Rundveehouderij

Achtergrond 667 x bekeken

’Overreageren op een slechte markt is riskant’

De gevolgen van de hervorming van de melkmarkt, hebben DOC Kaas niet onberoerd gelaten. Directeur Jannes Oosterveld ziet niettemin volop kansen, ook als straks het quotumsysteem wordt afgeschaft. ”Er is zelfs ruimte voor nieuwe leden.”

De leden-melkveehouders van DOC Kaas verwachten dat hun melkaanvoer na afschaffing van het quotumsysteem met 20 procent gaat toenemen ten opzichte van 2009. Volgens DOC-directeur Jannes Oosterveld geen probleem. Er zit groei in de markt voor foliekaas, en ook voor de bereiding van producten met toegevoegde waarde ziet hij mogelijkheden. Zelfs nieuwe leden zijn daarom welkom, naar gelang de melkbehoefte op korte en lange termijn.

DOC Kaas heeft de afgelopen jaren als geen ander ondervonden wat de gevolgen zijn van het liberaliseren van de zuivelmarkt, zo blijkt uit de LTO-melkprijsvergelijking. De melkprijs van DOC Kaas ging van € 35,68 per 100 kilo in 2007, naar € 23,47 in 2009, om vervolgens weer te stijgen naar € 32,41 in 2010. ”Het jaar 2010 was vooral een jaar van herstel”, legt Oosterveld uit.

”Het jaar 2009 was ook relatief gezien een slecht jaar voor de verkoop van foliekaas. Hoewel in het topjaar 2007 de poeder- en boterprijzen de eerste stijging lieten zien, en de prijzen voor foliekaas pas later volgden, was het in 2009 andersom. Het waren de foliekazen die het eerste beneden stonden.”

Oosterveld vermoedt dat dit vooral een gevolg is van de beschikbare kaascapaciteit. ”Er is in Europa veel geïnvesteerd in de productie van kaas, en minder in uitbreiding van de poedercapaciteit.” Daarom werkten de interventiemaatregelen volgens hem positiever uit op de poederprijzen, dan op de kaasprijzen. De zuivelmarkt was lange tijd een markt van communicerende vaten, maar daar is wel capaciteit voor nodig.” Wat de theorie van Oosterveld ondersteunt, is het feit dat de poedercapaciteit momenteel in veel Europese landen wordt uitgebreid.

DOC beschikt zelf over een poedertoren die staat bij de oude vestiging aan de Alteveerstraat in Hoogeveen. De poedertoren wordt gebruikt voor het verpoederen van de wei, die overblijft bij de kaasproductie. De wei op het zuivelpark gaat rechtstreeks naar DV-Nutrition, de coöperatieve jointventure van DOC met het Engelse Volac.

Bij een overschot aan melk wordt de poederinstallatie ook ingezet voor het verpoederen van de melk. ”De low heat magermelkpoeder die we dan voor eigen gebruik maken is geschikt voor het produceren van kaas”, legt Oosterveld uit.

Ook in het slechte jaar 2009 werd er melk tot poeder verwerkt. Toch zitten hier volgens hem duidelijk grenzen aan. ”We blijven een kaasfabriek, en kunnen klanten in mindere tijden niet laten zitten.”

Naast het verwerken van meer melk tot poeder besloot DOC op basis van 2009 diverse stappen te zetten om de marktrisico’s enigszins te beperken. Besloten werd om de commerciële infrastructuur te versterken en het tot stand brengen van een melkpool. Door de keten integraal te benaderen wil DOC dichter op de markt zitten. Een deel van de afnemers reageerde volgde Oosterveld enthousiast. ”We werken met een aantal van onze afnemers samen aan de ontwikkeling van nieuwe proposities en uitbreiding van het assortiment. Door de marges goed te verdelen levert dit voor alle schakels voordeel op. Doel is om zo meer geld uit de markt te halen, en kosten verder te verlagen.”

Ook de opgezette melkpool moet zorgen voor extra risicospreiding. Door melk uit te wisselen met derde partijen wordt geprobeerd wederzijds te profiteren van onbalans in opbrengsten in verschillende zuivelproducten.

”Het idee is goed maar staat wat betreft de uitvoering nog in de kinderschoenen”, zegt Oosterveld. ”De volumes zijn nog beperkt. Onze leden moeten niet denken aan een verschil in de melkprijs van centen, maar met dit instrument zijn we wel in staat om de druk van de ketel te halen.” De partij waar DOC mee samenwerkt, wil voorlopig nog anoniem blijven. Oosterveld stelt dat DOC  niet minder haast maakt met het opzetten van de melkpool, nu de markt zich heeft hersteld.

Duidelijk is dat DOC veel doet om de financiële risico’s zoveel mogelijk te beperken, maar dat hier grenzen aan zitten. ”We bevinden ons nu eenmaal in een markt van pieken en dalen, en blijven daardoor kwetsbaar. De hogere melkprijs in 2010 is voor een belangrijk deel gerealiseerd door herstel van de markt, en voor een kleiner deel door genomen maatregelen. Overreageren op een slechte markt is een risico. Als we dat in 2009 hadden gedaan, hadden we in 2010 niet dit resultaat geboekt.”

Kostenleiderschap blijft ook komende jaren bij DOC hoog in het vaandel staan. De onderneming wil meer producten in de markt zetten met toegevoegde waarde, maar waakt voor te kleine volumes. ”We willen ons niet op de nichemarkt begeven.” Het feit dat de onderneming beschikt over een moderne fabriek, die voldoet aan strenge kwaliteitsnormen, helpt bij het aantrekken van nieuwe klanten.

Hoewel Oosterveld het lastig vindt om uitspraken te doen over de ontwikkeling van de kaasmarkt komend halfjaar, ziet het er volgens hem tot nu toe positief uit. De Nederlandse Zuivelnoteringen laten de laatste weken wel een daling zien, maar er lijkt geen sprake van paniek.

DOC kijkt volgens Oosterveld met vertrouwen naar de toekomst. De vraag naar foliekaas is goed, en gaat naar verwachting verder toenemen. Een van de doelstellingen is om op jaarbasis 150.000 ton kaas te produceren, tegen 110.000 ton nu. Hiertoe moet een tweede kaaslijn worden gebouwd op het zuivelpark. Ook zal er een nieuwe poedertoren moeten komen. Met de gemeente Hoogeveen is overeengekomen dat de oude locatie, waar nu nog poeder en kaas worden geproduceerd, in 2015 wordt verlaten. Samenwerking met andere partijen voor de productie van poeders wordt niet uitgesloten.

”We werken aan een investeringsvoorstel, dat we dit najaar aan de bestuurlijke organen en de leden willen presenteren. Centrale vraag is waar we in 2016 willen staan”, aldus Oosterveld. ”Een coöperatie is per slot van rekening een soort democratie.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.