Rundveehouderij

Achtergrond 1121 x bekeken 8 reacties

Die vuile winter!

De strengste winter in 100 jaar zorgde voor temperaturen van min 35. De kuil bevriest in de silo en metershoog ijs kruit het land op. Het leven gaat in een lagere versnelling en er is tijd voor ‘slappe’ filmpjes.

Hoe is het nu met boer Sjaak Mocking in Noorwegen, die in de zomer van 2010 op het dieptepunt met 14 melkkoeien 16 mastitisbehandelingen had? Het besluit om de melkapparatuur te vernieuwen, was al snel gevallen. Hij koos voor de DemaTron 50T en de IQ-melkklauw (vierkwartieren-melkstel) van Gea Farm Technologies. Na alle pech had Sjaak ook eens een gelukje. Hij had akkoord gegeven voor een offerte waarin automatische reiniging was inbegrepen. Daar hoort een apparaat bij dat het zuur en het reinigingsmiddel aanzuigt en doseert. Dit apparaat had de dealer vergeten in de offerte op te nemen. Wat nu? Alles was al besteld. De dealer kwam met het voorstel een gebruikt exemplaar te plaatsen. Het zou Sjaak geen cent kosten. Daarmee ging hij akkoord. Een meevaller van ruim €2.000.

Stijgende lijn

De nieuwe melkapparatuur bevalt Sjaak goed. Het celgetal is gedaald en de mastitis behoort, met uitzondering van een incidenteel geval, tot het verleden. Sinds Sjaak de boerderij heeft overgenomen, steeg de productie per koe van 5.900 naar 8.600 liter. Onder de 16 melkkoeien zijn er drie die de 10.000 liter hebben gehaald. Vanaf maart melkt Sjaak 21 koeien. Het quotum is nu 150.000 liter. Gerekend vanaf de overname in juni 2009 is dat bijna een verdubbeling. Een knappe prestatie!

Nieuwe ijstijd!

Op 20 oktober viel de eerste sneeuw die meteen een tijdje bleef liggen. Een behoorlijke tegenvaller, want alle mest moest nog uitgereden worden. Sjaak: “Dan moet je rustig afwachten, tot de eerste dooi invalt.” Uiteindelijk is het gelukt, maar hij heeft wel het hele pad naar de filistijnen gereden.
Het is in de provincie Nørd-Trøndelag de strengste winter geworden in 100 jaar, gerekend aan de hand van de officiële metingen. De Noren spreken zelf over de koudste winter in 200 jaar. Een paar nachten min 35 zijn ze daar wel gewend, maar nu was dat vele nachten het geval. Hoezo opwarming van de aarde? Man man, het leek wel of een nieuwe ijstijd is aangebroken!

Bevroren kuil

De winter zorgt voor veel extra werk. Allereerst het sneeuwvrij houden van het erf. Als het sneeuwt (en dat doet het gelukkig niet alle dagen), is het een klusje dat toch gauw 1,5 uur duurt. Heel vervelend is het bevriezen van de kuil in de torensilo’s. Ook al zijn deze overkapt en staan ze tegen de stal, bij min 10 is het al mis. Dan bevriest het bovenste laagje. Wanneer het een langere periode min 15 is, worden de isolatiematten tevoorschijn gehaald. Sjaak gebruikt 5 centimeter dikke isolatiematten met glaswol, die de vorst zo veel mogelijk uit het ruwvoer moeten houden. Bij min 25 en nog lager, wordt het een heel ander verhaal. Dan gaat het erom de schade van bevroren voer zo veel mogelijk te beperken. Een mogelijke oplossing is de aanschaf van verwarmende isolatiematten. Die zijn duur in aanschaf en vergen behoorlijk wat stroom. Voorlopig zit deze investering er niet in en is het de warme adem van de koe die het voer in rap tempo ontdooit.

Lage versnelling

In de winter gaat alles in een lagere versnelling. Sjaak: “Ik hak hout, werk de administratie bij en drink wat langer koffie met de vrouw. Plannen maken, wat rekenen en wat tekenen. Opruimen, alles op mijn gemak. Er is tijd voor spelletjes met de kinderen, en er wordt regelmatig een kaartje gelegd. Tweemaal per week ga ik naar de zaalvoetbalclub. Er zijn meer vergaderingen, en er is meer tijd voor de sociale contacten.”
Zo stuurde Sjaak me dit filmpje, met de woorden: ‘Ik heb nog geen last van die vuile winter, vind het wel lekker, al dat ‘slappe av’ (relaxen, maak je niet druk!). Het filmpje is een hilarische parodie, gezongen door Stafke Fabri, op ‘Het is weer voorbij die mooie zomer’, een hit uit 1973 van Gerard Cox.

Kruiend ijs

De foto’s zijn gemaakt bij Sjaak achter in de weides. Ze laten zien hoe hoog het ijs het land op kruit. Het ijs is afkomstig uit de rivier Namsen en laat bergen grind en rotzooi achter. Na het invallen van de dooi, betekent dit veel werk voor Sjaak en zijn gezin om alles weer op te ruimen. Bijzonder is de hoge ijsschots in de vorm van een paddenstoel.

