Rundveehouderij

Achtergrond 1164 x bekeken 33 reacties

Keizersnede duurt ruim 4 uur (5)

Veearts Niek Schreijer deed in Nederland in vier jaar tijd 100 keizersneden bij koeien. In Noorwegen deed hij er in vier jaar maar eentje. Ook een lebmaagverplaatsing is er zeldzaam.

Al bijna vier jaar werkt Niek Schreijer als veearts in Noorwegen. Daarvoor was hij vier jaar docent aan de universiteit van Utrecht. Hij gaf het vak buitenpraktijk, waarbij studenten met dierenartsen de boer op gaan om praktijkervaring op te doen. Een hele omschakeling! Waarom is het Noorwegen geworden? Niek: “Met een Noorse vriendin lag dat nogal voor de hand. Op een gegeven moment werd er een dierenarts gevraagd in de buurt van haar ouders en toen hebben we de stap gemaakt.”

De verschillen

Wat is het grootste verschil tussen veearts zijn in Nederland en in Noorwegen? Niek: “In Nederland werk je vaak in een groepspraktijk en heeft iedereen zijn eigen specialisatie. De bedrijven zijn veel groter en je werkt in een kleiner gebied. In Noorwegen is het precies andersom. Uitgestrekte gebieden en kleinere boerderijen. Je bent er niet alleen voor de koeien, maar ook voor de varkens, kippen en huisdieren. Het werk in Noorwegen is veel breder, het werk in Nederland veel dieper.”

Naar-de-slachtmentaliteit

“Ik hoor inderdaad van boeren dat een keizersnede weggegooid geld is”, gaat Niek verder. “Dan spreken ze niet uit eigen ervaring, maar ‘van horen zeggen’ van andere dierenartsen of boeren. Dat geldt ook voor de noodslacht, daar zijn ze erg gemakkelijk in. ‘Dat wordt niet wat, doe maar naar de noodslacht, dan zijn we van het probleem af’, wordt er dan geroepen!”

Les in behandeling lebmaagverplaatsing

“Ik heb er respect voor dat jullie veearts een keizersnede heeft aangedurfd, wanneer je zo weinig ervaring hebt”, vindt Niek. “De meeste ervaring doe je op in de praktijk, de studie is daarvoor veel te kort. Omdat het NRF zo weinig geboorteproblemen kent, en een keizersnede niet vaak voorkomt, wordt die ervaring nooit opgebouwd. Ik weet dus dat de meeste Noorse veeartsen er daarom niet aan beginnen.” Hij vervolgt: “Hetzelfde geldt voor lebmaagdislocaties. Ik heb nu een afspraak met alle collega’s in de buurt, dat als er een koe met een lebmaagverplaatsing is, ze mij bellen. Dan ga ik erheen, laat zien hoe dat verholpen wordt, zodat zij dat ook kunnen leren.”

Niet-steriele operatie-assistente!

Wij hebben Nieks woorden ‘Ik heb er respect voor…’ even laten bezinken. Johan deelt die mening niet: “Ik vind het dom en onverantwoordelijk! Met zo weinig ervaring is het risico enorm groot en dat had onze veearts van tevoren moeten vertellen.” Mijn mening hangt er tussenin. Terugkijkend op alle extra kosten en zorgen (de vaars was pas na een maand weer de oude) deel ik Johans mening. Wél vind ik dat een veearts de ervaring moet kunnen opbouwen, en zou ik de volgende keer weer voor een keizersnede kiezen (en een schietgebedje doen). Johan dus niet. Maar wat mij stoort is dat de veearts niet wil inzien dat de infectie in de wond ontstaan is door zijn manier van hechten, en het mij in de schoenen schoof. Ik zou als operatie-assistente niet steriel zijn gebleven, was zijn antwoord!”

Waar is de USB-stick?

