Rundveehouderij

Achtergrond 368 x bekeken

Bedrijfsbezoek en avslappen

Een bedrijf bezichtigen aan de andere kant van het land? Dan pak je gewoon het vliegtuig.

We moeten even het vliegtuig pakken, want we gaan een bedrijf bekijken aan de andere kant van Noorwegen. In Nederland pak je, als iemand aan de andere kant van het land woont, de auto en je neemt misschien een thermoskan koffie mee. Hier in Noorwegen is het vliegtuig een betere optie als de bestemming aan de andere kant van het land ligt. We hebben het bedrijf alleen gezien op foto's en Google Streetview. Dan is het toch moeilijk om je een beeld te vormen. Dus opvang voor de kinderen regelen, vliegtickets bestellen, huurauto reserveren en een overnachting boeken.

Geen boerenbloed

We hebben de boerderij inmiddels bekeken. Ze wordt het hoogstwaarschijnlijk niet voor ons, maar het is wel leuk om eens te omschrijven hoe een (redelijk typisch) bedrijf in Zuidwest-Noorwegen er uit ziet. De verkopende boer heeft zelf geen agrarische achtergrond en geen agrarische opleiding, maar had 11 jaar geleden de wens om buitenaf te wonen. Hij kocht deze boerderij in bedrijf. Inmiddels heeft hij gemerkt dat het boerenbloed niet door zijn aderen stroomt. Hij en zijn vrouw besloten de boel in zijn geheel te verkopen. Zeldzaam, want veel boerderijen worden stukje bij beetje verkocht. Eerst een beetje land, dan het quotum, dan nog meer land en uiteindelijk lege stallen en een huiskavel.

Beter klimaat

Op de grens van de provincies Rogaland en Hordaland, in de zuidwesthoek van Noorwegen, ligt dit bedrijf. Sneeuw ligt hier bijna nooit langer dan een dag, de temperaturen komen niet onder de -15 graden. Dit in tegenstelling tot onze regio, waar we ’s winters gemakkelijk -25 en extremen tot -40 halen. Vanaf maart/april kunnen de boeren hier het land alweer op. Ze kunnen hier dan ook drie snedes van het land halen. Deze regio willen we wel eens nader onderzoeken! Want als er meer rendement van het land valt te halen, dan zullen de bedrijven hier ook rendabeler, moderner en misschien wel iets groter zijn dan bij ons in het Oosten.

Fris en schoon

De boerderij heeft al wel een vrij kleine ligboxenaanbouw voor het jongvee, maar de melkkoeien staan nog op de grup. Het is een frisse, schone stal. Deze boer heeft hygiëne hoog in het vaandel. Daarnaast een modern, schoon woonhuis waar je als nieuwkomer zó in zou kunnen. Dit is anders dan we eerder wel eens hebben gezien; dat je met de mestvork door het woonhuis moet en in de stal een nieuwe standaard van hygiëne moet opbouwen.

Eenvoudig voersysteem

De boer heeft het ligboxengedeelte zelf gebouwd. Een praktisch voerlaadsysteem is er (nog) niet. Silogras zit in twee torensilo's. Een elektrische grijper haalt portie voor portie eruit. Gras wordt hier dus naar binnen gereden dus en in de silo's gegooid. De aanvoerroute naar de silo's is niet praktisch: achteruitdraaien op de doorgaande weg die tussen de stal en het woonhuis loopt.
Het voeren gaat als volgt: met de hand een stapel kuilgras van de zolder halen, door een luik op de voergang naar beneden schuiven en maar hopen dat de koeien hun kop niet net door het voerhek steken. Maar toch, bij een eventuele overname zijn dit overkomelijke, aan te passen zaken.
Waar de boer minder verstand van heeft, is van de koeien zelf. Er staan geen twee gelijke koeien in de stal. De koeien waarvan hij denkt dat ze stiertjes krijgen, insemineert hij met vleesveesperma. In de praktijk blijkt dat toch ook uit deze koeien vaarsjes komen. Nu zit hij met een half vleesvee-/half melkveeras, waarbij eigenlijk geen van beide kwaliteiten duidelijk naar voren komt. Kritisch kijken dus als je koeien overneemt, want hier in Noorwegen krijg je dat toch altijd nog als extra kostenpost erbij.

Moerasgrond mét stenen

Na wat rondtouren in de omgeving bleek deze boerderij met een quotum van rond 100.000 kilo heel gemiddeld. Zelfs wat vooruitstrevend met de aanbouw. Dat hadden we totaal niet verwacht! Bij ons in de regio staat het merendeel van de koeien niet meer op de grup, maar wordt enthousiast gebouwd, met robots en al. Hoe komt het nu dat dit gebied met een veel beter klimaat toch achterloopt? Het antwoord is volgens ons: de grond. Die is zo moerassig en steenrijk tegelijk, niet vruchtbaar dus, dat er heel veel kosten gemoeid zijn met het maken van grasland. Boeren kunnen dan wel drie keer maaien, maar hebben ook weinig land. En weinig land geeft weinig uitbreidingsmogelijkheden.

Avslappen, wat is dat?

Het paradepaardje van de boerderij was dan ook eigenlijk niet de boerderij, ook niet het bijbehorende land, en ook niet de - te kleine - ligboxenstal voor het jongvee. Het was de vakantiehut! Naar typisch Noors gebruik is ook hier de familie niet weg te slaan uit hun buitenverblijfje. Daar kan ze de sores van de dag heerlijk achterlaten bij het kabbelende beekje, waaruit ze ook het drinkwater haalt. En wij als echte Hollanders? Waren we er ook door gegrepen? Ach, leuk om te hebben, zeiden we, maar daar verdien je je boterham toch niet mee. We hebben het nog niet echt geleerd, dat ontspannen op zijn Noors, ofwel avslappen.

Een grassilo van de zijkant gefotografeerd, en de krachtvoersilo rechts naast de aanvoerroute van de silo's.

Vlees noch vis. Het ras is half vleesvee, half melkvee in de grupstal.

De grond is moerassig en steenrijk tegelijk, niet vruchtbaar dus. Er zijn heel wat kosten gemoeid met het maken van grasland.

Het paradepaardje van de boerderij: de vakantiehut!

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.