Foto's: Sjaak Mocking en Vera Wijnveen

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    pieter p

    Wat doe je jezelf aan om in zo'n koud land te gaan wonen. Of je moet er van houden.
    Hier lopen de koeien nu al weer enkele dagen buiten, er staat alweer gras genoeg.

  • no-profile-image

    Sjaak Mocking

    @Pieter. Wat doe je jezelf aan in zo'n koud land te gaan wonen? In deze streek heb je zo'n 6 maanden winter als het tegen zit. Is niet zo dat we het niet kunnen trekken hoor. Het is gewoon een hele fijne tijd ook. Maar dadelijk vanaf mei is het gewoon aan een stuk druk tot en met augustus. He hoort mij niet klagen hoor over de winter getuige ook wat Vera schrijft bij het filmpje met de muziek. Je moet alleen leren omgaan met de problemen waar je nu en dan tegen aanloopt. En dan is het voorkomen van vorst in het kuilgras eigenlijk het grootste probleem. Nee, we zitten hier goed. wat de temperaturen betreft. Als het -15 is kan het hier heel behagelijk zijn. Dit omdatde lucht niet zo droog is. -15 in NL is echt anders dan -15 in Noorwegen zoals ook +35 anders is in NL dan bijvoorbeeld in Griekenland. Actueel nu. Valt bergen sneeuw nadat door de regen de laatste dagen deze bijna was verdwenen. Het op en af gaan zullen we maar zeggen naar het voorjaar toe.

  • no-profile-image

    Friedhelm

    Hallo Sjaak, waarom leg je niet een waterleidinkje aan door de silo met een circulatiepompje. Als je het water op een graad of 10 houdt plus de glaswol eromheen dan kan het voer niet meer bevriezen. En is veel goedkoper dan alles met stroom verwarmen.

  • no-profile-image

    Sjaak Mocking

    @Friedhelm. Idee is niet verkeerd. Echter is het niet praktisch uitvoerbaar.

  • no-profile-image

    pieter p

    @Sjaak, ik weet wel de kou is heel anders dan bv in nederland of frankrijk. We hebben zelf in denemarken gewoond en daat kon je met -10 best buiten zijn. Hier in bretagne hebben we wel eens -10 meegemaakt, dan is het dagelijkse leven bijna ontregeld. Hier blijft het meestal tot -5 . Ik vind het wel mooi dat je met zo'n quota kunt leven, elders in europa kun je dat wel vergeten. groetjes pieter

  • no-profile-image

    Remco

    Hey Sjaak ik las je stukje stukje weer met veel plezier, knap dat je de productie zo opgekrikt hebt(of was de vorige boer een enorme prutser;))hoe is het nu dan? al een beetje voorjaar aan het worden? we zitten hier nog midden in de winter,maar ja... we wonen dan ook op het koudste plekje van Noorwegen....
    Ik bel binnenkort even groet'n vanuut Hodal'n

  • no-profile-image

    Sjaak Mocking


    @Remco. Laten we het zo zeggen. De vorige eigenaar was wat aan het uitbuiken. Had wel goede koeien op stal maar met 81.870 liter MQ was er ook geen noodzaak om de melkproductie op te voeren. Immers tot en met de eerste 17 melkkoeien beur je circa 3.500 NOK subsidie per melkkoe. Daarnaast voerde de boer beperkt krachtvoer omdat dit dus weer niet noodzakelijk was. De winter wil nog niet van wijken weten. Vandaag bijna 30 cm sneeuw gevallen en er schijnt de komende dagen nog wat bij te komen. de sneeuw was bijna net allemaal weg. De komende maand zal nog wel heel wat sneeuw vallen zo tussen de bedrijven door. Vanaf begin mei hoop ik wel met het landwerk te kunnen starten. is i magen he zoals ze dat hier zo mooi kunnen zeggen (gewoon geduld hebben). Of ting tar tid, ook zo'n mooie. Zie je belletje tegemoet. hoop dat er vorderingen te melden zijn. Groet aan Elonie.
    @Pieter. We zijn natuurlijk nog wel een bedrijf in opbouw maar de intentie is er om van te leven ja. Gelukkig is dat nog mogelijk in Noorwegen. We hebben nu met 151.416 liter MQ een boven gemiddelde omvang in Noorwegen. Maar ook hier gaat de schaalvergroting gestaag verder.

  • no-profile-image

    Lucia Röling

    Hoi Allemaal,

    Tjonge, ik heb weer met verbazing jullie "winterverhaal" gelezen. Ik moet er niet aan denken, -35 graden celsius. Maar wat een enorm doorzettingsvermogen en geduld hebben jullie, heb je ook hard nodig daar. Moet je "Ons Hollanders" eens horen klagen bij een beetje vorst. Iedereen snakt hier inmiddels naar het voorjaar (na voor onze begrippen 2 lange en strenge winters). Een lachertje vergeleken bij het "Vuile Winterverhaal"van jullie daar. Wat een hoop boerenverhalen zijn er te vinden op de weblog zeg. Ik zal in etappe's het een en ander nog gaan lezen. Goed te horen dat jullie met jullie doorzettingsvermogen gelukkig mooie vooruitgangen boeken!!

    Groetjes van Luus en heel veel succes en geluk te komende tijd voor jullie!

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.