Dit verhaal heeft nog een grappig staartje. Half mei stuurde Kristof, de veearts in België me een mail met de boodschap: ‘Is de USB-stick goed aangekomen?’ Huh! Welke USB-stick? Wat bleek? Hij had toch bij diverse keizersneden een camera opgehangen, had al het materiaal op een USB-stick gezet en naar ons toegestuurd. Dat was leuk geweest als opluistering van deze blog. Maar het is nu al begin juli en het pakketje is er nog niet. Zou ‘de post’ het als verdacht hebben bestempeld en achterover hebben gedrukt? Per slot van rekening wordt Belgisch Blauw hier niet getolereerd. Om met de Belgen te spreken: dat zou toch werkelijk van de zotte zijn!

Kristof, Niek en alle andere mensen die hebben meegewerkt aan deze serie: allemaal bedankt voor jullie medewerking.

Lees ook deel 1 »
Lees ook deel 2 »
Lees ook deel 3 »
Lees ook deel 4 »

Foto

Laatste reacties

  • no-profile-image

    Boertje

    Interessant zeg! Je snapt toch niet dat iets dat routinematig in Nederland uitgevoerd wordt, daar niet bekend is bij de veeartsen?
    Hoeveel delen kunnen we nog verwachten? Wanneer komt het volgende deel?
    Ik wacht in spanning af tot het volgende deel

  • no-profile-image

    Jeroen

    Boertje, Wat ook nog vermeld zou kunnen worden is, dat de kosten van een uur veearst daar ook nog eens 5 keer zo hoog is. Dat de kennis ontbreekt ok, maar en dit klinkt hard, moet je ook economisch bezig zijn en met prijzen die ze in de Scandinavische landen hanteerd, is het soms(klinkt hard) beter om slachting uit te voeren. Wij deden zelf de koe slachten en sneden het kalf er snel uit. Sorry voor de koe, soms een levend kalf.

  • no-profile-image

    Vera

    Hallo Boertje uit Oost-Groningen; keizersneden en lebmaagverplaatsingen zijn wel bekend, maar komen bijna niet voor. Zodoende is daar weinig ervaring in. Een koe met 2 slagen in de baarmoeder (gebeurt bij een andere boer), wordt wel kundig en snel door 'onze' veearts van het kalf verlost. Het NRF staat bekend om het geboortegemak, goed beenwerk, en uitstekende gezondheid. Na 3 jaar tussen de NRFjes zeg ik: eigenzinnige, maar zeer sterke koe! En er komt geen volgende deel; ik vind 5 delen meer dan zat! Groet

  • no-profile-image

    Vera

    Hallo Jeroen, ik vraag me af waar jij de prijzen vandaan haalt? Misschien dat die in DK aanmerkelijk hoger liggen. En NO is al jarenlang niet meer zo duur, als dat het vroeger was. Onlangs nog met een boer in NL de krachtvoerprijzen vergeleken: zijn nagenoeg gelijk. Hier enkele veeartstarieven: *melkziekte, mastitis €34,80 *onthoorning €10,20 *doos droogzetters €12,- *5 stuks Mastipen bij mastitis €7,20 *onderzoek op cystes €18,- Alle prijzen excl. 25% btw en voorrijkosten van €18,- Grote hamvraag is wat de keizersnede heeft gekost. Wel, zo uit m'n hoofd zo'n €100,- De rekening is namelijk van vorig jaar en ligt bij de boekhouder. Dit is puur het honorarium, daar komt dus antibiotica, verdoving en gebruikte materialen nog bij (een paar tientjes, schat ik). Het punt is dat ze hier NIET met een uurloon werken, wat in NL op sommige plaatsen wel gebeurt, zodat een keizersnede die meer dan 4 uur duurt, wat uurloon betreft, wel betaalbaar blijft. Ik kan mij niet voorstellen dat bovengenoemde bedragen, in NL 5x lager liggen. Als laatste: een noodslacht kostte vorig jaar maar €136,- (prijs is dit jaar opgeschroefd). Als je deze kosten afweegt tegen het risico van een 4 uur durende keizersnede, met als afloop een doodzieke koe, snap ik ook wel dat veel boeren voor de noodslacht kiezen, en de koe opofferen. Dat gaat echter tegen mijn principes in! Groet

