Rundveehouderij

Achtergrond 344 x bekeken 1 reactie

Respecteer de laatrijpen

Twee krasse knarren met een heel andere achtergrond maken me enthousiaster voor Genomic Selection. Gebruik het alleen bij vijfdekalfs en ouder.

Wat hebben een oud-directeur van Holland Genetics en de voormalige eigenaar en ontdekker van 's werelds beroemdste koe, Queen of the Breed, Glenridge Citation Roxy met elkaar gemeen? Meer dan u denkt! Zaterdag 26 november waren beiden spreker op de jaarvergadering van de vereniging van aAa-gebruikers in Swifterbant (Fl.). Hoe verschillend hun invalshoek en afkomst ook is, de betogen van de beide ervaringsdeskundigen sloten naadloos op elkaar aan.
Bob Miller is als 78-jarige nog altijd betrokken bij Mil-R-Mor Holsteins in Illinois (VS). Zijn fokdoel is al 50 jaar: excellente koeien met minstens 90.000 kilo levensproductie. Op sympathieke wijze onderbouwde Miller het belang van een regelmatig kalvende, goed producerende volwassen koe met enkele rekenvoorbeelden. Zo heeft een vaars na haar eerste lactatie, per levensdag en inclusief opfokdagen, minder dan de helft van de melk geproduceerd van een koe die zes lactaties afsloot. Een vaars heeft volgens zijn berekeningen vrijwel haar hele eerste lactatie nodig om haar opfok te betalen. Geen nieuws, maar wel goed om nogmaals van doordrongen te zijn. In dit licht word het nog zorgwekkender dat 36 procent van de vaarzen in Nederland niet voor een tweede keer afkalft. Oftewel: een derde van de vaarzen betaalt de eigen opfok niet terug!
Miller gaf ook zijn heldere, doordachte toekomstvisie. Naast alle beschikbare middelen om die regelmatig kalvende, goed producerende volwassen koe te krijgen, is er nu genomic selection. Een goed middel, mits juist gebruikt. Een middel, niets anders. Het doel blijft die goede oude koe.
Voor het eerst hoorde ik iemand een toepassing van genomics uitleggen waarvan ik enthousiast wordt. Miller pleit voor een aparte genomic database voor vijfdekalfs koeien en ouder. Deze koeien hebben bewezen goed te zijn, in tegenstelling tot de vele hoogvliegers die het doel nooit zullen halen in de topfokkerij. Zij hebben dus wél een aannemelijk betere weerstand en vruchtbaarheid, dus lagere veeartskosten en een probleemlozer leven.
Overgaan op een genomic basis van vijfdekalfskoeien betekent eenmalig een terugschakeling in plaats van versnelling van de fokkerij. Het toverwoord ‘snelheid’ is er echter alleen voor de marketingmensen van ki-organisaties. Selectie in vijfdekalfskoeien zal meer rust geven, de slechten vallen uit en echt goeden komen bovendrijven.
De volgende 70’er, Kees van Velzen, sprak met zeker zo veel vuur. De oud-directeur van Holland Genetics heeft een indexachtergrond en begon daarmee dan ook zijn verhaal. Zoals Johan Cruyff hardnekkig probeert het noodlijdende Ajax er bovenop te helpen, probeert Van Velzen het blinde en dove, genomics minnende CRV te redden. Hij toonde met getallen aan dat door de beoordeling en indexberekening op jonge leeftijd de veelbenutte stiervaders veelal de vroegrijpe zijn. Veelbenutte stiervaders als Marshall, Garter en Morty bewezen zijn gelijk reeds, Toystory en Bolton zullen dat nog doen.
Laatrijpheidscijfers, gebaseerd op minimaal derdekalfskoeien, voorspellen perfect de tegen- maar ook meevallers van de toekomst. Dat zijn de koeien die elk jaar beter worden, die vaders’ index verhogen evenals het inkomen van de veehouder. Van Velzen sloot af met zijn omschrijving van de ideale koe: deze biedt de veehouder vandaag de beste garantie dat hij over tien jaar nog boer kan zijn.
Dat is klare taal met veel raakvlakken van beide, door ervaring wijs geworden mannen. De moraal van het verhaal is dat je snelheid moet temperen en de rust en betrouwbaarheid moet verhogen. De veehouder moet alle middelen gebruiken, inclusief genomics, om het doel te bereiken.
Laatrijpheid is de kern van hun betoog. Zelf zijn ze ook laatrijp qua gedrag en voorkomen. Tegen de 80 lopen en nog zo toekomstgericht en vooruitstrevend zijn, zij verdienen groot respect.

Foto

Eén reactie

  • no-profile-image

    noordhollander

    prima verslag ik mis een paar zaken jeroen:
    - welke stieren gebruikt miller op zn ideale koeien om ze zo te houden
    -wat zegt de tegenpartij bijvoorbeeld henk buijs of jos koopman hiervan?

Of registreer je om te kunnen reageren.