Rundveehouderij

Achtergrond 806 x bekeken

Duurzaamheid centraal bij FrieslandCampina

Tijdens de najaarsledenbijeenkomsten van FrieslandCampina wordt dit jaar nadrukkelijk stilgestaan bij de ontwikkeling van het nieuwe duurzaamheidsprogramma Foqus planet. Het voorstel aan de leden heeft in de afgelopen periode al veel stof doen opwaaien. Vooral over de plannen voor het belonen van weidegang verschillen de leden van mening.

FrieslandCampina ziet terugdringen van het antibioticagebruik als het urgentste duurzaamheidsthema. De bedoeling is dat het duurzaamheidsprogramma op 1 januari 2012 wordt ingevoerd. ”Melkveehouders moeten aan de slag, maar bepalen zelf de punten waar ze mee bezig gaan”, legt directeur Coöperatieve Zaken bij FrieslandCampina Atze Schaap uit. ”Hoofdlijn is dat er een stimulans komt.”

De duurzaamheidsaanpak voor de melkveehouderij volgt uit de strategie route2020, die in de zomer van 2010 bekend is gemaakt. Duurzaamheid is volgens FrieslandCampina één van de fundamenten van deze strategie. Het duurzaamheidsprogramma wordt onderdeel van het kwaliteitssysteem Foqus. Met de uitbreiding van het systeem met duurzaamheidsaspecten heeft FrieslandCampina het voortaan over Foqus planet. Beoordeling van bedrijven wordt uitgevoerd door Qlip.

Met alle ophef rondom de weidepremie zou bijna worden vergeten dat weidegang maar één onderdeel is van het totaal ontwikkelde duurzaamheidsprogramma van FrieslandCampina. Weidegang is goed voor slechts één van de 149 te verdienen duurzaamheidspunten. Concrete doelen stelt de onderneming op het vlak van energie en klimaat, diergezondheid en welzijn, biodiversiteit en landschap en weidegang.

De doelen liegen er niet om. Op weg naar 2020 heeft FrieslandCampina een prioriteitenlijstje gemaakt. Bovenaan prijkt het terugbrengen van het antibioticagebruik naar het niveau van 1999. Op de tweede plek vinden we het handhaven van het huidige niveau van weidegang, gevolgd door het voorkomen van nieuwe mestwetgeving door het terugdringen van de fosfaatexcretie. Duidelijk is dat de leiding van FrieslandCampina geen last heeft van gebrek aan ambitie. Dan hebben we het nog niet eens over doelen op de langere termijn, zoals het terugbrengen van klinische mastitis en klinische kreupelheid naar natuurlijke niveaus, of het 100 procent gebruik van duurzame soja in veevoeders in 2015.

Diergezondheid is het meest uitgebreide duurzaamheidsthema in Foqus planet. De genoemde vermindering van het antibioticagebruik is het urgentste punt. Dat het thema diergezondheid ook bij de leden leeft, blijkt wel uit de animo voor een door de coöperatie aangeboden cursus verantwoord diergeneesmiddelengebruik. Volgens Schaap hebben zich al meer dan vierduizend leden aangemeld.

Naast de vrijwillige cursus legt FrieslandCampina ook verplichtingen op ten aanzien van diergezondheid. Leden-melkveehouders zijn vanaf 1 januari 2012 verplicht te beschikken over een bedrijfsgezondheidsplan en bedrijfsbehandelplan dat samen met een geborgde dierenarts is opgesteld. FrieslandCampina wil met het borgen van dierenartsen zorgen dat melkveehouders door dezelfde bril worden bekeken. Lastig is dat er nu nog geen dierenartsen geborgd zijn. Wanneer dat wel het geval is kan Schaap niet aangeven. Hij geeft aan vertrouwen te hebben dat veehouders wel voor 1 januari 2012 aan hun verplichtingen kunnen voldoen.

