Rundveehouderij

Achtergrond 311 x bekeken

Het gaat om ’t totale functioneren

Jeroen van Maanen vindt het eenzijdig fokken op hoge productie niet van deze tijd . De dieren die hij als zijn beste beschouwt, zijn niet de meest productieve.

Ik schrijf dit in de laatste dagen van 2010. Iedereen kijkt nog eens terug naar wat het afgelopen jaar heeft gebracht. Je hoeft de tv maar aan te zetten en nabeschouwingen en jaaroverzichten volgen elkaar in rap tempo op. Zelf doe je daar natuurlijk ook aan mee. Het weer is altijd een dankbaar onderwerp; wat dat betreft hebben we dit jaar niks te klagen gehad. Van koud, droog, nat, warm naar sneeuw, de variatie was weer groot. En al hebben we dan een snee gras gemist en is het niet gelukt het laatste blok gras ingezaaid te krijgen, de kwaliteit van het gewonnen voer is best.

Over hoogtepunten hoef ik niet lang na te denken: de geboorte van onze zoon Mees, in januari. Het manneke ontgroeit zijn baby-stadium in rap tempo, eet als een grote en met dik 14 kilo gaat hij onderhand eerder richting reus dan baby. Hij is vrij ongecompliceerd in zijn communicatie, kent een handvol woorden, van ‘eten’ en ‘hap’ tot ‘bah’. Daarbij weet hij met zijn volume alles te overstemmen; aan duidelijkheid laat hij niets te wensen over.

Naast dit fokkerijhoogtepunt van persoonlijke aard kijken we ook terug op de bedrijfsmatige fokkerij. Vorige week kreeg ik daarbij hulp. Een ijverige CRV-man had van mijn bedrijf een overzicht met alle fok- en verwachtingswaarden uitgedraaid. Hij was benieuwd of mijn minimale belangstelling voor Inet terecht was en stelde voor de tien hoogste Inet-koeien qua productie te vergelijken met de tien laagste. Zo gezegd zo gedaan, en al snel konden we concluderen dat tussen Inet en productie een link zit. De hoogste Inet-koeien zaten gemiddeld 24 punten hoger in lactatiewaarde dan de laagste. De CRV’er ging vervolgens rap verder: 24 procent keer de huidige netto-opbrengst komt uit op €540 verschil per koe. Dat leveren de hoogste Inet-koeien jaarlijks meer op dan de laagste; in totaal over de hoogste groep ten opzichte van de laagste toch €5.400 verschil.

De moraal van het verhaal (gebruik Inet- en dus CRV-stieren) is mij al snel duidelijk. Toch ben ik niet overtuigd. De hoogte van Inet zegt iets over de hoogte van de productie, maar niets over hoe die tot stand kwam. Eenmaal aan het tellen tel ik bij ‘de hoge groep’ afgelopen jaar al 13 mastitisgevallen. Als ik ons Uiergezondheidscentrum mag geloven, ben ik daarbij al meer dan de helft van m’n €5.400 kwijtgeraakt.Ook vruchtbaarheid neem ik mee, maar na de top 3 Inet-koeien haak ik af: nummer 1 en 2 hebben gemiddeld een TKT van 638 dagen, nummer 3 is na 380 lactatiedagen nog niet eens drachtig. Na de eerste positieve link tussen Inet en productie komen er allerlei negatieve bij. De groep laagste Inet-koeien bevat niet de productietoppers, maar wel de categorie probleemloos: 9.000 kilo melk, goede gehalten, snel weer drachtig en geen mastitis. Moet ik zelf een rapportcijfer geven voor de totale waardering van de koe, dan scoort de ‘laagste groep’ hoger dan de hoogste.

Ik wil de moraal van het verhaal niet ombuigen naar ‘gebruik géén Inet-stieren’, maar wel de conclusie handhaven dat mijn geringe aandacht voor Inet terecht is. Inet kan een indicatie voor de genetische productiedrang zijn, het zegt niets over het totale functioneren van de koe.

Zelf denk ik dat iedere nabeschouwing zinvol kan zijn, afhankelijk van de lessen die we trekken. Na het ‘Jacob Chardon-tijdperk’ in de jaren tachtig, met maximale aandacht voor productie en Inet, hebben we met ons allen geleerd dat dat niet alleen zaligmakend is. De productiestijging toen was nodig, maar het teer en kwetsbaar worden van koeien hadden we achteraf graag achterwege gelaten. In dat opzicht is er gelukkig al wel verbetering opgetreden: de veranderende kijk op koeien, meer aandacht voor secundaire kenmerken en meer waardering voor de probleemloze, persistente koe die in staat is conditie en lichaamsgewicht op peil te houden.

Wat mij betreft sluiten we het eenzijdig fokken op productie(index) nu voor eens en voor altijd af, en wel met een ongecompliceerde term van mijn zoon Mees: bah!

Foto

Of registreer je om te kunnen reageren.