  • no-profile-image

    Jeroen

    Ik gebruikte de Deense prijzen, waarbij men ongeveer 1200 Dkr per uur rekenend bij normale tijden. Dus weekend niet! Weekend als ik me niet vergis is dubbel. Daarnaast heb je ook hier vaste prijzen, maar die komt ook zeker voorbij die 140, euro. excl medicijnen.
    Koe zelf schieten, kalf uit snijden en koe gehakt van maken. Is niet wat je graag wilt, maar uit economisch punt. Ja dan ga je keuzes op principes maken!!

  • no-profile-image

    Annechien

    Hallo Jeroen,
    Normaal gesproken reageer ik niet op je reacties op de blog's van Vera, maar vandaag toch eventjes wel. Ik vind het enorm cru hoe jij praat. Dennis en ik huren sinds vorig jaar oktober een boerderij in Kåsa (Noorwegen). En wanneer er bij ons een dier ziek is bellen we altijd de dieren arts en laten het behandelen en vragen ons niet eerst af wat het gaat kosten. Ik hou van mijn dieren en vind dat we zo moeten handelen dat we het beste doen voor het dier.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Annechien niet selectief gaan selecteren in mijn antwoord. Dat jullie net als vera boeren op een andere manier, wat goed bij jullie gevoel past prima, maar net als jullie hoeft niet iedereen op dezelde manier te boeren.
    En ik wil op het uiteinde ook een boterham verdienen en daar moet je wel eens een keuze in maken.
    Dus het houden van dieren kan je verschillend bekijken, ik maak rationeel een keuze, jij/jullie op gevoel, prima verschil moet er zijn!

  • no-profile-image

    Jan

    Jeroen ik hoop dat je gelukkig bent door alleen maar naar de centen te kijken. Ik heb liever dat er mensen zoals Vera en Annechien achter de beesten aankijken, zolang je met een levend wezen te maken hebt kun je niet zonder gevoel werken en hoor je ze ook op een verantwoorde manier te verzorgen.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Jan zo crue dat jij het nu stelt is het echt niet. Ik ga er midden in de nacht er ook uit als een koe kalft of als er problemen zijn. Maak genoeg uren om voor de dieren te zorgen, maar er zijn ook grenzen waar je een keuze soms moet maken en ja, de een doet het op gevoel en andere doet het met de realiteit dat het over is. Mijn koeien zullen nooit de last van pijn hebben, in dacht zicht gun ik geen dier onnodig pijn! En dat iedereen het op een andere manier doet is zijn of haar keuze!

  • no-profile-image

    Jan

    Jeroen, ik interpreteerde je vorige reactie iets te cru, m'n excuses, met deze uitleg kan ik beter leven.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Jan, sommige mensen verwoorden dingen in tekst beter dan anderen. Ik ben meer van praten.

  • no-profile-image

    Vera

    'n Beetje verbaasd lees ik de discussie over 'boeren met gevoel' en 'naar de centen kijken'. Waarom is 'kiezen voor een keizersnede' een gevoelsmatige keuze? In een land als Noorwegen verwacht je toch niet dat een keizersnede 4 uur duurt, en de koe er ook nog eens doodziek uitkomt! Dat had de veearts ons vantevoren niet verteld! Dat Johan en ik toen voor de operatie gekozen hebben, was in de allereerste plaats een zakelijke keus; wij zijn namelijk melkveehouder en willen de koe graag melken! Wat ook meespeelde, was de hoge fokwaarde van de vaars. Tuurlijk, je bent gek op je beesten, zeker als het om de eerste lichting zelfgefokte vaarzen gaat, maar in dit geval, en ook om de vaars uit de blog 'Noodslacht voor lamme poot' hebben we zakelijk gedacht, en pas daarna emotioneel.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Vera ik kan jou zo wel vertellen dat wij waarschijnlijk een hele andere manier van boeren hebben, dit mede door het land waar ik zit. Dat dit bots voor jou kan ook die andere kant opgaan, zie een reactie van iemand anders op 1 van deze blogs.
    Je kan me niet vertellen, dat je 2 jaar daar zit niet weet, wat de ervaring is van de veeartsen en bij de de voorbereiding kan je ook zien wat voor matriaal er word klaar gezet?
    Zie reacties Annechien, normaal reageer ik niet op de reacties van mij, daar kan ik wel op op maken, dat wij waarschijnlijk een andere insteek van boeren hebben.
    Hoezo verbaast, lezend? Jan leest het nu waarschijnlijk hoe ik het bedoel.

