Rundveehouderij

Achtergrond 1555 x bekeken

'Handel in topmateriaal is iets voor avonturiers'

In een weitje bij het Twentse Albergen loopt een koppeltje pinken. Heel gewoon, zou je denken. Toch horen de pinken van Harry Broekhuis bij de Holstein-wereldtop. Er loopt er een tussen waar ’m al meer dan een ton voor is geboden. ”Maar Broeks Plabet gaat voorlopig nog niet weg.”

Je brood verdienen met de handel in topfokmateriaal, met ook nog aardig beleg erop. Harry Broekhuis (58) lukt het. ”Al is er ook een hoop geluk bij”, zegt hij in alle bescheidenheid in zijn ruime kantoor naast de twee jongveestallen. Gewone stallen met betonroosters en rubber matten met zaagsel in de boxen. Alleen de jongste kalveren zitten op stro.

Broekhuis is zelf geen melkveehouder. Het ouderlijk bedrijf overnemen zat er niet in – op z’n zestiende was hij als fanatiek voetballer al aan beide knieën geopereerd. Na de middelbare landbouwschool ging hij werken als loodgieter, studeerde ’s avonds voor boekhouder en kwam terecht bij een groot eierpakstation in Bornerbroek. Trouwde, kocht het boerderijtje in Albergen met destijds 60 are grond.

In een oud schuurtje fokte hij uit liefhebberij kalfjes op voor de verkoop. ”Op de fokveedag in Saasveld hoorde ik twee mannen praten: ’Heb jij nog een rietje Thriple Threat? Ja, kost je zeventig gulden.’ De originele inkoopprijs was vijftien gulden, maar Thriple Threat werd schaars en duur. Dáár zit handel in, dacht ik.”

Broekhuis begon in z’n vrije tijd met de spermahandel. Al gauw was dat niet meer te combineren met een vaste baan. In 1985 werd Broekhuis Vee opgericht. De spermahandel breidde zich uit met embryo’s en fokvee.

”Eén van m’n eerste grote embryo-aankopen waren embryo’s van Lylehaven Jetson Seabreeze, vijf embryo’s voor 3.500 gulden per stuk. Daar is een Blackstar-vaarskalf uitgekomen, wat begin jaren 90 voor 60.000 gulden naar Italië is verkocht. Dat stond de andere dag voorop de Telegraaf.”

Broekhuis’ strategie was altijd: een deel van de aangekochte embryo’s doorverkopen en een deel zelf inzetten. Hij bouwde er een stalletje bij, later een ligboxenstal, nog later een machineberging. ”Noem me ouderwets, maar je moet het geld eerst verdienen voordat je het uitgeeft.”

Een ander Broekhuis-uitgangspunt: wees een man van je woord. Vertrouwen is heel belangrijk in de internationale handel, weet hij. ”En: ik betaal direct. Zodra de koop gesloten is, maak ik ter plekke het geld over. Daar zijn Amerikanen heel gevoelig voor.”

Broekhuis werkt al jaren nauw samen met Tom en Gin Kestell van de Ever-Green-View Farms in Waldo, Wisconsin. Daar heeft hij nu 66 stuks fokvee staan. ”Die spoelen we, de embryo’s gaan naar Europa, maar ook naar China, Japan.”

De handelaar is momenteel heel succesvol met (de nazaten van) Broeks Elsa (EX-90), wereldwijd Holsteinkoe van het Jaar 2010 en moeder van de O-Man zoon Snowman. Broeks Elsa stamt uit de beroemde Ever-Green-View Elsa, ooit de hoogste indexkoe van de VS.

Broekhuis: ”Deze koe wilde ik als pink al kopen, maar dat lukte niet. Tom Kestell had ’m als pink wel een keer gespoeld met Bellwood Marshall. Die embryo’s waren naar Tsjechië gegaan. Een half jaar later kwam die stier ontzettend opzetten. Ik ben toen in Tsjechië gaan zoeken. Uiteindelijk vond ik drie volle zusters. Broeks Elsa heb ik daar als kalfje gekocht en later voor de helft verkocht aan Jacob Bearda van Flevo Genetics uit Urk. Uit die koe heeft hij Snowman gefokt, plus vier volle zusjes.”

