests waren negatief. Toen hebben we besloten de test uit te voeren die de monsters screent op vele groepen van virussen.”

Wat zag u?
“We vonden kenmerken van erfelijk materiaal van Orthobunya-virussen en het Akabane-vrius. Het virus komt voor 97 procent overeen met één van de sequenties van het Shamonda-virus, dat jaren geleden is opgedoken bij runderen in Nigeria en Japan.”

En u dacht natuurlijk dat er een fout was gemaakt?
“Nee. Ik wist eigenlijk meteen dat er geen fout in het spel was, omdat de test zeer duidelijke uitkomsten gaf was ik er van overtuigd dat de uitslagen goed moesten zijn. En toen we een gerichte PCR-test deden, die we zelf hebben gebouwd, kwam daar drie dagen later ook de bevestiging uit. Die test hebben we meteen gedeeld met onze buitenlandse collega’s, ook die in Nederland.”

U wist dat in Nederland ook problemen waren met runderen, maar daar werd het virus eerst niet gevonden.
“In Nederland heeft de diarree bij de koeien de onderzoekers op het verkeerde spoor gezet. Bij ons hadden de koeien geen diarree - althans, daar hebben wij geen meldingen van gehad. Als je zoekt naar oorzaken van diarree, wat in Nederland gebeurde, ga je een andere weg op dan wij hebben gedaan. Wij hebben daarna bij dierproeven op ons instituut gezien dat het virus inderdaad diarree kan veroorzaken, bij één van de drie runderen die we hebben besmet, was dat één van de symptomen.”

U hebt in een vroeg stadium gewaarschuwd voor de mogelijke gevolgen, zoals de kans op misgeboorten.
“We hebben bij alles wat we er over gezegd hebben een slag om de arm gehouden. Maar wat we uit de literatuur wisten over Akabane-virussen, was dat dieren misgeboorten kunnen krijgen. Daar heb ik niet veel onderzoek voor hoeven doen.”

Waarom koos u de naam Schmallenberg?
“Als je een nieuw virus vindt, heb je twee opties: je beschrijft de symptomen of je geeft de herkomst aan. Wij konden kiezen uit Hoch Sauerland Kreis of Schmallenberg. De keuze daartussen was eenvoudig. Niet iedereen is blij met die naam, maar ik denk dat heel veel mensen nu weten waar Schmallenberg ligt.”

Had u deze vondst tien jaar geleden ook gedaan?
“We hebben nu in het laboratorium technieken beschikbaar die heel snel uitslagen geven, die hadden we tien jaar geleden niet. Maar even belangrijk is dat het bedrijf waar we de monsters hebben genomen dankzij de melkrobot precies had geregistreerd hoe het stond met de melkgift en de temperatuur van de koeien. Dat heeft ons geholpen om monsters te nemen van de dieren die de ergste symptomen hadden. Dat was heel belangrijk, omdat we nu weten dat het virus maar heel kort actief is in het rund: twee, of misschien drie dagen.”

Hoe ontwikkelt zich dit verder?
“De verspreiding nu lijkt heel erg op die van blauwtong in 2007. Dat geeft ook een idee van wat we nog kunnen verwachten, al weten we weinig zeker. Ik hoop echt dat de impact op kalveren niet zo ernstig is als bij schapen. We moeten afwachten wat de komende weken laten zien."

Of registreer je om te kunnen reageren.