  • no-profile-image

    Vera

    Hoi Jeroen, met 'verbaasd' bedoel ik dat ik verbaasd ben over de opmerking dat een keizersnede als een emotionele keuze wordt gezien. Ben ik het niet mee eens! En ja, geloof het of niet, na 2 jr. NO had ik er toen (okt. '09) geen flauwe notie van, dat onze veearts er 4 uur over zou gaan doen. Hij heeft in Duitsland gestudeerd wat voor mij synoniem is met 'een normale' veearts-opleiding. Bij een koe een slag uit een baarmoeder draaien, om maar eens iets te noemen, is voor hem geen enkel probleem. Ik zag hem dan ook als een kundig veearts. 'Zag' staat in de vt omdat ik het heb over de situatie vóór de keizersnede en niet omdat ik hem niet meer kundig vind. Pas na de gesprekken met veearts Kristof in België, en met Niek in NO, weet ik dat je de ervaring in keizersneden niet opbouwt tijdens de studie, maar alleen in de praktijk. En de praktijk is dus dat er nauwelijks, Holsteinkoeien in NO zijn, zodat keizersneden en lebmaagverplaatsingen niet of nauwelijks kunnen worden geoefend. Daar sta je echt niet bij stil, wanneer de veearts midden in de nacht een aantal koffers uit de auto haalt, en er tig instrumentjes ontsmet gaan worden. Nu ik dit allemaal heb meegemaakt, zeg ik: ja, een keizersnede bij een koe, is in NO idd een emotionele keuze (tenzij je bij Niek in de buurt woont). Maar achteraf is het altijd erg gemakkelijk praten, en weet iedereen het altijd beter!

  • no-profile-image

    Jan

    Tja het is jammer dat de d'arts niet meer ervaring heeft maar aan de andere kant het geeft ook aan dat jullie daar een goede sterke duurzame koe hebben. In Belgie en Nederland worden de meeste keizersnedes op belgisch blauw vee gedaan , dat wordt routinematig gedaan waar ik dan m'n vraagtekens bijzet of dat wel etisch verantwoord is.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Jan in de Scandinavian landen wordt op geboorte gemak gefokt.
    Dit is al jaren zo, zelfs een stier die op de lijst moeilijk geboortes geeft betekend eerder dat je zelf even moet helpen.
    @vera ik reageer op de info van een blog, alle informatie omheen weet ik niet!

  • no-profile-image

    onno

    Rare discussie zeg. Economisch belang en economische waarde van een keizersnede?
    Als je veehouder bent doe je de keizersnede, punt..
    Ik weet ook wel waar Jeroen op doelt, met een "harde" economische afweging. Maar die afweging doe je voor die tijd. Niet als het dier pijn heeft. En ook niet bij acute gevallen.
    Managers in onze bedrijven, die dat niet zien of willen zien vliegen met een boog op straat.
    Heb je teveel keizersnedes of andere 'ziektes' dan maak je een bedrijfs plan verandering om dat bij te sturen.
    Even ter ondersteuning van de NO veearts. Het is niet een exclusiviteit voor Noorwegen dat je niet alles (kunt) weten. Denen kunnen er ook wat van, om maar te zwijgen van de slagers in het "oosten" van europa...