Snowman was gezamenlijk eigendom van Bearda en Broekhuis. De stier werd voor het symbolische bedrag van 100 euro verkocht aan World Wide Sires in Duitsland, met afspraken over een percentage van de omzet. Er werden zo’n dertienduizend rietjes van de proefstier gewonnen, die in april 2010 doorbrak met ... NVI. In Canada, Amerika en Duitsland domineert Snowman inmiddels de indexen, in Nederland bezet hij de derde plaats, met 264 NVI.

”Maar meneer brak in de wachtperiode een poot. We moesten ’m laten inslapen. Als ’ie nog had geleefd, hadden we enkele miljoenen gebeurd. ’t Is jammer, maar meer ook niet”, constateert hij nuchter. Van Snowman zijn er nog zo’n zestig rietjes over; die worden inmiddels voor meer dan 550 euro verhandeld.

Uit Broeks Elsa kwam ook nog de Shottle-dochter Broeks Madison, en uit haar Broeks Alsfeld, de beste Man-0-Man-dochter ter wereld op basis van de Amerikaanse Genomics-TPI -index.

Een andere topkoe uit de stal van Broekhuis is Broeks Betty, de eerste Snowman-dochter uit de testperiode. Die is voor 200.000 US dollar verkocht aan een Canadees syndicaat, vertelt Broekhuis. Uit Broeks Betty – die overigens nog steeds op stal staat bij Louis en Wilma Oude Hesselink in Saasveld, die voor Broekhuis de vaarzen aanmelkt – kwam Broeks Plabet.

Plabet is een Planet-pink die volgens de Amerikaanse G-TPI index 2.452 punten scoort en daarmee geldt als de één na beste Planet van Europa. Daar is Broekhuis inmiddels al meer dan een ton voor geboden, maar ze gaat voorlopig nog niet weg, verzekert hij. ”Een Planet uit Snowman, zo’n bloedlijn zie je nergens.”

Pinken waar je meer voor betaalt dan voor een hele luxe auto; er gaan duizelingwekkende bedragen om in de topfokkerij. ”Het is puur de genomics-waarde die nu de prijs bepaalt”, aldus Broekhuis. ”Het is ook een beetje de waan van de dag. Je moet er wel rustig onder blijven. Maar als de pinken door het draad vliegen, zoals laatst gebeurde, ga ik toch wel even kijken.”

Vanwege de genomics worden er tegenwoordig veel minder stieren getest. De bloedvoering wordt nauw, volgens Broekhuis. Hij gebruikt nu veel Emerald en Sudan, puur omdat er geen O-Man, Man-O-Man, Shottle of Goldwyn in zit.

Volgend jaar komen de genomics-testen, ontwikkeld door de KI-organisaties, vrij beschikbaar. ”Dan testen we zelf alle stieren op basis van genomics. We houden alle stieren zelf, belangstellende KI’s mogen ze leasen met afspraken over verkooprechten. Ik wil best risico lopen – 95 procent van wat je inzet, wordt het niet – maar als het goed uitpakt, wil ik er ook van meeprofiteren.”

Zo heeft Broekhuis ook hoge verwachtingen van de Shottle-zoon FG Sandman, ook uit Broeks Elsa. Vekis Genetics heeft de exclusieve verkooprechten van Sandman in Nederland. De eerste Sandman-dochters zijn nu drachtig. Een andere stier is de Jeeves-zoon Eljero uit Broeks Shoal. Daar heeft KI Twente de exclusieve rechten van.

Veel draait om pedigrees en outcross-bloedvoeringen. Toch houdt hij zich bij de handel in topmateriaal altijd voor ogen: zou ik als boer zelf blij zijn met zo’n koe op stal? ”Het moet altijd iets toevoegen. Het melkgeld betaalt nog altijd de rekeningen voor de boer. Ik streef wel naar de absolute top in één dier: topproductie, top-exterieur, top-pedigree. Dat soort koeien zijn er heel weinig, daar moet je wel voor betalen. En dan wil het nog niet zeggen dat het goed uitpakt. Ik heb ook leergeld betaald. Handel in topmateriaal is echt iets voor waaghalzen, voor avonturiers. Je moet ’t alleen doen als je het geld ook kunt missen.”

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.