Rundveehouderij

Achtergrond 988 x bekeken

Vogeltjesland is maakbaar

De komende weken zijn cruciaal voor weidevogels. Melkveehouder Klaas Oevering uit Idzega is een van de 42 boeren in het gebied tussen Oudega, Heeg en Gaastmeer die hun bedrijfsvoering aanpassen aan de behoeftes van de grutto. Met succes, zonder veel moeite.

Eigenlijk is het helemaal niet zo ingewikkeld. Als je in het goede gebied zit, krijg je – met een beetje goede wil en actiebereidheid – heus wel grutto’s op je land. Volgens melkveehouder Klaas Oevering uit het Friese Idzega worden vaak moeilijke discussies gevoerd over weidevogelbeheer door boeren, wordt eindeloos gesoebat over geld, regels en beperkingen. En door menigeen laatdunkend gedaan over de resultaten.

Oevering heeft daar lak aan. In een droog voorjaar zorgt hij ervoor dat er water in de greppels staat of hij rijdt wat extra stalmest uit op de voor weidevogels beste percelen en dan kun je er vervolgens op wachten. De grutto’s komen, zeker weten, en in hun kielzog vliegen kieviten, tureluurs en scholeksters mee. Vogeltjesland is maakbaar, zegt hij.

Hij staat op zijn erf en kijkt uit in de verte. Dit jaar wordt een goed weidevogeljaar, zegt hij optimistisch. Hij heeft al veel vogels gezien. Vorig jaar was trouwens een supergoed jaar. De fûgelwachten (vogelwachten) telden in 2011 op zijn grond 23 paar broedende grutto’s. In 80 procent van de gevallen werd minstens één kuiken groot.

Ook zijn collega’s telden dat jaar veel broedparen. De maatregelen die de boeren samen nemen, blijken succes te hebben. Een hoge score zoals in 2010 stimuleert om door te gaan. Resultaat motiveert enorm, zegt Oevering uit eigen ervaring. Meer dan een financiële vergoeding.

Oevering melkt 90 koeien op 57 hectare grond. Niet een echt intensief bedrijf, zijn koeien lopen overdag buiten en op een stuk grond van ruim 10 hectare staat het grondwater tot vlak onder het maaiveld. Met zijn veebezetting is dat laatste geen probleem, hij kan wel wat ruwvoer missen.

Oevering is sinds vorig jaar voorzitter van Skriezekrite Idzega, in het Nederlands, de gruttokring Idzega. Totaal 42 boeren met zo’n 1.700 hectare grond zijn bij de kring aangesloten. Dat zijn trouwens alle boeren in het gebied. De voorzitter vindt dat niet vreemd. Hier in het Zuidwestelijk deel van het Friese merengebied werken boeren met hart voor de natuur, ze zijn bereid een stapje extra te zetten als dat goed is voor grutto’s en kieviten. En als je er dan een sociaal gebeuren van maakt, groeit het enthousiasme vanzelf.

De veehouder ziet zichzelf liever niet omschreven als een natuurboer. Hij is op de eerste plaats melkproducent. Dat vak oefent hij uit in de natuur. Hij mag een klein stukje van de schepping beheren en wil dat zo goed mogelijk doen. Grutto’s zijn niet lastig in zijn ogen, nee, ze zijn vanzelfsprekend. Zeker, hij neemt maatregelen, maar laat de verslaggever daar alsjeblieft geen hoogdravend verhaal over schrijven, want daar is geen enkele reden voor.

Het is vooral een kwestie van kijken en analyseren, zegt Oevering. Kuikens van kieviten houden van kort gras, ze lopen het liefst tussen de koeien. Jonge grutto’s hebben juist lang gras nodig, vanwege de insecten die daar leven en vanwege de dekking. Met zogeheten mozaïekbeheer, stalmest en water in de greppels bereik je goede resultaten. Overigens leert de veehouder ook veel van de observaties van wetenschappers die de prestaties van de gruttokring nauwgezet volgen.
De weidevogels in het gebied van de gruttokring hebben het goed. Langzaam maar zeker neemt het aantal broedparen toe. Elders in het land gaat de vogelstand helaas achteruit. Hij weet dat hij zich er in zijn eigen sector niet populair mee maakt, maar hij wil er niet omheen draaien. Die achteruitgang heeft alles te maken met schaalvergroting en intensivering.

Hij spreekt over industriële boeren die hun koeien jaarrond op stal houden, hun hele bedrijf in een keer maaien, hun percelen diep ontwateren. Weidevogels kunnen op zulke percelen geen voedsel vinden, zich niet verschuilen. Sommige van die boeren zijn goedwillend en plaatsen nestbeschermers en maaien eromheen. Heeft weinig zin, zegt Oevering. De betreffende boer heeft de tafel gedekt voor rovers. En hij wordt vervolgens boos als een vos aan tafel schuift en zijn buik rond eet.

Komende weken komt het erop aan. Tussen half april en half juni houden de 42 boeren van de gruttokring extra rekening met de weidevogels. De zogeheten mozaïekregisseur spreekt veehouders persoonlijk aan. Hij regisseert het maai- en beweidingsbeheer in het hele gebied. Ook bij Oevering komt hij langs. Hij neemt de aanwijzingen graag ter harte, want ook hij weet lang niet altijd waar de vogels nestelen.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.