  • no-profile-image

    Marnix

    De keuze van een keizersnede binnen de vleesveesector of melkveesector is zeer verschillend.

    Bij vleesvee draagt het kalf zwaarder bij aan het rendement van de veehouder dan in de melkerij, vandaar dat een vleesveehouder daar juist investeringen voor doet om het risico te beperken tot het minumum.

  • no-profile-image

    onno

    @marnix. Klopt. Bij belgisch blauwe kan het niet anders. Bij melkvee is het een acuut probleem en dus ook geen keuze. We moeten in de landbouw wel heel bewust omgaan met dieren. We produceren voor consumenten en niet voor ons zelf.
    Wij gaan niet naar een restaurant waar de kakkerlakken over het meel lopen. Consumenten willen niet kopen waar de veehouder zijn dieren mishandeld.
    Is een gedeelte van het bewustzijn wat je moet hebben als agrarier.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Onno ik verwoord het misschien niet goed, maar mijn eerst goal is dat de dieren niet LIJDEN. En als ik dit blog las(omliggende info weet ik niet) kan ik me voorstellen bij de voorbereiding dat je al raar opkijkt bij de matrialen die worden gebruikt.
    Onno, jou lang geleden wel gezien in Herbog, toen werkte je nog "samen" met die Amerikaan.

  • no-profile-image

    Vera

    Hallo Onno, bij een keizersnede op een melkkoe, lijkt het mij dat er altijd sprake is van een acute situatie. Bij onze vaars staken de achterpootjes er al een stuk uit. Ik weet niet of je de andere delen hebt gelezen, of zo in de discussie bent gesprongen, maar Johan heeft dus besloten na deze 4 uur durende keizersnede om er nooit meer 1 te laten uitvoeren, door onze veeartsen. Ik ben benieuwd naar jouw standpunt 'als je veehouder bent, doe je de keizersnede, punt', wanneer jullie veeartsen de hele nacht bezig zijn met een keizersnede, en de koe hechten met een priem en dik ijzerdraad, en ze er doodziek uitkomt! Hoe denk je er dan over? Vliegt de veearts dan ook de straat op, net als de incapabele manager? Of ga je net als ik, nadenken over 'bijscholing aan de veearts', ook al omdat er geen andere veeartsen berschikbaar zijn? Of wordt het, zoals het GEBRUIKELIJK is in NO, de noodslacht!!

  • no-profile-image

    Jeroen

    Ik heb nog geen vee-arts een keizersnede zien uitvoeren.(Rusland/Ukraine)(zullen wel uitzonderingen zijn)
    AD weten mijn 3 vee-artsen ook nog een raad mee.

  • no-profile-image

    onno

    vera. De reactie is op het standpunt dat een keizersnede een emotionele beslissing is.
    Dat is het niet. Je hebt vee en dat moet je verzorgen.
    Wij zitten in een ietwat andere situatie waar we veeartsen hebben die bij ons in dienst zijn. Die moeten dit soort dingen kunnen al dan niet na interne opleiding en anders inderdaad op straat. Dat men iets niet weet, akkoord, ik weet ook niet alles. Dat je iets weet en er toch niets aan doet is incapabel en onacceptabel.
    Ik weet ook van mijn Denemarken tijd, dat ik zelf de spullen op voorraad had. Geboortekrik, infuus, naalden, pennen voor lebmaag etc. Hoefde nooit iets met prikkeldraad. En geloof me, ik heb heus woordenwisselingen gehad met de veearts. Wisselen kon toen ook nog niet, dus inderdaad op aangestuurd op meer opleiding van betreffende man zelf. Als de beste man het niet had gewild had ik er zeer zeker een oplossing voor gezocht. Op dit moment zou ik het niet weten, ik sta niet in de situatie. In jouw geval zou ik het ook niet weten, want ik ken de exacte situatie niet en dus de mogelijkheden en onmogelijkheden niet. Maar vee verzorgen zo goed als dat mogelijk is, zonder de vraag of dat een emotionele of economische afweging is, staat.