Alle aspecten met betrekking tot kwaliteit en duurzaamheid bij FrieslandCampina zijn ondergebracht in de vier modules, die ook al in het huidige Foqus-systeem te vinden zijn, melk (68 punten), koe (50 punten), productieproces (18 punten) en omgeving (13 punten). De te behalen punten zijn opgedeeld in de klassen essentieel, standaard en extra. Bij de essentiële punten (22 procent) moet altijd aan de norm worden voldaan. Bij standaardpunten (65 procent) mag af en toe een uitglijder worden gemaakt. Het behalen van extra punten (13 procent) is niet verplicht, maar wordt positief beloond.

Naar rato van het aantal punten worden bedrijven ingedeeld in klassen. Het is niet zo dat bedrijven alle punten moeten halen. Bedrijven die excellent of goed presteren kunnen naast een volgens Schaap niet te onderschatten mentale beloning van het predicaat excellent, rekenen op een bonus van 50 euro per 100.000 kilo melk. Hoeveel punten nodig zijn om en een bepaalde klasse terecht te komen is nog niet definitief besloten.

FrieslandCampina hanteert als uitgangspunt dat werken aan verduurzaming, waar mogelijk, leden-melkveehouders concreet voordeel moet opleveren. Er moet onder meer gedacht worden aan lagere energiekosten, betere melkproductie en besparing op medicijnkosten.

De duurzaamheidsaanpak geldt in eerste instantie voor de periode van 2012 tot 2014. Het pakket aan reken- en meetinstrumenten en adviesdiensten waarmee Foqus planet van start gaat, is volgens de onderneming een begin. Er is ruimte voor verbetering en aanvulling. Tijdens de ledenvergaderingen die vandaag beginnen moet duidelijk worden of de leden-melkveehouders met de duurzaamheidsaanpak uit de voeten kunnen. Het uiteindelijke besluit wordt genomen tijdens de ledenraad op 14 december 2011.

Weidepremie moet worden terugverdiend


De afgelopen periode heeft vooral de stimulering van weidegang de gemoederen flink beziggehouden. Het is de opstallers in het verkeerde keelgat geschoten dat weidegang in eerste instantie de nieuwe standaard werd genoemd. Daarbij komt het feit dat herverdeling van het melkgeld nu eenmaal gevoelig ligt binnen de coöperatie.


FrieslandCampina schetst de financiële gevolgen bij levering van 600.000 kilo melk. Weidegang van melkkoeien levert een lid netto 2.820 euro op. Deelweidegang levert een melkveehouder netto 570 euro op. De inhouding voor deelweiden ligt bij levering van zes ton melk op 180 euro. Wat volgens de coöperatie niet inzichtelijk gemaakt kan worden, is welk gedeelte van de weidepremie veehouders die weidegang toepassen evengoed zouden krijgen als prestatietoeslag en reservering op naam. De voltijd weidepremie wordt immers uit de winst van de onderneming betaald.


Volgens de vice-voorzitter van het coöperatiebestuur zou het in de huidige situatie gaan om een bedrag van 33 miljoen euro van de winst. De helft van dit bedrag zou sowieso al naar al de leden terugvloeien.


FrieslandCampina geeft aan dat de weidepremie zoveel mogelijk uit de markt moet worden terugverdiend, maar of dit daadwerkelijk gaat lukken is niet na te gaan. Bestuursvoorzitter Cees Wantenaar noemt weidegang onderdeel van de kracht van de marktpositie. Lastig is dat weidegang tot nu toe alleen in Nederland een belangrijk issue is. De Nederlandse markt is volgens vice-voorzitter Piet Boer te klein om de weidepremie terug te verdienen. Ook op de buitenlandse markt moet de weidegang worden terugverdiend. Wat mogelijk helpt is dat grote voedingsmiddelenconcerns volgens FrieslandCampina steeds meer vragen om duurzaam geproduceerde melk.

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.