  • no-profile-image

    Vera

    Onno, bedankt voor je duidelijke uitleg. Je bent de eerste die ik 'tegenkom' die naar een oplossing zou zoeken voor dit probleem, zoals ik dat geprobeerd heb. Dat het uiteindelijk niet is gelukt (de veearts vind dat hij niets bij hoeft te leren, zie deel 3), is dan niet anders. Ik heb het wel geprobeerd en kan het nu afsluiten. Jouw laatste zin: 'vee verzorgen zo goed als dat mogelijk is, zonder de vraag of dat een emotionele of economische afweging is', is een mooie afsluiting van het keizersnede-dilemma in NO.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Die zin klopt toch niet, kan je toch zelf ook nagaan. Ga er vanuit dat jullie die boerderij niet hebben als hobby plek?Dus je bent wel economisch bezig, alleen tijdens acute situatie zou je deze zin gebruiken in mijn ogen en bij de dagelijkse gang, spelen economische invloeden helaas ook mee.

  • no-profile-image

    onno

    Jeroen. Ik ga ervan uit, heb bewezen en bewijs nog steeds dat een goed verzorgde veestapel het meeste rendement oplevert. In een auto doe je immers ook eerst bezine, voordat je gaat rijden? Met vee niet anders.
    Daarnaast, mijn zin slaat inderdaad het meest op acute situaties, zoals Vera ook zegt.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Onno ik weet dat ook, maar in een situatie waar ik heb gewerkt in een veroudere stal, weet ik ook dat ik wel wat kon renoveren en dan zal ik toch moeten kijken of het economisch uit kan.
    En voor mij is voeding erg belangrijk, naar mijn ervaring met het werken met die Amerikaan, goeie mineralen!En balans.

  • no-profile-image

    onno

    Jeroen. Tja die mineralen hadden we aardig op de rit. En je moest eens weten wat ik daarvoor heb moeten doen om dat erdoor te krijgen.
    Ook hierdoor ben ik gesterkt in het idee van correcte voeding en correcte veebehandeling.
    Heb het idee verder ontwikkeld en aangescherpt en daarom ben ik nu waar ik ben.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Heb het zelde geleerd van de zelde "leraar" en je ogen gaan toch open als je ziet hoeveel dingen beter gaan, met juiste balans, maar ook met juiste mineralen.
    Ik zit op een situatie waar ik van een oude boerderij dingen moet verbeteren en dat is toch wel een uitdaging.
    Wanneer zijn de eerste koeien aan de melk?

  • no-profile-image

    onno

    De eerste 'batch' van 1000 moeten in januari gemolken kunnen worden. Eind februari moet fase 1 klaar zijn, 4000 koeien. Ik had gehoopt wat eerder, maar ja je kent Ukraine zelf. We lopen met dergelijke projecten veel tegen 'handophouders' aan.
    In Turkije zou het iets eerder kunnen.
    Alles moet klaar zijn eind 2011. In beide landen wel te verstaan. Daarna zien we wel. Ik moet het allemaal wel netjes op de rails hebben voordat we verder gaan.

  • no-profile-image

    Jeroen

    Ja alles gaat langzaam en hoop gepraat, maar ja is ook een manier.
    Dat is vrij vlot, is de bouw al klaar of ga je in oude stallen beginnen?

  • no-profile-image

    onno

    Ik begin nooit weer van mijn leven in oude stallen.. Daarom ook gekozen met de variant voor en met industriele investors. Worden cross ventilation stallen.. Als we draaien kom je maar eens..

  • no-profile-image

    Jeroen

    Zal ik zeker willen doen, dan heb ik het hier wel rustig hoop ik.

Laad alle reacties (29)

Of registreer je om te kunnen reageren.